Mâché paper

Mâché papera^[1] antzinako artisau-teknika bat da, jatorriz Txinakoa, Indiakoa eta Pertsiakoa. Paper-orea erabiliz, objektu apaingarriak eta artistikoak egiten ditu. Papier mâché (euskaraz: «paper murtxikatua edo birrindua») esamolde frantsesetik datorkio izena; izan ere, errotak izan aurretik, paper-hondakinak murtxikatuz egiten zen orea. Igeltsuarekin edo eskaiolarekin konbinatuz gero, normalean antzerki- edo zinema-agertokiak egiteko, harri-kartoi du izena.

Decoupagetik bereizi behar da. Teknika hori objektuak xaflekin edo paperezko ebakinekin eta oihal meheekin apaintzeko ere erabiltzen da, baita cartapesta izeneko teknikatik ere. Cartapesta Italian asmatu zuten, gomaztatutako paper zatiekin edo ebakinekin geruzak eratzeko, edo ur-ahi erabiliz, normalean oinarri edo molde baten gainean, nahi den forma lortzeko.

Teknika

Eskuarki, paper-orea edo paper-pasta zatitan edo puskatan ebakitako paper periodikoaren edo zatar-paperaren bidez lortzen da. Paper horiek uretan beratzen eta prestatzen dira, gero lortzen den masa nahasteko, bilatzen den trinkotasunaren arabera: ur-ahiarekin, papereztatzeko kolarekin, igeltsuarekin, klarionarekin (harri-kartoiarentzat baino kantitate txikiagoan) edo irinarekin (kasu horretan, formola ere erabiltzea gomendatzen dute, lizuna eta usain txarra sortzea saihesteko). Jarraian, likidotu edo nahastu egiten da oinarri-orea lortu arte, lortu nahi den objektua edo forma eroso moldatzeko behar den trinkotasun xaflakorrarekin.

Aukera azkarragoa da tisu papera, paperezko eskuoihalak edo komuneko papera erabiltzea; horrela, pastarik finena eta azkarrena lortuko da.^[2]^[3]

Merkatuan, bereziki eskulanetarako edo brikolajerako dendetan, hauts-oinarri bat lortzen da urarekin berrosatzeko eta, horrela, paper-orea lortzeko; metodo hori lehen deskribatutako artisau-metodoa baino garestiagoa da bolumen edo kantitate handiko objektuak egin behar direnean.

Erreferentziak

↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2011]
↑ Carlson, Laurie. Cositas para hacer / Things to Do. Editorial SELECTOR, 2002. ISBN 968-403-668-X, 9789684036680
↑ Koch, Mirta L. Más de 100 ideas para papel maché: Artesanías, juguetes y objetos útiles con materiales reciclados. Editorial LibrosEnRed, 2009. ISBN 1-59754-457-4, 9781597544573

Kanpo estekak

Datuak: Q899363
Multimedia: Papier-mâché / Q899363

[1] Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2011]

[2] Carlson, Laurie. Cositas para hacer / Things to Do. Editorial SELECTOR, 2002. ISBN 968-403-668-X, 9789684036680

[3] Koch, Mirta L. Más de 100 ideas para papel maché: Artesanías, juguetes y objetos útiles con materiales reciclados. Editorial LibrosEnRed, 2009. ISBN 1-59754-457-4, 9781597544573

[1]

[2]

[3]