Materialismo historiko

Bideo hau Ikusgela proiektuaren parte da. Bideoak dituzten artikulu guztiak ikus ditzakezu hemen klik eginez gero.

Materialismo historikoa ulertzeko bideoa.

Materialismo historikoa historia aztertzeko metodo marxista da. Horren arabera gizakiek ekoizleak dira funtsean eta euren beharrak asetzeko lan egiten dute; gizakien indar ekoizle eta kondizio material horietatik, hain zuzen, gizartearen harremanak eta erakundeak eratu eta historia garatzen da. Horren arabera, munduaren historia ekoizpen-modu zenbaitetik igarotzen da, eta amaieran kapitalismoaren gainbeherak komunismoa ekarriko du.

Aurrekariak

Marxen materialismoaren teoriak hainbat iturri intelektual eta sozialen eragina jasan du:

• Hegel filosofo alemaniarrarena, bete metodo dialektikoa.
• Ilustrazioko filosofo materialistena, pertsonen baldintza eta hezkuntzaren eraginaren ideia.
• Errestaurazioko historiagile frantsesena, klase sozial eta klaseen arteko borrokaren kontzeptuena.
• Adam Smith eta David Ricardo ekonomista ingelesena, klaseen eta lanaren balioaren aurkako oinarri ekonomikoak.
• Proudhon sozialista frantsesarena, proletariotza klase iraultzaile gisa ipintzea.
• Sozialismo erreakzionarioarena, liberalismoaren idealen porrotaren kritika.
• Sismondiren sozialismoa, erregimen burgesaren ondorio antisozialak.
• Ezker hegeliarraren eta Feuerbach filosofoarena, filosofia espekulatiboari eta erlijioa giza erotasunaren ondorio bezala hartzeari kritika.
• Frantziar Iraultza eta Blanquirena, diktadura iraultzailearen dotrina.
• Kartista ingelesena, langile klasearentzat borroka politikoak daukan garrantzia.
• Sozialismo utopikoa, bere azken helburuak: klase sozialak abolitzea.

Bibliografia

• Apodaka, Eduardo (2024): Subjektuaren zainak eta adarrak, Bilbo, UEU. ISBN 978-84-8438-897-5
• Azurmendi, Joxe (1998): "K. Marxen eboluzioa Manifestu-ra arte. Hegelen idealismotik materialismo historikora" in Karl Marx & Friedrich Engels: Alderdi komunistaren Manifestua, Donostia, Jakin. ISBN 978-84-95234-00-9
• Hall, Stuart (2025)[1977]: ”Oinarri eta superestruktura metafora birpentsatzen” in Stuart Hall: Kultura, aurkakotasuna eta boterea, Iruñea, Katakrak. ISBN 978-84-10316-07-2
• Majuelo, Emilio (2023): “Gibelsolasa” in Karl Marx: Luis Bonaparteren brumairearen hemezortzia, Iruñea, Igela. ISBN 978-84-126849-1-9
• Simon, Lawrence H. (2004): “Hitzaurrea” in Karl Max: Idazlan hautatuak, Bilbo, Klasikoak. ISBN 84-96455-02-5

Kanpo estekak

• Materialismo historikoa, Gizapedian.

• Datuak: Q190004

Artikulu hau zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.