Liubov Mala
.jpg)
.svg){kind=small}
.svg){kind=small}
Liubov Trokhymivna Mala (Kopani, 1919ko urtarrilaren 13a - Kharkiv-en 2003ko apirilaren 14a) sobietar eta ukrainar terapeuta izan zen, Zientzia Medikoetan doktorea, SESBeko Zientzia Medikoen Akademiako kide osoa. Ukrainako heroi titulua jaso zuen lehen emakumea izan zen. [Ukrainako heroi bat (ukraineraz: Герой Украндая, Герой Уранская; euskaraz: Heroi Ukraina) Ukrainako heroia da, Ukrainako presidenteak herritar bati eman diezaiokeen apaindura nazional gorena. Kondekorazioa 1998an sortu zuen Leonid Kuchma presidenteak. 2024ko abenduaren 12an, guztira, 997 ziren hartzaileak.][1][2]
2003ko apirilaren 14an hil zen 84 urterekin eta 2. Kharkov-eko hilerrian lurperatuta dago Kharkiv-en.
Hezkuntza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Mala-k Kharkiv-eko Unibersitate medikuntzan ikasketa egin zituen. Medikikuntzaren zientziaren doktore titulua lortu zuen. Ukraineraz eta errusieraz daki.
Ibilbidea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Mala-k zientzialari, mediku, internista eta kardiologo lan egin zuen, Kharkiv-eko Medikuntza Unibersitate Nazionalean.
1938ko abuztutik 1941eko ekainera bitartean Mala-k mediku gisa lan egin zuen Petrovenky herrian, Ivanov barrutian, Lugansk eskualdean. 1941eko ekainetik 1946ko irailera bitartean Hego, Transkaukaso eta Ipar Kaukaso fronteetako lehen lerroko ospitaleetan medikua izan zen. Ebakuazio ospitaleko administrazio eta mediku gaietako buruorde gisa eta Kharkiv Barrutiko Militarreko mediku saileko buruorde gisa lan egin zuen.
1946an desmobilizatu ondoren, Kharkiv Medikuntza Institutuan lan egin zuen. 1946ko irailetik 1949ko irailera Ospitaleko Terapia Saileko mediku laguntzaile klinikoa izan zen, 1949ko irailetik 1952ko maiatzera irakasle laguntzailea, 1952ko maiatzetik 1954ko maiatzera doktorego ikaslea eta 1954ko maiatzetik 1955eko otsailera Kharkiv Estatuko Medikuntzako Unibertsitateko Medikuntzako irakasle elkartua. 1950ean Mala-k doktoretza lortu zuen tuberkulinaren diagnostikoari buruzko tesi batekin Barne Medikuntza Sailean eta 1954an tuberkulosiaren sistema kardiobaskularren aldaketen gaiari buruz. 1955ean irakasle titulua eman zioten.
1967an, Ukrainan bihotzeko gaixoentzako lehen sail espezializatuetako bat antolatu zuen, suspertze eta zainketa intentsiboekin. 1986an, SESBko Ministroen Kontseiluak Kharkiven terapiarako ikerketa institutu bat ezarri zuen ebazpena onartu zuen bere gidaritzapean. Bihotzekoak eta trazuak tratatzeko metodo berriak garatu ziren hemen, eta orduan asko erabili ziren mediku praktikan. Mundu mailako fabrikatzaile nagusien sendagai ezagun asko klinikoki probatu dira hemen. Mala-ren ekimenez, Osasunaren Mundu Erakundearen "CINDI-Ukraina" programa ezarri zen, eta Ukrainako Medikuntza Zientzien Akademiako Terapia Institutua sartu zen Osasunaren Mundu Erakundeak elkarlanean aritu ziren zentroetan.
1955eko otsailetik 1961eko irailera arte, Kharkiv Estatuko Medikuntza Institutuko pediatria eta osasun-higiene fakultateko Fakultateko Ospitaleko Terapia Saileko buru izan zen eta ondoren Ukrainako Pediatria eta Ospitaleko Terapia Sailekoa.[2] 1986tik Ukrainako SSRko Osasun Ministerioko Kharkov Ikerketa Institutuko Terapiako zuzendaria izan zen.
Mala-ren gidaritzapean, 30 doktore baino gehiagok eta 200 zientziako hautagai inguruk defendatu zuten tesia.[3] Medikuntza-aldizkarietan argitaratutako 500 lan zientifiko ingururen egilea eta egilekidea izan zen, 24 monografia barne, baita egile eskubidedun 26 asmakizun eta 21 patentena ere.
2004ko apirilaren 9ko Ukrainako Ministroen Kabinetearen aginduz, Ukrainako Medikuntza Zientzien Akademiako Terapia Institutuak bere izena jarri zion.[4]Hark lan egin zuen Kharkiv Medikuntza Unibertsitate Nazionaleko eraikinean oroimenezko plaka bat jarri zuten.
Sariak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Lenin-en ordena Lan Sozialistaren Heroia
- Gerra patriotikoren 2.mailako ordena
- 1995: Bohdan-Chmelnyzkyj-Orden[5]
- 1996: Person des Jahres, American Biographical Institute[3]
- Lanaren bandera gorriaren ordena
- Ukrainako estatuko saria Zientzian eta Teknologian
- Sobietar Batasuneko Estatuko saria
- Printze Yaroslav Jakintsuaren ordena 5.maila[3]
- Langile ohoretsua zientzian eta teknologian
- UkraUkrainako Heroia estatuko ordena 1999ko urtarrilaren 12an[6]
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ «Medicus Amicus - Слово об учителе» www.medicusamicus.com (kontsulta data: 2025-04-11).
- 1 2 «Малая Любов Трохимівна» web.archive.org 2013-06-25 (kontsulta data: 2025-04-11).
- 1 2 3 (Ukraineraz) «Велика Малая. Правила життя найвідомішого харківського кардіолога» Слобідський край (kontsulta data: 2025-04-11).
- ↑ (Ukraineraz) «Про присудження Державних премій України в галузі науки і техніки 2003 року» Офіційний вебпортал парламенту України (kontsulta data: 2025-04-11).
- ↑ (Ukraineraz) «Про нагородження відзнакою Президента України "Орден Богдана Хмельницького"» Офіційний вебпортал парламенту України (kontsulta data: 2025-04-11).
- ↑ (Ukraineraz) «Про нагородження відзнакою Президента України "Герой України"» Офіційний вебпортал парламенту України (kontsulta data: 2025-04-11).
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Lyubov Trokhymivna Mala. Ukrainako heroiak
- Buzalo, V. Lyubov Trokhymivna Mala. (Gaztelaniaz):Ukrainako historiaren entziklopedia.
- Ukrainako Aldizkari Terapeutikoa: L. T. Mala-ren heriotzaren 20. urteurrena
| Autoritate kontrola |
|
|---|
Datuak: Q4276661
Multimedia: Lyubov Mala / Q4276661