Lys (Nièvre)

Lys
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Borgoina-Franche-Comté
Departamendua	Nièvre
Barruti	Clamecyko barrutia
Kantonamendu	canton of Tannay
Izen ofiziala	Lys
Posta kodea	58190
Geografia
Koordenatuak	47°20′51″N 3°36′02″E
Azalera	10,67 km²
Altitudea	172 m, 312 m eta 237 m
Mugakideak	Tannay, Challement, Dirol, Saint-Didier eta Talon
Demografia
Biztanleria	104 (2023ko urtarrilaren 1a)
60 (%55,6)   (%44,4) 48
Dentsitatea	10 bizt/km²

Artikulu hau Nièvreko udalerriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Lys».

Lys Frantziako udalerria da, Nièvre departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 104 biztanle zituen 10,7 km²-ko azaleran.

Geografia

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Tannay, Challement, Dirol, Saint-Didier eta Talon.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa

Lys

Saint-Didier (1,6 km)

Tannay (2,3 km)

Talon (3,4 km)

Flez-Cuzy (3,5 km)

Amazy (3,6 km)

Challement (3,8 km)

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Massif Centraleko erdialdea eta ipar-hegal aurrekoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: aire lehorra udan, eguzkialdi ona). RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago.

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,9 °C-koa da, 16,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 863 mm-koa da, urtarrilean 12,5 euri-egun eta uztailean 0,8 egun izanik. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Clamecy_(Nièvre) udalerrian dago, 12,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 707,4 mm-koa delarik. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,7 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua.

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,0 °C-koa da. Hilabeterik beroena uztaila da (19,6 °C) eta hotzena urtarrila (3,5 °C). Urteko prezipitazioa 864 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (85 mm) eta lehorrena uztaila (61 mm).

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,27 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,1 °C) baino 1,6 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2024. Urterik beroena 2020 izan zen (12,5 °C) eta hotzena 1963 (9,0 °C).

Datu klimatikoak (Lys)
Hila	Urt	Ots	Mar	Api	Mai	Eka	Uzt	Abu	Ira	Urr	Aza	Abe	Urtekoa
Batez besteko tenperatura (ºC)	3.5	3.9	7.1	10.0	13.8	17.5	19.6	19.2	14.9	11.3	6.8	4.2	11.0
Pilatutako prezipitazioa (mm)	76	64	65	74	80	67	61	62	65	80	84	85	864
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua

Berotze-marrak, 1959–2025

Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,1 °C).

1959: 11,6 °C (+1,52 °C)1960: 10,3 °C (+0,22 °C)1961: 11,2 °C (+1,15 °C)1962: 9,4 °C (−0,72 °C)1963: 9,0 °C (−1,04 °C)1964: 10,2 °C (+0,15 °C)1965: 9,6 °C (−0,51 °C)1966: 10,4 °C (+0,35 °C)1967: 10,4 °C (+0,34 °C)1968: 10,0 °C (−0,13 °C)1969: 10,0 °C (−0,05 °C)1970: 10,0 °C (−0,12 °C)1971: 10,0 °C (−0,04 °C)1972: 9,7 °C (−0,36 °C)1973: 9,9 °C (−0,14 °C)1974: 10,4 °C (+0,30 °C)1975: 10,1 °C (−0,01 °C)1976: 10,7 °C (+0,62 °C)1977: 10,2 °C (+0,12 °C)1978: 9,6 °C (−0,48 °C)1979: 9,8 °C (−0,33 °C)1980: 9,3 °C (−0,80 °C)1981: 9,7 °C (−0,34 °C)1982: 10,7 °C (+0,62 °C)1983: 10,3 °C (+0,25 °C)1984: 9,8 °C (−0,31 °C)1985: 9,2 °C (−0,87 °C)1986: 9,7 °C (−0,40 °C)1987: 9,9 °C (−0,20 °C)1988: 10,9 °C (+0,79 °C)1989: 11,2 °C (+1,11 °C)1990: 11,0 °C (+0,90 °C)1991: 9,9 °C (−0,20 °C)1992: 10,6 °C (+0,49 °C)1993: 10,3 °C (+0,18 °C)1994: 11,6 °C (+1,49 °C)1995: 11,0 °C (+0,89 °C)1996: 9,9 °C (−0,21 °C)1997: 11,1 °C (+0,97 °C)1998: 10,4 °C (+0,34 °C)1999: 11,0 °C (+0,96 °C)2000: 11,3 °C (+1,18 °C)2001: 10,8 °C (+0,70 °C)2002: 11,5 °C (+1,38 °C)2003: 11,7 °C (+1,60 °C)2004: 10,4 °C (+0,36 °C)2005: 10,7 °C (+0,65 °C)2006: 11,3 °C (+1,24 °C)2007: 10,9 °C (+0,78 °C)2008: 10,5 °C (+0,41 °C)2009: 11,0 °C (+0,92 °C)2010: 9,6 °C (−0,46 °C)2011: 11,6 °C (+1,54 °C)2012: 10,8 °C (+0,73 °C)2013: 10,2 °C (+0,16 °C)2014: 11,7 °C (+1,62 °C)2015: 11,5 °C (+1,45 °C)2016: 10,7 °C (+0,64 °C)2017: 11,2 °C (+1,13 °C)2018: 11,9 °C (+1,77 °C)2019: 11,7 °C (+1,66 °C)2020: 12,5 °C (+2,40 °C)2021: 10,6 °C (+0,54 °C)2022: 12,3 °C (+2,21 °C)2023: 12,4 °C (+2,33 °C)2024: 11,8 °C (+1,73 °C)2025: 11,8 °C (+1,69 °C)

195919922025

hotzagoabatez bestekoaberoagoa

Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain

urtarrila: 1961–1990, 2,5 °C · 1991–2020, 3,5 °C (+0,9)

otsaila: 1961–1990, 3,7 °C · 1991–2020, 3,9 °C (+0,2)

martxoa: 1961–1990, 5,8 °C · 1991–2020, 7,1 °C (+1,2)

apirila: 1961–1990, 8,9 °C · 1991–2020, 10,0 °C (+1,1)

maiatza: 1961–1990, 12,6 °C · 1991–2020, 13,8 °C (+1,2)

ekaina: 1961–1990, 16,1 °C · 1991–2020, 17,5 °C (+1,4)

uztaila: 1961–1990, 18,4 °C · 1991–2020, 19,6 °C (+1,2)

abuztua: 1961–1990, 17,7 °C · 1991–2020, 19,2 °C (+1,5)

iraila: 1961–1990, 15,0 °C · 1991–2020, 14,9 °C (0,0)

urria: 1961–1990, 11,0 °C · 1991–2020, 11,3 °C (+0,3)

azaroa: 1961–1990, 5,9 °C · 1991–2020, 6,8 °C (+0,9)

abendua: 1961–1990, 3,3 °C · 1991–2020, 4,2 °C (+0,9)

UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe

+0,9+0,2+1,2+1,1+1,2+1,4+1,2+1,50,0+0,3+0,9+0,9

1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.

Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025

°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,1 °C)

+3 °C−3 °C

1959: +1,52 °C (11,6 °C)

1960: +0,22 °C (10,3 °C)

1961: +1,15 °C (11,2 °C)

1962: −0,72 °C (9,4 °C)

1963: −1,04 °C (9,0 °C)

1964: +0,15 °C (10,2 °C)

1965: −0,51 °C (9,6 °C)

1966: +0,35 °C (10,4 °C)

1967: +0,34 °C (10,4 °C)

1968: −0,13 °C (10,0 °C)

1969: −0,05 °C (10,0 °C)

1970: −0,12 °C (10,0 °C)

1971: −0,04 °C (10,0 °C)

1972: −0,36 °C (9,7 °C)

1973: −0,14 °C (9,9 °C)

1974: +0,30 °C (10,4 °C)

1975: −0,01 °C (10,1 °C)

1976: +0,62 °C (10,7 °C)

1977: +0,12 °C (10,2 °C)

1978: −0,48 °C (9,6 °C)

1979: −0,33 °C (9,8 °C)

1980: −0,80 °C (9,3 °C)

1981: −0,34 °C (9,7 °C)

1982: +0,62 °C (10,7 °C)

1983: +0,25 °C (10,3 °C)

1984: −0,31 °C (9,8 °C)

1985: −0,87 °C (9,2 °C)

1986: −0,40 °C (9,7 °C)

1987: −0,20 °C (9,9 °C)

1988: +0,79 °C (10,9 °C)

1989: +1,11 °C (11,2 °C)

1990: +0,90 °C (11,0 °C)

1991: −0,20 °C (9,9 °C)

1992: +0,49 °C (10,6 °C)

1993: +0,18 °C (10,3 °C)

1994: +1,49 °C (11,6 °C)

1995: +0,89 °C (11,0 °C)

1996: −0,21 °C (9,9 °C)

1997: +0,97 °C (11,1 °C)

1998: +0,34 °C (10,4 °C)

1999: +0,96 °C (11,0 °C)

2000: +1,18 °C (11,3 °C)

2001: +0,70 °C (10,8 °C)

2002: +1,38 °C (11,5 °C)

2003: +1,60 °C (11,7 °C)

2004: +0,36 °C (10,4 °C)

2005: +0,65 °C (10,7 °C)

2006: +1,24 °C (11,3 °C)

2007: +0,78 °C (10,9 °C)

2008: +0,41 °C (10,5 °C)

2009: +0,92 °C (11,0 °C)

2010: −0,46 °C (9,6 °C)

2011: +1,54 °C (11,6 °C)

2012: +0,73 °C (10,8 °C)

2013: +0,16 °C (10,2 °C)

2014: +1,62 °C (11,7 °C)

2015: +1,45 °C (11,5 °C)

2016: +0,64 °C (10,7 °C)

2017: +1,13 °C (11,2 °C)

2018: +1,77 °C (11,9 °C)

2019: +1,66 °C (11,7 °C)

2020: +2,40 °C (12,5 °C)

2021: +0,54 °C (10,6 °C)

2022: +2,21 °C (12,3 °C)

2023: +2,33 °C (12,4 °C)

2024: +1,73 °C (11,8 °C)

2025: +1,69 °C (11,8 °C)

195919922025

batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

Biztanleria

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 48 gizon, 60 emakume
% Gizonak Adina Emakumeak % 0.00   95+   0.00 0.00   90-94   10.00 25.00   85-89   20.00 0.00   80-84   10.00 12.50   75-79   10.00 12.50   70-74   0.00 0.00   65-69   0.00 0.00   60-64   10.00 12.50   55-59   0.00 12.50   50-54   10.00 0.00   45-49   0.00 0.00   40-44   0.00 0.00   35-39   0.00 0.00   30-34   20.00 0.00   25-29   0.00 0.00   20-24   0.00 0.00   15-19   0.00 12.50   10-14   10.00 0.00   5-9   0.00 12.50   0-4   0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	−2	−2	1	0	−2	−1	−5	−2	−1	−3	−1	0	−1	1	2	−1	−4	0
Jaiotzak	0	0	1	0	0	0	0	0	1	1	0	0	0	2	3	0	0	1
Heriotzak	2	2	0	0	2	1	5	2	2	4	1	0	1	1	1	1	4	1

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Lys udalerrian 104 biztanle zeuden eta 64 elkarbizitza unitate, hau da, 1,62 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 29 kide bakarrekoak ziren, 17 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 0 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.

104biztanle

64elkarbizitza-unitate

1,62lagun elkarbizitza-unitateko

35familia

17Bikotea seme-alabarik gabe etxean

17Guraso bakarrekoak

29Kide bakarrekoa

Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 35 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (17). Guraso bakarreko 17 familietatik 17etan ama zen guraso bakarra. 23 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.

17

17

Bikotea seme-alabarik gabeGuraso bakarra

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	0
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	17
Guraso bakarrekoak	17
Kide bakarrekoak	29
Bestelakoak	0
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	17
Seme-alabadun bikoteak	0
Guraso bakarrekoak	17
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	23
Seme-alaba bat	6
Bi seme-alaba	6
Hiru seme-alaba	0
Lau seme-alaba edo gehiago	0
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	45
Izatezko bikotean	5
PACS bidez lotuta	2
Ezkongabea	19
Alarguna	13
Dibortziatuta	6
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	0
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	12
Goi-mailako langileak	0
Erdi-mailako lanbideak	0
Enplegatuak	12
Eskulangileak	6
Erretiratuak	35
Bestelakoak	0
Iturria: INSEE, RP2023. Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ehunekorik ez da ematen udalerriaren tamaina dela eta.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 121 etxebizitza zeuden. Horietatik 58 egoitza nagusi ziren, 37 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 26 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (120), eta apartamentuak gutxi ziren (1). Egoitza nagusietatik 49 beren jabearen bizilekuak ziren, 4 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 6 doan lagata.

121etxebizitza

58egoitza nagusi

120etxe

1apartamentu

Etxebizitza multzoa

58

37

26

Egoitza nagusia (58)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (37)Hutsik (26)

Etxe mota

120

Etxea (120)Apartamentua (1)

Jabetza egoera

49

6

Jabeak (49)Alokairuan (4)Doan lagata (6)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik38

1919-19458

1946-19703

1971-19904

1991-20052

2006-20204

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (27). 34 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 47 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 39 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 19tan bi edo gehiago.

Gela kopurua

1 gela1

2 gela5

3 gela13

4 gela13

5 gela edo gehiago27

Berogailu mota

10

13

34

Gas sarea (1)Fuel-olioa (10)Elektrizitatea (13)Gas botila (1)Bestelakoak (34)

Aparkalekua eta ibilgailuak

47aparkalekua

39ibilgailu 1

19ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	58
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	37
Hutsik	26
Etxe mota
Etxeak	120
Apartamentuak	1
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	1
2 gela	5
3 gela	13
4 gela	13
5 gela edo gehiago	27
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	38
1919-1945	8
1946-1970	3
1971-1990	4
1991-2005	2
2006-2020	4
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	49
Alokairuan	4
HLM	0
Doan lagata	6
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	1
Fuel-olioa	10
Elektrizitatea	13
Gas botila	1
Bestelakoak	34
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	47
Ibilgailu bat	39
Bi ibilgailu edo gehiago	19
Iturria: INSEE, RP2023. Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ehunekorik ez da ematen udalerriaren tamaina dela eta.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 41 biztanleetatik 22 aktibo ziren (% 53,7), horietako 20 lanean (% 48,8) eta 2 langabezian (aktiboen % 9,1).

4115-64 urteko biztanle

% 53,7aktibo

% 48,8lanean

% 9,1langabezia-tasa

19 ez-aktibotik 3 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 15,8), 7 erretiraturik zeuden (% 36,8) eta 9 bestelako ez-aktibo ziren (% 47,4).

Ez-aktiboak

% 16

% 37

% 47

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 6 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 20 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.

6enplegu udalerrian

% 83,3soldatapeko

% 16,7ez-soldatapeko

Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 4 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren eta 1 zerbitzu enpresa zen.

2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 2 argiketariak.

2000. urtean Lys udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 255 hektarea erabiltzen.

Kanpo estekak

• (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
• (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
• (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.

• Datuak: Q522444
• Multimedia: Lys (Nièvre) / Q522444