Megascolia maculata

Megascolia maculata
	Irudi gehiago
Sailkapen zientifikoa
Erreinua	Animalia
Filuma	Arthropoda
Klasea	Insecta
Ordena	Hymenoptera
Familia	Scoliidae
Leinua	Scoliini
Generoa	Regiscolia
Espeziea	Regiscolia maculata; Drury, 1773
Eguneko zikloa	eguneko

Mamut liztorra edo tigre liztorra (Megascolia maculata) liztor parasitoide bat da, oso handia (Europako handiena): emea 4 zentimetroraino iristen da, baina arra txikiagoa da. Espeziea urtaro epeletan agertzen da, maiatzetik irailera. Haren tamaina eta etengabeko alarmismoa direla eta, maiz liztor asiarrarekin nahasten da. Polinizatzailea da, parasitoidea, oldarkortasun txikia duena.

Anatomia

Mamut liztorra dimorfismo sexual nabariko liztor parasitoidea da: sexuak erraz ezagutzen dira: emea handiagoa da, aurrerantz okertutako antena laburragoak ditu eta buru guztiz horia du, Megascolia flavifrons sinonimoak iradokitzen duen bezala; arrak, berriz, buru beltza eta antena askoz luzeagoak ditu. Gorputza ile ilunez estalia du eta kolore beltz distiratsua du, sabelaldean bi banda hori dituela, batzuetan lau orban hori osatzeko banatuta. Emeak baraila handiak ere ditu, harrapakinak manipulatzeko erabiltzen dituztenak.

Banaketa geografikoa

Mamut liztorra Europako hegoaldean bizi da, Txekiar Errepublikaraino (bertan, 2013an lehen aldiz ikusi zen), baita Errusian, Ipar Afrikan eta Ekialde Hurbilean ere. Britainia Handiko hegoaldean ikusi da, baina haren harrapakina han bizi ez denez, ezin da bertan finkatu.

Habitata

Mediterraneoko habitatetan da, hala nola hariztietan, makian eta garrigetan. Haren harrapakin Oryctes nasicornis errinozero kakalardo europarra ere den lekuetan bakarrik ager daiteke, eta Errusian ikusi denez, ohikoagoa da gizakien bizilekuen inguruan, bertan simaur-pilek, zerrategiek eta konpost-pilek bere harrapakinaren habitata eskaintzen dutelako.

Biologia

Helduak loreen nektarraz elikatzen dira. Maltan, orburu basatiarekin eta Carpobrotus edulisarekin lotu izan dira. Emeak egur hiletan ehizatzen ditu europar errinozero kakalardoaren larbak: ziztadaz paralizatzen du, eta gero arrautza bakarra erruten du haren gainean. Liztor larbak kakalardoarena jaten du, azala izan ezik. Kakalardoaren larba irentsi ondoren, liztor larbak kokolo bat eraikitzen du eta pupa bihurtuta, hurrengo udaberrian kokolotik heldu gisa irteten da.