Liztor asiar

Wikipedia, Entziklopedia askea
Liztor asiar
Vespa velutina nigrithorax MHNT dos.jpg
Asiako liztorra
Commons-logo.svg Irudi gehiago
Sailkapen zientifikoa
ErreinuaAnimalia
FilumaArthropoda
KlaseaInsecta
OrdenaHymenoptera
FamiliaVespidae
GeneroaVespa (en) Vespa
Espeziea Vespa velutina

Liztor asiarra (Vespa velutina) Txinan jatorria duen liztor-espeziea da, gorputza beltza duena. Espezie inbaditzaile gisa hartzen da munduko hainbat lekutan.[1][2]

Ezaugarriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Liztorra izateko nahiko handia da: 30 milimetro inguru luze da. Erkatze aldera, bertako erle arrunta (apis mellifera) baino hiru aldiz handiagoa da[3].

Deskribapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erregina: 3.5cm neur dezake eta urte bat inguru bizitzen da.

Langilea: Hau vespa velutina motaren artean txikiena da. 2.5cm neurtzen du eta arra, berriz, 3cm-ra erraz iristen da.

Bizi zikloa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Asiako liztorraren bizi zikloa.jpg

Azpiespezieak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Vespa velutina nigrithorax - Toulouse

Euskal Herrian vespa velutina nigrithorax bakarrik bizi arren, badaude beste azpiespezie asko munduan zehar:

Espezie inbaditzailea Euskal Herrian[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Garrantzi handia du kabiak lehenbailehen aurkitzeak.

2005ean lehendabizikoz egurra zeraman itsasontzi batean Bordeleko portuan agertu zenetik[3], Europan espezie inbaditzailetzat jotzen dute. Asiako liztorrak, erlauntzak erasotzeaz gain[4], hego-mendebaldeko Europan kalteak eta alarma egoera sortu ditu[5]. Zuhaitzetan, lau eta sei metro artean, bere habia jartzen duen liztor hau jadanik zenbait urtez Ipar Euskal Herrian izan arren, 2010an lehendabizikoz Hego Euskal Herrian aurkitu zuten, izan ere, Gipuzkoako Erlezainen Elkarteak eta Neiker-Tecnalia erakundeak Irunen espezimen batzuk topatu zituzten[6].

Argazki galeria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. (Ingelesez) Tan, K.; Radloff, S. E.; Li, J. J.; Hepburn, H. R.; Yang, M. X.; Zhang, L. J.; Neumann, P.. (2007-01-19). «Bee-hawking by the wasp, Vespa velutina, on the honeybees Apis cerana and A. mellifera» Naturwissenschaften 94 (6): 469–472. doi:10.1007/s00114-006-0210-2. ISSN 0028-1042. Noiz kontsultatua: 2018-11-23.
  2. Vespa velutina. Euskalterm, euskadi.eus Noiz kontsultatua: 2020-8-27.
  3. a b Arratibel, Ainara. (2011-05-10). «Erleen borrero, erlezainen amesgaizto» Berria.
  4. Arratibel, Ainara. (2011-05-10). «Arriskuetatik harago, natura aberasten» Berria.
  5. «Tourists warned as Asian hornets terrorise French» The Telegraph 2009-8-19.
  6. «La avispa asiática ya está aquí» Noticias de Gipuzkoa 2010/11/23.

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]