María Cléveskoa (1426-1487)
| María Cléveskoa (1426-1487) | |
|---|---|
.jpg) | |
| Bizitza | |
| Jaiotza | Duchy of Cleves (en)  , 1426ko irailaren 19a |
| Herrialdea |  Frantzia |
| Heriotza | Chauny, 1487ko abuztuaren 23a (60 urte) |
| Hobiratze lekua | Couvent des Célestins (en) |
| Familia | |
| Aita | Adolph I |
| Ama | Maria Borgoinakoa, Clevesko dukesa |
| Ezkontidea(k) | Karlos, Orleansko dukea (1440ko azaroaren 6a (egutegi gregorianoa) - |
| Seme-alabak | |
| Haurrideak | |
| Leinua | House Mark (en) |
| Hezkuntza | |
| Hizkuntzak | frantses ertaina |
| Jarduerak | |
| Jarduerak | olerkaria eta idazlea |
María Cléveskoa (alemanez, Maria von Kleve; Cléveris dukerria, 1426ko irailaren 19a - Chauny, 1487ko abuztuaren 23a) XV. mendeko frantziar printzesa eta mezenas izan zen. Orleansko dukesa bihurtu zen 1440an Karlos I.a Orleansko dukearekin ezkondu zenean. Luis XII.a Frantziakoa erregearen ama izan zen.
Bizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]María Cléveriskoa, Cléverisko dukea zen Adolfo I.aren eta Borgoinako dukearen alabetako bat izan zen.
14 urterekin Orleansko dukesa bihurtu zen, 1440an Saint-Omerren Karlos Orleansko dukearekin ezkondu zenean.[1] Hiru seme izan zituen:
- María (1457-1493), Joanes Foixkoarekin ezkondua.
- Luis XII.a (1462-1515), Orleansko dukea eta Frantziako erregea 1498an. 1476an Joana Valoisekoarekin (1498an baliogabetua), Ana Bretainiakoarekin 1499an eta Maria Tudor-ekin 1514an ezkondu zen.
- Ana (1464-1491), Fontevraulteko abadesa.
Karlos Orleanskoa 1465ean hil ondoren, bere seme Luisen zaintza eta administrazioa eman zitzaion, 1467ko ekainaren 26an Bloisen onartutako aktaren arabera. 1468ko urtarrilaren 26an, 12000 librako urteko pentsioa jaso zuen.[1]
Bigarren aldiz ezkondu zen Joanekin, Rabodangesko jauna eta Gravelineseko kapitainarekin.[1]
Blois eta Chauny-n (Aisne departamenduan) bizi izan zen, 1487an hil zelarik. Bloiseko kordelarien elizan lurperatu zuten alabastrozko hilobi batean. Haren gorpua aurrerago Parisko Zelestinoen Komentura, Orleansko kaperara eraman zuten.[1]
Letrekin lotura
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Mezenas bezala lan nabarmena egin zuen, bere senarrak eta bere lagun batzuek idatzitako balada eta rondoak transkribatu zituenean. Eskuizkribua Karpentrasko Inguimbertina liburutegian dago. Berak konposatu zuen poesiatik bi rondo baino ez dira geratzen: En la Forest de longue actente[2] eta L'habit le moine ne fait.[3]
María Cléveriskoak eskuizkribu argiztatuen liburutegia zuen; horietako bat 1472an Jean Fouquet-i enkargatutako orduen liburua izan zen.[4]
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 3 4 (Frantsesez) benjamin. (2014-08-26). «Histoire généalogique et chronologique de la maison royale de France» Centre de recherche du château de Versailles (kontsulta data: 2025-12-22).
- ↑ (Frantsesez) Raynaud, Gaston (1850-1911) Auteur du texte. (1889). Rondeaux et autres poésies du XVe siècle / publ. d'après le manuscrit de la Bibliothèque nationale, par Gaston Raynaud. (kontsulta data: 2025-12-22).
- ↑ Gauthier-Ferrières, Léon Adolphe. (1909). Parnasse royal : poèmes choisis et monarques françois et autres personnages royaux. Paris : Sansot (kontsulta data: 2025-12-22).
- ↑ (Frantsesez) ««Jean Fouquet - Repères»» BnF Essentiels (kontsulta data: 2025-12-22).
Bibliografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- René de Maulde-La Clavière, La mère de Louis XII : Marie de Clèves, duchesse d'Orléans. Revue historique, París, Félix Alcan, t. 35, septiembre-diciembre 1887, p. 81-112
- Catherine M. Müller, Marie de Clèves, poétesse et mécène du XVe siècle, Moyen français, vol. 48, 2001, p. 57-76
- Gert Pinkernell, François Villon : biographie critique et autres études, Universitätsverlag C. Winter, Heidelberg, 2002, p. 164
- Élizabeth Gonzalez, Un Prince en son hôtel : les serviteurs des ducs d'Orléans au XVe siècle. París, Publications de la Sorbonne, col. « Histoire ancienne et médiévale » (n.º 74), 2004, ISBN 2-85944-495-5.
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Autoritate kontrola |
|
|---|
Datuak: Q271499
Multimedia: Maria of Cleves / Q271499