Matias Germaniako Erromatar Inperio Santukoa

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Matias Germaniako Erromatar Inperio Santukoa
Matthias - Holy Roman Emperor (Hans von Aachen, 1625).jpg
Germaniako Erromatar Inperio Santuko enperadorea


printze hautesle

Bizitza
Jaiotza Viena1557ko otsailaren  24a
Heriotza Viena1619ko martxoaren  20a (62 urte)
Hobiratze lekua Imperial Crypt Itzuli
Familia
Aita Maximiliano II.a Habsburgokoa
Ama Maria of Austria, Holy Roman Empress
Ezkontidea(k) Anna of Tyrol Itzuli
Anai-arrebak
Leinua Habsburgo
Jarduerak
Jarduerak bildumagilea
Jasotako sariak
Sinesmenak eta ideologia
Erlijioa Erromatar Eliza Katolikoa

Matias Habsburgokoa (Viena, 1557ko otsailaren 24a - 1619ko martxoaren 20a) Germaniako Erromatar Inperio Santuko enperadorea izan zen 1612-1619 bitartean, Austriako artxidukea (1608-1619), Hungaria eta Kroaziako erregea (Matias II.a izenarekin, 1608-1618), eta Bohemiako erregea (1611-1617)[1]. Habsburgoko etxeko kidea zen.

Bere garaian, Matias Habsburgokoaren eta Matias Corvino Hungariakoaren (1458-1490) irudien arteko paralelismoa egiten saiatu ziren. Izan ere, biek otomandarren aurka borroka egin zuten, eta bien erregealdietan Hungariako Koroa Santua, denboraldi batez erresumatik kanpo izan ondoren, Hungariara itzuli zen.

Bizitza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Maximiliano II.a Habsburgokoa enperadorearen eta Maria Austriakoaren semea zen. 1611n, Ana Tirolekoa artxidukesa, Matiasen osaba Fernando I.a Habsburgokoaren alabarekin ezkondu zen. Seme-alabak izan zituzten, baina bakar bat ere ezin izan zuten bizirik atera.

1593an, Austriako gobernadore izendatu zuen bere anaia Rodolfo II.a enperadoreak. 1605ean, Matiasek Hungariako protestante matxinatuekin tratatzea eskatu zion enperadoreari. Horren emaitza 1606ko Vienako Ituna izan zen. Honen arabera, Hungariak erlijio-askatasuna izango zuen, eta transilvaniarrek etorkizunean beren printze independentea aukeratzeko eskubidea izango zuten. Urte horretan bertan, Matias Habsburgo etxearen buru eta —Rodolforen gaixotasuna zela medio— Inperio Santuko enperadore izateko onartua izan zen. Hungaria, Austria eta Moraviarekin aliatu ondoren, lurralde hauetan zuen agintea emateko eskatu zion anaiari 1608an; geroxeago, 1611an, Bohemia ere laga zion Matiasi.

1612an Inperio Santuko enperadore koroatua izan ostean, Melchior Klesl, Vienako apezpikua izan zuen aholkulari. Kleslek katoliko eta protestanteen arteko elkar ulermena nahi zuen, Inperio Santua indartzeko. Baina, habsburgo etxeko katoliko intrantsigenteenak, batez ere, Matiasen anaia Maximiliano III.a, Austriako artxidukea, haren adiskidetze-politikaren aurka agertu ziren. Maximilianok ondorengotza Fernando Estiriakoarentzat (aurrerago Fernando II.a enperadorea izango zena) segurtatu nahi zuen. 1617an Fernando Bohemiako errege aukeratu bazuten ere, ondoko urtean herrialde horretako protestanteak matxinatu ziren. Matxinada hau Hogeita Hamar Urteko Gerraren hasiera izan zen. Matias, Klesl kardinalaren eraginez, protestanteekin negoziatzen saiatu zen arren, Fernando Estiriakoaren aldekoek agintetik kendu zuten. Handik laster, 1619ko martxoaren 20an, Vienan hil zen[2]. Fernando izan zen Inperio Santuko ondorengo enperadorea.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Lur entziklopedietatik hartua.
  2. Mónica VILLEGAS GALLEGO: Matías de Habsburgo Radio Prague. Archiv.radio.cz
Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Matias Germaniako Erromatar Inperio Santukoa Aldatu lotura Wikidatan