Mao Zedong

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Mao Zedong
Mao Zedong 1963.jpg
Txinako Herri Errepublikako presidente

1954ko irailak 27 - 1959ko apirilak 27 - Liu Shaoqi
Chairman of the National Committee of the Chinese People's Political Consultative Conference

1949ko irailak 21 - 1954ko irailak 27
← baliorik ez - Zhou Enlai
Chairman of the Central Military Commission of Communist Party of China

1945eko abuztuak 23 - 1976ko irailak 9 - Hua Guofeng
Chairman of the Communist Party of China

1945eko ekainak 19 - 1976ko irailak 9
Zhang Wentian - Hua Guofeng
Bizitza
Izen osoa 毛澤東
Jaiotza Shaoshan1893ko abenduaren 26a
Herrialdea Qing dinastia  (1893ko abenduak 26 -  1911ko abenduak 31)
Republic of China (1912–49)  (1912ko urtarrilak 1 -  1949ko urriak 1)
 Txinako Herri Errepublika  (1949ko urriak 1 -  1976ko irailak 9)
Heriotza Pekin1976ko irailaren 9a (82 urte)
Hobiratze lekua Mausoleum of Mao Zedong
Heriotza modua berezko heriotza miokardio infartu akutua
Familia
Aita Mao Yichang
Ama Wen Qimei
Ezkontidea(k) Luo Yixiu  (1908 -  1910eko otsailak 11)
Yang Kaihui  (1920 -  1930)
He Zizhen  (1928 -  1938)
Jiang Qing  (1938ko azaroak 20 -  1976ko irailak 9)
Seme-alabak
Anai-arrebak
Hezkuntza
Heziketa Dongshan Senior High School
(1910 - 1911)
Xiangxiang First Senior High School
(1911 - 1911)
First High School of Changsha, Hunan
(1912 - 1912)
Hunan First Normal University
(1913 - ekaina 1918)
Hizkuntzak txinera
Jarduerak
Jarduerak politikaria, poeta, idazlea eta filosofoa
Sinesmenak eta ideologia
Erlijioa ateismoa
Alderdi politikoa Txinako Alderdi Komunista
IMDb nm0544552
Mao Zedong signature.svg

Mao Zedong[1] (Speaker Icon.svg Ahoskera (i · ?); txinera tradizionalez: 毛澤東; txinera sinplifikatuz: 毛泽东 Shaoshan, Hunan, 1893ko abenduaren 26a - Beijing, 1976ko irailaren 9a) Txinako Alderdi Komunistaren buruzagia eta Txinako Herri Errepublikako presidentea izan zen. Mundu osoan eragina izan duen buruzagi komunista. Maoren buruzagitzapean, 1949an, Alderdi Komunistak boterea eskuratu zuen Txina kontinentalean, Txinako Gerra Zibilean Txiang Kai-Sheken Kuomintangeko nazionalistak garaitu ostean (nazionalisten agindupeko lurraldea Taiwanera mugatu zen).

Maoren komunismoaren ikuspegiari maoismo deritzo (jatorrian Mao Zedong pentsamendua zeritzon). Maoismoak nekazarien paper iraultzailea nabarmentzen du, besteak beste. Maoren gobernuaren ezaugarri izan ziren, orobat, kanpaina ideologikoak, eta aipatzekoak dira Aurreranzko Jauzi Handia eta Iraultza Kulturala.

Bizitza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazari baten semea zen, eta Sun Yat-senen jarraitzaile izan zen gaztetan. Txinako Alderdi Komunista sortzen parte hartu zuen (1921), eta alderdi horretako idazkari izan zen Hunanen. Hunanen bertan nekazarien lehen matxinadak antolatu zituen. 1931n Hunan eta Kianshi kontrolatzen zituen, eta bertan nekazaritzako erreforma egin eta Txinako Sobietar Errepublika eratu zuen. Handik urte gutxira, Martxa Luzea izenekoa antolatu zuen, 100.000 gizabanakoz osatua, eta 1935ean Txinako komunismoaren aginpidera heldu zen.

Nazionalisten kontrako Txinako Gerra Zibilean (1945-49) garaipena eskuratu, eta Herriaren Errepublika aldarrikatu zuen. Gobernuko (1949) eta Errepublikako (1954) lehendakari izan zen, eta garai hartan Txinan izan ziren aldakuntzen bultzatzaile nagusia. Hala eta guztiz ere, ekonomia arazoek eta Sobietar Batasunarekin izandako tirabirek kargua galtzeko arriskuan jarri zuten. 1960aren ondoko urteetan, Lin Piao defentsa ministroaren laguntzarekin, Kultura Iraultzaren eragile izan zen. Iraultza haren helburua alderdi komunistaren barruko burokrazia deuseztatzea eta erabateko aginpidea lortzea zen.


1972an, Richard Nixonek, Estatu Batuetako lehendakariak, egindako bisitaldiaren ondoren, aldaketa handiak hasi ziren Txinan, atzerriko herrialdeekin zituzten harremanen alorrean, batez ere. Liburu gorrian daude bildurik Maoren aipamen eta teoriak.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Mao Zedong Aldatu lotura Wikidatan
Wikiesanetan artikulu bat dago honi buruz:
Mao Zedong