Edukira joan

Mariana de Carvajal y Saavedra

Wikipedia, Entziklopedia askea
Mariana de Carvajal y Saavedra
Bizitza
Jaiotzako izen-deiturakMariana de Carvajal y Saavedra
JaiotzaJaén, 1620
Herrialdea Espainia
Heriotza1670 (49/50 urte)
Familia
Bikotekidea(k)
Hezkuntza
Hizkuntzakgaztelania
Jarduerak
Jarduerakidazlea

Mariana de Carvajal y Saavedra, jaiotzez Mariana de Carvajal y Piédrola[1] (Jaen, 1620 - 1670 )[2] Espainiako Urrezko Mendeko idazlea izan zen.

Bizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaenen jaio zen, gaztetan Granadan bizi izan zen, eta hor Baltasar Mateo de Velázquez militar eta Granadako Errege Kantzelaritzako Aitoren Semeen alkate nagusiarekin ezkondu zen.[1] Geroago, senar-emazteak Valladolidera eta Madrilera joan ziren bizitzera.[2] 1656an, alargun geratu zen, hiru seme eta sei alaba zituela.[3] Bere eleberriak gorteko nobela deituriko generoaren barruan sartzen dira. Horietako batzuk Úbeda hirian (Jaén) daude kokatuta.[1][4]

Lanak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1663an, Navidades en Madrid y noches entretenidas izeneko zortzi nobela laburren sorta argitaratu zuen.[5] Elkarrekiko independenteak dira, baina narratzaile guztiak Lucrecia de Haroren lagunak dira. Lucrecia de Haro fikziozko pertsonaia da, alargun aberats eta ederra, lagunak bere etxean gau bat pasatzera gonbidatu dituena. Estiloan eta intentzioan Maria de Zayas gogorarazten du. Bere argumentuak sinpleak dira. Aipagarriak dira La industria vence desdenes[6] (Apolo eta Dafneren fabula tartean duela) eta El esclavo de su esclavo (hemen Matilde ederrak askatasuna berreskuratzen du Audalláren eskuzabaltasunagatik)[7]. Etika aristoteliko batetik, emakumeen gehiegizko lotsak ekar ditzakeen arriskuak erakusten saiatzen da. Hala, La industria vence desdenes nobelako pertsonaietako batek esaera ezagun bat esaten du: "Keak eta emakume suharrak gizona etxetik botatzen dute."[8]

Eleberri hauek Espainiako XVII. mendeko ohitura eta praktiken bilduma dira. Bertan, garai hartan Espainian bizi zen krisi ekonomikoa islatzen da, eta Gorteak ezin ziola eutsi bertatik bizi nahi zuen jende kopuruari erakusten. Barrokoko janzkera, gizarte-etiketa, maila aristokratiko eta eguneroko bizitzako ohituren deskribapen zehatzez josita daude. Etengabeko kezka dago diruaren inguruan; horrela, dotearena sarri errepikatzen den gaia da. Bigarren eleberrian (La dicha de Doristea), pertsonaia guztiak beren nobleen tituluen eta jabetzen bidez daude deskribatuta.

Antzerki lana ere idatzi zuen: Navidades en Madrid liburuaren hitzaurrean aipatzen du, baina ez dugu horren izenburua ezagutzen.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ a b c María Isabel Sancho Rodríguez. (2006). «Mariana de Carvajal y Saavedra» -Seminario bio-bibliográfico Manuel Caballero Venzalá (1): 503-506. ISSN 1885-9658..
  2. ↑ a b (Gaztelaniaz) Escabias, Juana. Dramaturgas del Siglo de Oro: guía básica. ISBN 978-84-941731-5-8..
  3. ↑ (Gaztelaniaz) Robin Ann Rice. (2011). Compostella aurea : actas del VIII Congreso de la AISO : Santiago de Compostela, 7-11 de julio de 2008ko uztailak 7-11. Universidade de Santiago de Compostela, 436-444 or. ISBN 978-84-9887-555-3..
  4. ↑ «La industria vence desdenes / Mariana de Carvajal y Saavedra | Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes» www.cervantesvirtual.com.
  5. ↑ 1663ko edizioa Biblioteca Digital Hispánica-n dago eskuragarri; XVIII. mendeko beste bat ere badago, bi nobela gehiago dituena. Badago edizio digital moderno eta doakoa 2010ean Dámaso Chicharro Chamorrok prestatua: Navidades de Madrid y noches entretenidas, Biblioteca Virtual de Andalucía, Juanta de Andalucía - Consejería de Cultura.
  6. ↑ Enrique García Santo-Tomás. (1996). «"La industria vence desdenes", de Mariana Carvajal y Saavedra: Tradición y revisión del "Amor hereos" en la novela corta del siglo XVII» Revista de literatura Tomo 58 (115): 151-158. ISSN 0034-849X..
  7. ↑ Serrano y Sanz, Manuel. (1975). Apuntes para una biblioteca de escritoras españolas. Atlas ISBN 84-363-0477-2..
  8. ↑ Catherine Soriano. [https://cvc.cervantes.es/literatura/aiso/pdf/04/aiso_4_2_069.pdf TÓPICO Y MODERNIDAD EN LA INDUSTRIA VENCE DESDENES DE MARIANA DE CARVAJAL. ].

Bibliografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • CARVAJAL Y SAAVEDRA, Mariana, Navidades de Madrid y noches entretenidas. Instituto de Estudios Giennenses , 2005 ISBN 84-96047-37-7
  •  VV.AA.; Ana Navarro (1989). Antología poética de escritoras de los siglos XVI y XVII. Editorial Castalia. ISBN 84-7039-534-3.
  •  Isabel Colón Calderón (2010). Carvajal y Saavedra, Mariana de. Diccionario filológico de literatura española. Siglo XVII. I. liburukia, 284-286. or. ISBN 978-84-9740-346-7.
  •  Emanuela Mini (2006). Notas sobre el Decamerón de Boccaccio y las novelas de Mariana de Carvajal y Saavedra. Desde Andalucía: mujeres del Mediterráneo. 305-315. or. ISBN 8493450847.  
  •  Mariano Olmedo Gómez (2012). Las novelas enmarcadas como reflejo de la estructura amorosa en Navidades de Madrid y noches entretenidas (1663) de Mariana de Carvajal y Saavedra. Novela corta y teatro en el Barroco español (1613-1685): Studia in honorem Prof. Anthony Close. 107-120. or. ISBN 978-84-15014-86-7.
  • Ruth Cubillo Paniagua (2003). Usos amorosos y condúctas modélicas femeninas en el siglo XVII: una lectura de las navidades de Madrid y noches entretenidas de Mariana de Carvajal. Universitat Autònoma de Barcelona.

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Mariana_de_Carvajal_y_Saavedra&oldid=10423664"(e)tik eskuratuta