Edukira joan

Laura Ayres

Wikipedia, Entziklopedia askea
Laura Ayres

Bizitza
JaiotzaLoulé, 1922ko ekainaren 1a
Herrialdea Portugal
Lehen hizkuntzaportugesa
HeriotzaLisboa, 1992ko urtarrilaren 16a (69 urte)
Hezkuntza
HeziketaLisboako Unibertsitatea
Hizkuntzakportugesa
Jarduerak
Jarduerakbirologoa eta medikua
Enplegatzailea(k)Lisboako Unibertsitatea

Laura Guilhermina Martins Ayres (Loulé, Portugal, 1922ko ekainaren 1a - Lisboa, 1992ko urtarrilaren 16a) Portugalgo mediku, unibertsitateko irakasle eta osasun publikoan eta birologian aditua izan zen.[1]

Bizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Laura Guilhermina Martins Ayres 1922ko ekainaren 1ean jaio zen Portugalgo Faro Barrutiko Loulé-n. 1946an Medikuntzan graduatu zen. Ospitaleetan egindako ondorengo praktikaldietan hasi zen gaixotasun kutsakorren azterketan interesatzen. Ospitaleko prestakuntzaren ondoren, 1950 eta 1953 bitartean praktikak egin zituen Lisboan Instituto Superior de Higiene (ISH), Instituto Nacional de Saude Ricardo Jorge doktorearen (Portugalgo Osasun Institutu Nazionala - INSA) izendapen ohian. Han gripearen birusari eta beste arnas patologia batzuei buruzko ikerketak egin zituen, besteak beste, kukutxeztula diagnostikatzeko unitate bat sortuz. Ondoren, birologiari buruzko ikerketak egin zituen Ingalaterran, 1955ean ISHra itzuli eta birologo gisa lan egin zuen arte.[2]

Birologia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Garai hartan birologiari buruzko ezagutza ia ez zegoen Portugalen, eta premia handia zegoen ISHn birusen gaixotasunak aztertzeko gaitasuna garatzeko. Ayresek 1955ean Osasun Institutu Nazionaleko Birologia Laborategia sortu zuen, eta 1985ean Gaixotasun Kutsakorren Zaintza Epidemiologikoko Zentro bat ere garatu zuen.[1]

Portugalgo lehen Inkesta Serologiko Nazionala ere koordinatu zuen, herrialdeko gaixotasunen lehentasuna zehazteko.[3] Ayresek trakomaren inguruko ikerketa ere egin zuen.[4][1]

1983tik aurrera Ayres INSAko zuzendariordea izan zen. HIESaren aurkako borrokarako Portugalgo Programa Nazionala ere sortu zuen, baita INSAko HIESaren Erreferentzia Laborategia ere, GIB infekzioak diagnostikatzeko gaitasuna garatu zuen lehen Portugalgo erakundeetako bat.[1][5]

Sariak eta aintzatespenak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • 1990ean, bere lanaren aitorpen gisa, Ezpataren Santiagoren Ordena Militarreko (portugesez: Ordem Militar de Sant'Iago da Espada) Ofizial izendatu zuten, zientzia, literatura edo artean lorpen bikainak lortzeko Portugalgo sari nazionala.[6]
  • 1992ko urtarrilaren 16an Lisboan hil ondoren, sari bereko Ofizial Handi izendatu zuten.[6]
  • Trakomari buruzko lanagatik Ricardo Jorge saria jaso zuen.[7]
  • INSA Virologia Zentroak haren izena darama, baita Algarbeko Eskualdeko Osasun Publikoko Laborategiak ere.
  • Loulé Barrutiko eskola-multzo batek ere bere izena darama.[8][9]
  • Louléko Udalerriko Ohorezko Domina eman zioten.
  • São Clemente Freguesian, Louleko udalerrian, Faroko barrutian kale batek bere izena darama: "Rua Doutora Laura Ayres", GPS: 37.137755, -8.017848.[5][10]

Argazki galeria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ a b c d (Gaztelaniaz) Stadler, Marta Macho. (2025-06-01). «Laura Ayres, viróloga» Mujeres con ciencia (kontsulta data: 2025-06-20).
  2. ↑ «Laura Ayres» www2.insa.pt (kontsulta data: 2025-06-20).
  3. ↑ «ISSN 0870-2845 (Print) | Arquivos do Instituto Nacional de Saúde | The ISSN Portal» portal.issn.org (kontsulta data: 2025-06-20).
  4. ↑ AIRES, Laura. Contribución al estudio del tracoma. Lisboa: Soctip 1963. Separata del Boletín de Servicios de Salud Pública, 1/4, 1963..
  5. ↑ a b Palma, Jorge Filipe. (quarta-feira, 1 de dezembro de 2010). «Memória nas Ruas: Rua Dr.ª Laura Ayres – Loulé» Memória nas Ruas (kontsulta data: 2025-06-20).
  6. ↑ a b «ENTIDADES NACIONAIS AGRACIADAS COM ORDENS PORTUGUESAS - Página Oficial das Ordens Honoríficas Portuguesas» www.ordens.presidencia.pt (kontsulta data: 2025-06-20).
  7. ↑ ««Prémio Ricardo Jorge de Saúde Pública»» www.fct.mctes.pt (Fundación para la Cienbcia y la Tecnología. 2013.) (kontsulta data: 2025-06-20).
  8. ↑ Txantiloi:Pt-PT «Agrupamento de Escolas Laura Ayres». www.esla.edu.pt. 2024-05-31 (kontsulta data: 2025-06-20).
  9. ↑ «Ayuntamiento de Loulé - Grupos del Ayuntamiento de Loulé». www.cm-loule.pt ..
  10. ↑ Txantiloi:Pt-PT «Rua Doutora Laura Ayres - Loulé» Portugalio (kontsulta data: 2025-06-20).

Bibliografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • Glória Marreiros. Quem foi quem?: 200 algarvios do séc. XX. Lisboa, Colibri, 2.ª ed. 2001. ISBN 972-772-192-3
  • Portugal. Ministerio da Saúde. Hitzaldia. 2009ko maiatzaren 8an, Ana Jorge Osasun ministroak, Laura Ayres doktorearen eskutik, Algarveko Osasun Publikoko Eskualdeko Laborategiaren inaugurazioan.
  • Portugal. Ministerio da Saúde. Saúde do Algarveko Eskualde Administrazioa. Dra Laura Ayres: 1922-1992: Uma vida ocupado à saúde pública. Faro, Saúde do Algarveko Eskualde Administrazioa, 2009
  • Portugal. Ministerio da Saúde. Saúdeko Institutu Nazionala, Ricardo Jorge doktorea. Biografia Ricardo Jorge Doktorea Osasun Institutu Nazionalaren web orrian
  • Portugal. Ministerio da Saúde. Saúdeko Institutu Nazionala, Ricardo Jorge doktorea. «Homenagem à Professora Laura Ayres». In Arquivos do Instituto Nacional de Saúde, Lisboa, Vol.XVIII, 1992, pp.5-72 ISSN 0870-2845 ISSN 0870-2845

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Laura_Ayres&oldid=10323993"(e)tik eskuratuta