8-13 urtekoentzako bertsioa ikusteko, klikatu hemen.

Leonhard Euler

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Leonhard Euler
Leonhard Euler 2.jpg
Bizitza
Jaiotza Basilea1707ko apirilaren 15a
Herrialdea Suitzako Konfederazio Zaharra
Prusiako Erresuma
 Errusiar Inperioa
 Suitza
Bizilekua Suitza
San Petersburgo
Basilea
Talde etnikoa Suitzarra
Heriotza San Petersburgo1783ko irailaren 7a (76 urte)
Hobiratze lekua Smolensky Lutheran Cemetery
Lazarev Cemetery
Heriotza modua berezko heriotza istripu zerebrobaskularra
garuneko odoljarioa
Familia
Seme-alabak
Hezkuntza
Heziketa Basileako Unibertsitatea
(1720 - 1723) Master of Philosophy : filosofia
Hezkuntza-maila Ph.D.a
Master of Philosophya
Tesi zuzendaria Johann Bernoulli
Doktorego ikaslea(k) Semen Kotelnikov
Hizkuntzak latina
alemana
Irakaslea(k) Johann Bernoulli
Ikaslea(k) Mikhail Evseyevich Golovin
Petr Inokhodtsev
Semen Kotelnikov
Anders Johan Lexell
Stepan Rumovsky
Nicolas Fuss
Johann Euler
Jarduerak
Jarduerak matematikaria, fisikaria, musikologoa, musikaren teorikoa, unibertsitateko irakaslea, idazlea eta maisu/maistra
Lantokia(k) San Petersburgo eta Berlin
Lan nabarmenak Euler's theorem
Euler's rotation theorem
Euler's theorem in geometry
Euler's sum of powers conjecture
Euler's polyhedron formula
Euler–Lagrange equation
Cauchy–Euler equation
Euler's totient function
Eulerren identitate
Euler's four-square identity
Eulerren formula
Euler's theorem
gamma function
Gaussian integral
Euler–Mascheroni constant
Lucky numbers of Euler
Euler diagrama
Bederatzi puntuetako zirkunferentzia
Euler line
Eulertar grafo
Influentziak Ana, mon amour, Christiaan Huygens eta Pierre-Louis Moreau de Maupertuis
Kidetza Prusiako Zientzien Akademia
Suediako Zientzien Errege Akademia
Zientzien Errusiar Akademia
San Petersburgoko Zientzien Akademia
Frantziako Zientzien Akademia
Arteen eta Zientzien Ameriketako Estatu Batuetako Akademia
Royal Society
Sinesmenak eta ideologia
Erlijioa Kalbinismoa
Euler's signature.svg

Leonhard Euler (Basilea, Suitza, 1707ko apirilaren 15a - San Petersburgo, Errusia, 1783 irailaren 18a) matematikari eta fisikari suitzarra zen. Historiako matematikari handienetakoa, Arkimedesekin, Newtonekin eta Gaussekin batera; eta, argitaratutako lan kopuruari begiratuz gero, emankorrena, dudarik gabe. Orduko matematika-arlo ia guztietan ekarpen garrantzitsuak egiteaz gain terminologia eta notazio matematiko modernoaren sortzaileetakoa izan zen. Orobat lan garrantzitsuak egin zituen fisikan, mekanikan, hidrodinamikan, optikan eta astronomian.

Luterotar Elizaren santu egutegian Eulerren eguna ospatzen dute maiatzaren 24an. Kristau fededuna zen, Bibliaren hutsezintasunean sinesten zuena, eta bere garaiko ateisten aurkako apologiak idatzi zituen.

Bizitza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Johann Bernoulliren dizipulu izan zen, baina azkar gainditu zuen bere maisuaren gaitasun matematikoa. Bere ibilbide profesionala Berlingo Zientzien Akademian eta San Petersburgon egin zuen. Bere bizitzako urte asko egin zituen Errusian. Frederiko II.a Handiaren babespean egon zen, eta eztabaida metafisiko biziak izan zituen haren gortean Voltairerekin.

Begi batetik ikusmena galdu zuen, eta beste begiko bista ere galduz joan zen pixkanaka. Horrek ordea ez zuen bere ibilbide matematikoa oztopatu eta ekarpen ugari egiten jarraitu zuen, baita 1766ean ikusmena erabat galdu ondoren ere. Heriotza arte jarraitu zuen bere matematika jardunarekin.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Leonhard Euler Aldatu lotura Wikidatan