Edukira joan

Marsac-sur-l'Isle

Wikipedia, Entziklopedia askea
Marsac-sur-l'Isle
Marsac-sur-l'Isle
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Dordoina
BarrutiPérigueuxeko barrutia
Kantonamenducanton of Périgueux-Ouest
Izen ofizialaMarsac-sur-l'Isle
Jatorrizko izenaMarsac-sur-l'Isle
Posta kodea24430
Geografia
Koordenatuak45°10′59″N 0°39′22″E / 45.183058°N 0.656222°E / 45.183058; 0.656222
Mapa
Azalera10,05 km²
Altitudea83 m, 71 m, 187 m eta 118 m
MugakideakChancelade, Annesse-et-Beaulieu, Coulounieix-Chamiers, Périgueux, Coursac eta Razac-sur-l'Isle
Demografia
Biztanleria3.187 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.605 (%50,7) (%49,3) 1.560 alt_right
Dentsitatea317 bizt/km²
marsacsurlisle.fr

Marsac-sur-l'Isle (frantsesez eta ofizialki: Marsac-sur-l'Isle) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Dordoina departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 3.187 biztanle zituen 10,1 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Chancelade, Annesse-et-Beaulieu, Coulounieix-Chamiers, Périgueux, Coursac eta Razac-sur-l'Isle.

Mapa
Marsac-sur-l'Isle eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Marsac-sur-l'IsleMarsac-sur-l'Isle
Població amb 4150 habitants (2000)Chancelade (2,4 km)
Població amb 29416 habitants (2000)Périgueux (4,9 km)
Població amb 2486 habitants (2000)Champcevinel (6,0 km)
Població amb 1685 habitants (2000)Coursac (6,4 km)
Població amb 1199 habitants (2000)Montrem (7,8 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,3 °C-koa da, 15 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 894 mm-koa da, urtarrilean 12,2 euri-egun eta uztailean 6,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Coulounieix-Chamiers udalerrian dago, 3,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 912,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,4 °C-koa da, 2026ko ekainaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -13,8 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,8 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,9 °C) eta hotzena urtarrila (5,6 °C). Urteko prezipitazioa 910 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (96 mm) eta lehorrena uztaila (56 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,26 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,0 °C) baino 1,4 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2011, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (14,2 °C) eta hotzena 1963 (11,1 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Marsac-sur-l'Isle)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.6 6.1 9.3 11.8 15.5 19.1 20.9 20.7 17.0 13.4 8.7 6.1 12.8
Pilatutako prezipitazioa (mm) 83 68 66 85 79 76 56 62 69 77 93 96 910
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,0 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,80,0+1,4+1,1+1,4+1,4+0,6+1,2−0,1+0,5+0,8+0,9
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,0 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea05001000150020002500300035001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.560 gizon, 1.605 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.31
0.00
 
90-94
 
0.62
1.60
 
85-89
 
1.56
1.28
 
80-84
 
2.18
1.60
 
75-79
 
3.74
8.33
 
70-74
 
7.79
6.41
 
65-69
 
7.17
9.62
 
60-64
 
8.72
7.05
 
55-59
 
7.48
7.37
 
50-54
 
6.23
6.73
 
45-49
 
7.48
6.09
 
40-44
 
6.54
6.41
 
35-39
 
4.67
4.81
 
30-34
 
6.85
5.77
 
25-29
 
3.12
3.53
 
20-24
 
4.36
6.09
 
15-19
 
3.74
7.69
 
10-14
 
8.10
4.17
 
5-9
 
4.05
5.45
 
0-4
 
5.30
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Marsac-sur-l'Isle udalerrian 3.170 biztanle zeuden eta 1.487 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,13 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 34,2), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

3.170biztanle
1.487elkarbizitza-unitate
2,13lagun elkarbizitza-unitateko
978familia
Udalerria
% 25
% 30
% 10
% 34
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 978 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (459). Guraso bakarreko 146 familietatik 101etan ama zen guraso bakarra. 514 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 252k seme-alaba bakarra zuten etxean, 151k bi, eta 60k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 373 bikoteetatik 55tan (% 14,7) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

459
373
146
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean514
Seme-alaba bat252
Bi seme-alaba151
Hiru seme-alaba50
Lau edo gehiago10

15 urte edo gehiago zituzten 2.688 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 8,3 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 49,7. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 76,9).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 8
25-39% 17
40-54% 15
55-64% 20
65-79% 20
80 +% 50
Bikotean bizi da
15-24% 14
25-39% 65
40-54% 71
55-64% 74
65-79% 77
80 +% 42

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 44,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 19,0 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 13,1 izatezko bikotean eta % 5,9 PACS bidez lotuta). % 24,2 ezkongabeak ziren, % 5,4 alargunak eta % 6,9 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 44,5
Ezkongabea% 24,2
Izatezko bikotean% 13,1
Dibortziatuta% 6,9
PACS bidez lotuta% 5,9
Alarguna% 5,4

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 32,2), enplegatuak (% 21,4), erdi-mailako lanbideak (% 17,6), eskulangileak (% 12,9). Talde nagusia (erretiratuak, % 32,2) Dordoina departamenduko batez bestekoaren (% 40,6) azpitik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 18
% 21
% 13
% 32
Dordoina
% 12
% 15
% 13
% 41
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.620 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.480 egoitza nagusi ziren, 44 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 96 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.366), eta apartamentuak gutxi ziren (250). Egoitza nagusietatik 1.046 beren jabearen bizilekuak ziren, 419 alokairuan zeuden, 139 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 15 doan lagata.[11]

1.620etxebizitza
1.480egoitza nagusi
1.366etxe
250apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.480
Egoitza nagusia (1.480)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (44)Hutsik (96)

Etxe mota

1.366
250
Etxea (1.366)Apartamentua (250)

Jabetza egoera

1.046
419
139
Jabeak (1.046)Alokairuan (419)HLM (139)Doan lagata (15)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (452).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik48
1919-194554
1946-1970211
1971-1990376
1991-2005312
2006-2020452

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (652). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (715 etxebizitzatan). 1.288 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 705 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 693tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela11
2 gela156
3 gela210
4 gela451
5 gela edo gehiago652

Berogailu mota

410
715
244
Gas sarea (410)Fuel-olioa (80)Elektrizitatea (715)Gas botila (31)Bestelakoak (244)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.288aparkalekua
705ibilgailu 1
693ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.979 biztanleetatik 1.517 aktibo ziren (% 76,7), horietako 1.402 lanean (% 70,8) eta 115 langabezian (aktiboen % 7,6).

1.97915-64 urteko biztanle
% 76,7aktibo
% 70,8lanean
% 7,6langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 48,0
25-54 urte% 90,8
55-64 urte% 60,6
Gizonak% 77,8
Emakumeak% 75,6

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 14,8
BEPC, brebeta% 15,7
CAP-BEP% 9,4
Batxilergoa% 5,8
Goi-mailako +2% 4,7
Goi-mailako +3/4% 4,7
Goi-mailako +5% 2,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,6). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

462 ez-aktibotik 136 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 29,4), 154 erretiraturik zeuden (% 33,3) eta 172 bestelako ez-aktibo ziren (% 37,2).

Ez-aktiboak

% 29
% 33
% 37
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 12
% 10
% 26
% 33
% 19
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 3.073 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.402 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

3.073enplegu udalerrian
% 90,4soldatapeko
% 9,6ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.550 eurokoa zen, eta biztanleen % 12 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

25.550 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.150 €
% 12,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 17,1

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.675 ziren, horien artean 1.215 aktiboak ziren eta 460 inaktiboak ziren. 1.215 pertsona aktiboetatik 1.120 lanean zeuden (592 gizon eta 528 emakume) eta 95 langabezian zeuden (38 gizon eta 57 emakume). 460 pertsona inaktiboetatik 160 erretiraturik zeuden, 139 ikasten zeuden eta 161 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[12]

Diru sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an Marsac-sur-l'Isle udalerrian 1.095 unitate fiskal zeuden, 2.769 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.826 euro zen.[13]

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 338 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 5 janari enpresak ziren, 6 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 13 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 41 eraikuntza enpresak ziren, 142 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 23 garraio enpresak ziren, 17 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 10 finantziazio enpresak ziren, 17 higiezinen enpresak ziren, 35 zerbitzu enpresak ziren, 13 administrazio publikoko enpresak ziren eta 11 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[14]

2009an zeuden norbanakoentzako 67 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 banku bulegoak, 11 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 5 igeltseroak, 5 margolariak, 3 zurginak, 4 iturginak, 4 argiketariak, 6 eraikuntza enpresak, 4 ile apaindegiak, 1 aldi baterako lan enpresa, 12 jatetxeak, 4 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 1 apaindegia.[15]

2009an zeuden 50 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 1 supermerkatua zen, 2 brikolaje denda handika, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 2 liburu dendak, 15 arropa dendak, 3 etxerako tresna dendak, 3 zapata-dendak, 1 elektrotresna denda zen, 4 altzari dendak, 5 kirol-dendak, 2 lur eta paretak apaintzeko dendak, 3 drogeria, 2 lurrin-dendak, 1 bitxi-denda zen eta 2 lore-dendak ziren.[16]

2000. urtean Marsac-sur-l'Isle udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 150 hektarea erabiltzen.[17]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Marsac-sur-l'Isle udalerrian lizeo teknologiko bat zegoen

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 2004ko urriaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,6 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Coulounieix », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
  13. ↑ Revenus fiscaux des ménages en 2008
  14. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  15. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  16. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  17. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Marsac-sur-l%27Isle&oldid=11337321"(e)tik eskuratuta