Mary Akrami
| Mary Akrami | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| |||||
| Bizitza | |||||
| Jaiotza | XX. mendea | ||||
| Herrialdea | |||||
| Hezkuntza | |||||
| Heziketa | University of Peshawar (en) | ||||
| Jarduerak | |||||
| Jarduerak | emakumeen eskubideen aldeko ekintzailea | ||||
| Jasotako sariak | ikusi
| ||||
Mary Akrami (persieraz: ماری اکرمی, Afganistan, 1975/1976) emakumeen eskubideen aldeko ekintzailea da, Afganistango Emakumeentzako Trebetasunen Garapenerako Zentroko zuzendaria.
Ibilbidea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2003an, Afganistango Emakumeentzako Trebetasunen Garapenerako Zentroak emakumeentzako lehen aterpea ireki zuen Kabulen.[1][2][3][4][5]
Aterpeak aholkularitza legala, alfabetatze klaseak, aholkularitza psikologikoa eta behar dituzten emakumeentzako oinarrizko trebetasunak eskaintzen ditu. Akrami eguneko 24 orduetan dago eta indarkeria matxista edo ezkontza behartuaren biktima diren emakumeak hartzen ditu eta bere gidaritzapean, han zeuden emakume batzuek salaketa publikoa jarri zuten erasotzaileak salatzeko eta haien aurkako kasu judizialak aurkezteko, aurretik ia ezezaguna zena. Lana dela eta, mehatxuei egin behar izan die aurre. 2021 arte, ia 20.000 emakumek erabili dute babeslekuen sarea.[6][7][8]
2008an, Mary atxilotu egin zuten, emakumeentzako babesleku bateko administratzaile gisa lan egiteagatik. Lau ordu geroago askatu zuten arren, atxiloketak ondorio pertsonal handiak izan zituen. Une horretan, Mary konprometituta zegoen, baina atxilotu zutenean aitaginarreba-amaginarreba izango zirenen haserrea zela eta, konpromisoa bertan behera geratu zen.[9]
Indar estatubatuarren erretiratzeak eta talibanek 2021ean aurrera egiteak babeslekuak gaitzestearekin mehatxatu zuten. Mary Akramik adierazi zuen traizionatuta sentitzen zela Estatu Batuek ez zutelako emakumeen eskubideei buruzko klausularik sartu 2020an sinatutako erretiratze-akordioan, eta nazioarteko komunitateak abandonatuta sentitzen zela; aldiz, biktima diren edo etxeko eta familiako indarkeria arriskuan dauden emakumeek ez dute nora joan, eta talibanek emakumeen eskubideen errespetuari buruz egindako promesak "balio islamikoen esparruan" oso lausoak dira.[10][11]
Pakistanera erbesteratu behar izan zuen talibanen erregimenetik ihes egiteko.
2007an Emakume Adoretsuen Nazioarteko Saria jaso zuen eta BBC 100 Women 2016 zerrendan urteko emakume inspiratzaile eta eragin handienetakoen artean izendatu zuten[1]
Akrami 2020ko abuztuan izendatu zuten, beste 4 emakume eta 37 gizonekin batera, Afganistango gobernua ordezkatuz, talibanen ordezkari talde baten aurrean, Dohan, Asiako herrialdean bake akordio batera iristeko. Hala ere, elkarrizketa batean, emakume taldeak ulertzen du haien ahotsak ez dituela talde erradikalak entzungo.[12]
Sariak eta aintzatespenak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 3 4 BBC 100 Women 2016: Who is on the list?. .
- ↑ «Child Abuse Prevention Honorees» PsycEXTRA Dataset 2002 (kontsulta data: 2025-11-02).
- ↑ Sampford, Charles. (1998-01). «What's a Lawyer Doing in a Nice Place Like This? Lawyers and Ethical Life» Legal Ethics 1 (1): 35–50. doi:. ISSN 1460-728X. (kontsulta data: 2025-11-02).
- ↑ «violence-against-afghan-women-including-rape-widespread-and-unpunished-says-united-nations-july-8-2009-2pp» Human Rights Documents online (kontsulta data: 2025-11-02).
- ↑ What's an American lawyer doing in Afghanistan? - CSMonitor.com
- ↑ «Child Abuse Prevention Honorees» PsycEXTRA Dataset 2002 (kontsulta data: 2025-11-02).
- ↑ «AWIU » 2007 WOC – Mary Akrami» awiu.org.
- ↑ Honorees
- ↑ Jauffred, Jorge. (2024-02-26). «Sor Juana, defensora de la mujer en un siglo de varones» doi.org (kontsulta data: 2025-11-02).
- ↑ Relva, Lisandro. Pulsos comunitarios en la escritura de Julio Cortázar: una aproximación desde el archivo. Universidad Nacional de La Plata (kontsulta data: 2025-11-02).
- ↑ Maranlou, Sahar. (2021-08-23). «Por qué los talibanes pueden aplastar 20 años de conquistas de las mujeres afganas» doi.org (kontsulta data: 2025-11-02).
- ↑ Las negociadoras de paz en Afganistán: Han conocido lo peor de los talibanes, pero muy pronto deberán estar frente a quienes les robaron la libertad.. AFP 31 de agosto de 2020.[Betiko hautsitako esteka]