Mönchengladbach

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Mönchengladbach
Alemania Alemaniako udalerria
Mönchengladbach münster.jpg
DEU Moenchengladbach COA.svg
100x100px
Administrazioa
Herrialdea  Alemania
Estatua  Ipar Renania-Westfalia
Eskualdea Düsseldorf
Barrutia Mönchengladbach
Udalerria Mönchengladbach
Postakodea 41061–41239
Udal kodea 05116000
Geografia
Koordenatuak 51° 12′ 00″ N, 6° 26′ 00″ E / 51.2°N,6.4333333333333°E / 51.2; 6.4333333333333Koordenatuak: 51° 12′ 00″ N, 6° 26′ 00″ E / 51.2°N,6.4333333333333°E / 51.2; 6.4333333333333
North rhine w MG.svg
Mönchengladbach hemen kokatua: Alemania
Mönchengladbach
Mönchengladbach
Garaiera 70±1 metro m.
Azalera 170,45 km²
Demografia
Biztanleria 255.430 biztanle
Dentsitatea 1.498,56 bizt/km²
Bestelako informazioa
Telefono aurrizkia 02161, 02166
Webgune ofiziala

Mönchengladbach Alemaniako Ipar Renania-Westfalia estatuan dagoen hiria da. Düsseldorf barrutian kokatzen da eta 2010an 257.993 biztanle zituen.

Etimologia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gaur egun lur azpitik doan Gladbach errekak ematen dio izena hiriari. Beste Gladbach bat ere badagoenez (Bergisch Gladbach), honengandik bereizteko 1888an München-Gladbach izena eman zitzaion. Ondoren gertatu zena izan zen jendeak Munich (München) hiriko auzoa zela pentsatzen zuela eta nahasmena ekiditeko Mönchengladbach izena ezarri zioten 1960an. Dena dela, bertakoek Gladbach izena erabiltzen jarraitzen dute.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Rhin ibaitik 16 kilometro mendebaldera dago, Niers errekak sortzen duen lautadan hain zuzen ere. Hiriaren zatirik handiena beraz erabat laua da. Parke eta baso ugari daude hirian.

Barruti eta auzoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lehenengo asentamenduak duela 300 edo 400.000 urtetakoak dira, bertan Homo erectus eta Neanderthalgo gizakiaren aztarnak aurkitu baitira. Neolito eta Brontze Aroko harri pilak ere aurkitu dira.

Mönchengaldbachen sorrera 974an fundaturiko Gladbach Monasterioari lotuta dago. XII mendean monjeek merkatua eratu zuten monasterioaren iparraldean eta bertan artisauak kokatuz joan ziren. 1364-66 urte inguruan Gladbach herri bihurtu zen. oraindik harrizko harresiaren aztarnaren bat gelditzen da. Julichko Dukerriaren barruan gelditu zen Gladbach.

1794ean Napoleonen tropek herria hartu zuten eta erlijioaren aurkako legeak aplikatuz 1802ean Monasterioa itxi arazi zuten. Monasterioko liburutegi erraldoia suntsitua gelditu zen gainera. 1815ean Prusiaren esku gelditu zen eta honek Landkreis Gladbach barrutiaren buru izendatu zuen. Bigarren Mundu Gerraren ondoren Ipar Renania-Westfalia estatuan sarturik gelditu zen.

Rheydt jauregia

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Rheydt jauregia (Schloss Rheydt): Pizkundeko jauregi ederra. 1180an jadanik aipatzen bada ere, XVI mendean berriztua izan zen. Gaur egun museoa da.
  • Abteiberg Museum: Arte garaikidearen museoa.

Kirola[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Borussia Mönchengladbach da hiriko futbol taldea. Bundesliga bost aldiz irabazteaz gain UEFA Kopa bi ere baditu.

1 Formulako bi gidari ere bertan jaioak dira, Heinz-Harald Frentzen eta Nick Heidfeld.

Hiri senidetuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mönchengladbach ondorengo hiriekin senidetuta dago:

Hiritar ezagunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Iruditegia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Mönchengladbach Aldatu lotura Wikidatan