Leonhard Euler

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Leonhard Euler
Leonhard Euler 2.jpg
Bizitza
Jaiotza Basilea1707ko apirilaren 15a
Herrialdea Suitzako Konfederazio Zaharra
 Errusiar Inperioa
Prusiako Erresuma
Talde etnikoa Suitzarra
Heriotza San Petersburgo1783ko irailaren 7a (76 urte)
Hobiratze lekua Smolensky Lutheran Cemetery
Heriotza modua berezko heriotza (istripu zerebrobaskularra
garuneko odoljarioa)
Familia
Seme-alabak
Hezkuntza
Heziketa Basileako Unibertsitatea
(1720 - 1723) Master of Philosophy : filosofia
Tesi zuzendaria Johann Bernoulli
Doktorego ikaslea(k) Semen Kotelnikov
Hizkuntzak latina
alemana
Irakaslea(k) Johann Bernoulli
Ikaslea(k) Q4141818
Q4201322
Semen Kotelnikov
Anders Johan Lexell
Stepan Rumovsky
Nicolas Fuss
Lanbidea
Lanbidea matematikaria, fisikaria, musikologoa, musikaren teorikoa, unibertsitateko irakaslea, idazlea eta maisua
Lantokia(k) San Petersburgo eta Berlin
Influentziak Pierre de Fermat, Christiaan Huygens eta Pierre-Louis Moreau de Maupertuis
Kidetza Prusiako Zientzien Akademia
Suediako Zientzien Erret Akademia
Zientzien Errusiar Akademia
San Petersburgoko Zientzien Akademia
Frantziako Zientzien Akademia
Arteen eta Zientzien Ameriketako Estatu Batuetako Akademia
Royal Society
Sinesmenak
Erlijioa Kalbinismoa
Euler's signature.svg

Leonhard Euler (Basilea, Suitza, 1707ko apirilaren 15a - San Petersburgo, Errusia, 1783 irailaren 18a) matematikari eta fisikari suitzarra zen. Historiako matematikari handienetakoa, Arkimedesekin, Newtonekin eta Gaussekin batera; eta, argitaratutako lan kopuruari begiratuz gero, emankorrena, dudarik gabe. Orduko matematika-arlo ia guztietan ekarpen garrantzitsuak egiteaz gain terminologia eta notazio matematiko modernoaren sortzaileetakoa izan zen. Orobat lan garrantzitsuak egin zituen fisikan, mekanikan, hidrodinamikan, optikan eta astronomian.

Luterotar Elizaren santu egutegian Eulerren eguna ospatzen dute maiatzaren 24an. Kristau fededuna zen, Bibliaren hutsezintasunean sinesten zuena, eta bere garaiko ateisten aurkako apologiak idatzi zituen.

Bizitza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Johann Bernoulliren dizipulu izan zen, baina azkar gainditu zuen bere maisuaren gaitasun matematikoa. Bere ibilbide profesionala Berlingo Zientzien Akademian eta San Petersburgon egin zuen. Bere bizitzako urte asko egin zituen Errusian. Frederiko II.a Handiaren babespean egon zen, eta eztabaida metafisiko biziak izan zituen haren gortean Voltairerekin.

Begi batetik ikusmena galdu zuen, eta beste begiko bista ere galduz joan zen pixkanaka. Horrek ordea ez zuen bere ibilbide matematikoa oztopatu eta ekarpen ugari egiten jarraitu zuen, baita 1766ean ikusmena erabat galdu ondoren ere. Heriotza arte jarraitu zuen bere matematika jardunarekin.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Leonhard Euler Aldatu lotura Wikidatan