Max Frisch

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Max Frisch
Swiss-Commemorative-Coin-2011a-CHF-20-obverse tr.png
Bizitza
Jaiotza Zürich1911ko maiatzaren 15a
Herrialdea  Suitza
Talde etnikoa Suitzarra
Heriotza Zürich1991ko apirilaren 4a (79 urte)
Heriotza modua berezko heriotza
Familia
Ezkontidea(k) Gertrud Frisch-von Meyenburg  (1942ko uztailak 30 -  1959)
Hezkuntza
Heziketa ETH Zurich
Zuricheko Unibertsitatea
Hizkuntzak alemana
Jarduerak
Jarduerak idazlea, arkitektoa, antzerkigilea, eleberrigilea, eguneroko-idazlea, gidoilaria, filosofoa, kazetaria eta biografoa
Jasotako sariak
Nominazioak
Kidetza Modern Language Association
Alemaniako hizkuntza eta literatura akademia
Arteen eta Zientzien Ameriketako Estatu Batuetako Akademia
Ameriketako Estatu Batuetako Arte eta Letren Akademia
Bavarian Academy of Fine Arts
Genero artistikoa antzezlana
Prosa
IMDb nm0295835

Max Rudolf Frisch (Zurich, 1911ko maiatzaren 15a – Zurich, 1991ko apirilaren 4a) arkitekto eta idazle suitzarra izan zen, antzerkia eta eleberria bereziki landu zituena. Bigarren Mundu Gerraren ondoren alemanezko literaturak duen egilerik nabarmenetarikoa da, bai eta XX. mendeko suitzar idazlerik ezagunenetarikoa ere.

Lanbidez arkitektoa zen. Antzerkigintzan aritu zen batez ere. Haren lanak parabolen antzekoak dira; psikologiak, ohiturek ez dute garrantzirik; pertsonaiak alegorikoak dira, lirismoa eta umorea guztiz alde batera uzten ez baditu ere. Brecht-en eragina igartzen zaio. Biedermann und die Brandstifter (1958, Su-emailleak, Antonio Labaienek itzulia), Zurich-eko burgesiaren aurreiritzi eta ahulezien satira da; Don Juan oder die Liebe zur Geometrie (1953, Don Joan edo geometriarekiko maitasuna), maitasunaren eta bikotearen ukapena; Andorra (1961), arrazismoaren salaketa. Eleberri garrantzizkoak idatzi zituen gizon modernoaren alienazioa gai hartuta: Ez naiz Stiller (1954), Homo faber (1957), eta Mein Name sei Gantenbein (1964, Demagun Gantenbein naizela) esaterako.

Bibliografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eleberria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Stiller (1954)
  2. Homo Faber (1957); "Homo faber (Elkar, 2001). Joxe Austin Arrietak euskaraturik.
  3. Mein Name sei Gantenbein ("Demagun Gaztenbein naizela", 1964)
  4. Dienstbüchlein (1974)
  5. Montauk (1975)
  6. Tryptichon. Drei szenische Bilder (1978)
  7. Wilhelm Tell für die Schule (1978)
  8. Der Mensch erscheint im Holozän (1979)
  9. Blaubart ("Bizarrurdin", 1982)

Antzerkia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Nun singen sie wieder (1945)
  2. Santa Cruz (1947)
  3. Die Chinesische Mauer ("Txinako harresia", 1947)
  4. Als der Krieg zu Ende war (1949)
  5. Graf Öderland ("Oderland kondea", 1951)
  6. Firebugs ("Su-emaileak", 1953/1958)
  7. Don Juan oder Die Liebe zur Geometrie ("Don Juan edo geometriarekiko maitasuna", 1953)
  8. Die Grosse Wut des Philipp Hotz (1956)
  9. Andorra (1961)
  10. Biografie (1967)
  11. Jonas und sein Veteran (1989)

Beste batzuk[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Blätter aus dem Brotsack (1939)
  • Tagebuch 1946-1949 (1950)
  • Tagebuch 1966-1971 (1972)

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Max Frisch Aldatu lotura Wikidatan

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]