Melodifestivalen

Wikipedia, Entziklopedia askea
Melodifestivalen
Arvingarna, Melodifestivalen 2019, Final, Friends Arena, Solna-4.jpg
MotaAbesti lehiaketa
Sorrera1959ko urtarrilaren 29a
HizkuntzakSuediera
EkoizleaSveriges Television
WebguneaWebgunea

Melodifestivalen (mɛlʊˈdiːfɛstɪˌvɑːlɛn ahoskatua, literalki, melodiaren jaialdia) Suedian Sveriges Television (SVT) eta Sveriges Radio (SR) komunikazio enpresa publikoek antolatzen duten kantu jaialdi bat da. Lehiaketa honetan Eurovision kantu jaialdian Suedia ordezkatuko duen kantua erabakitzen da, eta 1959tik urtero ospatu da, 1964, 1970 eta 1976an izan ezik. 2000tik, Suediako telebista saiorik ikusiena da, eta irrati eta Internet bidez ere ematen da. 2007an, finalerdien emankizunak 3,1 milioi pertsonako audientzia izan zuen, eta finalak 4 milioi baino gehiagokoa.

Hasieratik, Melodifestivalen jaialdiaren irabazlea epaile taldeek aukeratu dute. 1999tik aurrera epaimahaiak publikoaren telebozkarekin uztartu ziren, eta orain, biek eragin bera dute azken emaitzan. Lehiaketak eragin nabarmena du Suediako musika industrian eta salmenta zerrendetan. Melodifestivalen jaialdiaren berrogeita hamazazpi garaileetatik seik Eurovision irabaztea lortu zuten Suedia ordezkatuz.

2002an finalerdiak gehitu zirenean, ordura arteko hamabi parte-hartzaileak hogeita hamabira igo ziren. Lehiaketaren haurrentzako bertsio bat, Lilla Melodifestivalen izenekoa, urte horretan hasi zen. Lehiaketan, pop generoko kantu orkestratuak aurkezten ziren tradizionalki, schlager musika bezala ezagutzen direnak; horren ondorioz, suediar prentsak jaialdiari Schlagerfestivalen (Schlager jaialdia) izenarekin erreferentzia egiten dio askotan. Alabaina, ekitaldia hedatu denetik beste musika genero ugari agertu dira, reggaea, glam rocka eta rapa kasu, eta partaide gehienak, dance-pop musikara pasa dira. Final handia Estokolmon ospatzeak hiriko turismoa handitu du.

Jatorria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Zazpi herrialdek lehiatuz, Eurovision jaialdiaren lehen edizioa Suitzako Lugano hirian ospatu zen 1956ko maiatzean. Suediak jaialdi honen hirugarren edizioan debutatu zuen, 1958an. Aukeraketarik eman gabe, Sveriges Radiok Herbehereetako Hilversum hirian ospatu zen jaialdira Alice Babs bidaltzea erabaki zuen. Hautatutako kantua "Samma stjärna lyser för oss två" izan zen, ondoren "Lilla stjärna" bezala berrizendatua. Laugarren postuan amaitu zuen 1958ko edizioan.

Melodifestivalenaren lehen edizioa, Säg det med musik irratsaiora gehitua, 1959ko urtarrilak 29an ospatu zen Stockholmgo Cirkusen, zortzi kantuk parte hartuz. Stockholmen, Göteborgen, Malmön eta Luleån zeuden lau epaimahai adituk aukeratu zuten garailea. Lehiaketaren garailea Siw Malmkvist izan zen "Augustin" kantuarekin, baina SRk kantu irabazlea Eurovision jaialdian Brita Borgek kantatu behar zuela erabaki zuen, jatorrizko interpretea ez zen arren. Melodifestivalen jaialdian kantu bera kantatzen beste batzuk izanda, barnean Eurovision jaialdirako kantaria aukeratzeko politika hau 1961ean geldiarazi zen. Lehiaketa telebista saio bakar bihurtu zen 1960an, Eurovision schlagern, svensk final (Eurovisionschlagern, suediar finala) bezala ezagutua. Jaialdi honen lehen edizioetan, Norvegian eta Danimarkan ere eman zen Nordvision telebista katearen bidez. Jaialdiak, gaur egun duen Melodifestivalen izena 1967an hartu zuen.

Hasieratik, Melodifestivalen urtero ospatu da, hiru urtetan izan ezik: 1964an lehiaketa bertan behera utzia izan zen artisten greba baten ondorioz. Suediak ez zuen Eurovision jaialdira kanturik bidali urte horretan. Suedia, bigarren aldiz Eurovision jaialdian 1970ean falta izan zen bozketa sistemaren alde eskandinaviar boikot bat egon zenean, 1969an bozketa sistema horren bidez lau herrialde lehen postuan berdinduta egon baitziren. SRk 1975eko edizioa Stockholmen antolatu ondoren, ezkerreko taldeek Suediak berriz Eurovision irabazterik, eta, beraz, berriz jaialdi honen egoitza izaterik ez zuela lortuko argudiatu zuten. Honek, musika komertzialaren aurkako manifestazio handietara eta Alternativfestivalen izeneko lehiaketa antikomertzial baten antolakuntzara eraman zuen. Honen ondorioz, 1976an Suediak ezin izan zuen kanturik bidali 1976ko Eurovision Jaialdira.

Irabazleak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Urtea Abestia Artista Emaitza Eurovisionen
1959 "Augustin" Siw Malmkvist 9 (Brita Borgek abestua)
1960 "Alla andra får varann" Östen Warnerbring / Inger Berggren 10 (Siw Malmkvistek abestua)
1961 "April, april" Siw Malmkvist / Gunnar Wiklund 14 (Lill-Babsek abestua)
1962 "Sol och vår" Inger Berggren / Lily Berglund 7 (Inger Berggrenek abestua)
1963 "En gång i Stockholm" Monica Zetterlund 13
1965 "Annorstädes vals" Ingvar Wixell 10 ("Absent Friends" ingelesezko bertsioarekin)
1966 "Nygammal vals" Lill Lindfors eta Svante Thuresson 2
1967 "Som en dröm" Östen Warnerbring 8
1968 "Det börjar verka kärlek, banne mej" Claes-Göran Hederström 5
1969 "Judy, min vän" Tommy Körberg 9
1971 "Vita vidder" Family Four 6
1972 "Härliga sommardag" Family Four 13
1973 "Sommaren som aldrig säger nej" Malta 5 ("You're Summer" ingeleseko bertsioarekin)
1974 "Waterloo" ABBA 1
1975 "Jennie, Jennie" Lasse Berghagen 8
1977 "Beatles" Forbes 18
1978 "Det blir alltid värre framåt natten" Björn Skifs 14
1979 "Satellit" Ted Gärdestad 17
1980 "Just nu!" Tomas Ledin 10
1981 "Fångad i en dröm" Björn Skifs 10
1982 "Dag efter dag" Chips 8
1983 "Främling" Carola Häggkvist 3
1984 "Diggi-Loo Diggi-Ley" Herreys 1
1985 "Bra vibrationer" Kikki Danielsson 3
1986 "E' de' det här du kallar kärlek?" Lasse Holm eta Monica Törnell 5
1987 "Fyra bugg och en Coca Cola" Lotta Engberg 12 ("Boogaloo" izenburupean)
1988 "Stad i ljus" Tommy Körberg 12
1989 "En dag" Tommy Nilsson 4
1990 "Som en vind" Edin-Ådahl 16
1991 "Fångad av en stormvind" Carola Häggkvist 1
1992 "I morgon är en annan dag" Christer Björkman 22
1993 "Eloise" Arvingarna 7
1994 "Stjärnorna" Roger Pontare eta Marie Bergman 13
1995 "Se på mej" Jan Johansen 3
1996 "Den vilda" One More Time 3
1997 "Bara hon älskar mej" Blond 14
1998 "Kärleken är" Jill Johnson 10
1999 "Tusen och en natt" Charlotte Nilsson 1 ("Take Me to Your Heaven" ingelesezko bertsioarekin)
2000 "När vindarna viskar mitt namn" Roger Pontare 7 ("When Spirits Are Calling My Name" ingelesezko bertsioarekin)
2001 "Lyssna till ditt hjärta" Friends 5 ("Listen To Your Heartbeat" ingelesezko bertsioarekin)
2002 "Never Let It Go" Afro-Dite 8
2003 "Give Me Your Love" Fame 5
2004 "Det gör ont" Lena Philipsson 5 ("It Hurts" ingelesezko bertsioarekin)
2005 "Las Vegas" Martin Stenmarck 19
2006 "Evighet" Carola 5 ("Invincible" ingelesezko bertsioarekin)
2007 "The Worrying Kind" The Ark 18
2008 "Hero" Charlotte Perrelli 18
2009 "La voix" Malena Ernman 21
2010 "This Is My Life" Anna Bergendahl Ez zen finalera sailkatu (11. finalerdian)
2011 "Popular" Eric Saade 3
2012 "Euphoria" Loreen 1
2013 "You" Robin Stjernberg 14
2014 "Undo" Sanna Nielsen 3
2015 "Heroes" Måns Zelmerlöw 1
2016 "If I Were Sorry" Frans 5
2017 "I Can't Go On" Robin Bengtsson 5
2018 "Dance You Off" Benjamin Ingrosso 7
2019 "Too Late For Love" John Lundvik 5
2020 "Move" The Mamas Ez zen ospatu COVID-19 pandemiaren eraginez
2021 "Voices" Tusse 14

Egoitzak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Urtea Finala Finalerdiak
Egoitza Hiria Egoitza Hiria
1959 Cirkus Stockholm Finalerdirik gabe
1960 Ateak itxita
1961 Finalerdirik gabe
1962
1963
1965
1966
1967
1968
1969
1971 TV-huset Stockholm TV-huset Stockholm
1972 Cirkus Finalerdirik gabe
1973 TV-huset
1974
1975 Radio- och TV-huset Göteborg
1977 Cirkus Stockholm Finalerdirik gabe
1978
1979
1980 TV-huset
1981 Cirkus
1982 Lisebergshallen Göteborg
1983 Palladium Malmö
1984 Lisebergshallen Göteborg
1985 TV-huset Malmö
1986 Cirkus Stockholm
1987 Lisebergshallen Göteborg
1988 Malmö Opera Malmö
1989 Globen Stockholm
1990 Rondo Göteborg
1991 Malmö musikteater Malmö
1992 Cirkus Stockholm
1993 Lisebergshallen Göteborg
1994 TV-huset Stockholm
1995 Malmö musikteater Malmö
1996 Victoriahallen Stockholm
1997 Eriksbergshallen Göteborg
1998 Malmö musikteater Malmö
1999 Stockholmsmässan Stockholm
2000 Göteborgsoperan Göteborg
2001 Malmö musikteater Malmö
2002 Ericsson Globe Stockholm Tipshallen Växjö
Himmelstallundshallen Norrköping
Nordichallen Sundsvall
Lugnet Falun
Stockholm
2003 Tipshallen Jönköping
Scandinavium Göteborg
Arcushallen Luleå
Nordichallen Sundsvall
TV-huset Stockholm
2004 Löfbergs Lila Karlstad
Scandinavium Göteborg
Umeå Arena Umeå
Malmömässan Malmö
Hotel Rival Stockholm
2005 Scandinavium Göteborg
Cloetta Center Linköping
Skellefteå Kraft Arena Skellefteå
Växjö Tipshall Växjö
Berns Stockholm
2006 Ejendals Arena Leksand
Löfbergs Lila Arena Karlstad
Arena Rosenholm Karlskrona
Scandinavium Göteborg
Berns Stockholm
2007 Kinnarps arena Jönköping
Scandinavium Göteborg
Swedbank Arena Örnsköldsvik
Läkerol Arena Gäule
Rosvalla Eventcenter Nyköping
2008 Scandinavium Göteborg
ABB Arena Syd Västerås
Cloetta Center Linköping
Telenor Arena Karlskrona Karlskrona
Arena Arctica Kiruna
2009 Scandinavium Göteborg
Skellfteå Kraft Arena Skellefteå
Ejendals Arena Leksand
Malmö Arena Malmö
Himmelstalundshallen Norrköping
2010 Fjällräven Center Örnsköldsvik
Göransson Arena Sandviken
Scandinavium Göteborg
Malmö Arena Malmö
Conventum Arena Örebro
2011 Coop Norrbotten Arena Luleå
Scandinavium Göteborg
Cloetta Center Linköping
Malmö Arena Malmö
Nordichallen Sundsvall
2012 VIDA Arena Växjö
Scandinavium Göteborg
Tegera Arena Leksand
Malmö Arena Malmö
Rosvella Nyköping Eventcenter Nyköping
2013 Friends Arena Telenor Arena Karlskrona
Scandinavium Göteborg
Skellfteå Kraft Arena Skellefteå
Malmö Arena Malmö
Löfbergs Lila Arena Karlstad
2014 Malmö Arena Malmö
Cloetta Center Linköping
Scandinavium Göteborg
Fjällräven Center Örnsköldsvik
Sparbanken Lidköping Arena Lidköping
2015 Scandinavium Göteborg
Malmö Arena Malmö
Östersund Arena Östersund
Conventum Arena Örebro
Helsingborg Arena Helsingborg
2016 Scandinavium Göteborg
Malmö Arena Malmö
Himmelstalundshallen Norrköping
Gavlerinken Arena Gävle
Halmstad Arena Halmstad
2017 Scandinavium Göteborg
Malmö Arena Malmö
VIDA Arena Växjö
Skellfteå Kraft Arena Skellefteå
SAAB Arena Linköping
2018 Löfbergs Arena Karlstad
Scandinavium Göteborg
Malmö Arena Malmö
Fjällräven Center Örnsköldsvik
Kristianstad Arena Kristianstad
2019 Scandinavium Göteborg
Malmö Arena Malmö
Tegera Arena Leksand
Sparbanken Arena Lidköping
Nyköpings Arena Nyköping
2020 Saab Arena Linköping
Scandinavium Göteborg
Coop Norrbotten Arena Luleå
Malmö Arena Malmö
Stiga Sports Arena Eskilstuna
2021 Annexet Annexet Stockholm
2022 Friends Arena Malmö Arena Malmö
Scandinavium Göteborg
Saab Arena Linköping
Sparbanken Arena Lidköping
Hägglunds Arena Örnsköldsvik

Aurkezleak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Urtea Aurkezlea(k)
1959 Thore Ehrling
1960 Jeannette von Heidenstam
1961 Jeannette von Heidenstam
1962 Bengt Feldreich
1963 Sven Lindahl
1965 Birgitta Sandstedt
1966 Sven Lindahl
1967 Maud Husberg
1968 Magnus Banck
1969 Pekka Langer
1971 Lennart Hyland
1972 Gunilla Marcus
1973 Alicia Lundberg
1974 Johan Sandström
1975 Karin Falck
1977 Ulf Elfving
1978 Ulf Elfving
1979 Ulf Elfving
1980 Bengt Bedrup
1981 Janne Loffe Carlsson
1982 Fredrik Belfrage
1983 Bibi Johns
1984 Fredrik Belfrage
1985 Eva Andersson
1986 Lennart Swahn eta Tommy Engstrand
1987 Fredrik Belfrage
1988 Bengt Grafström
1989 Yvonne Ryding Bergqvist eta John Chrispinsson
1990 Carin Hjulström
1991 Harald Treutiger
1992 Adde Malmberg eta Claes Malmberg
1993 Triple & Touch
1994 Kattis Ahlström eta Sven Melander
1995 Pernilla Månsson Colt
1996 Pontus Gårdinger eta Siw Malmkvist
1997 Jan Jingryd
1998 Pernilla Månsson Colt eta Magnus Karlsson
1999 Anders Lundin eta Vendela Kirsebom Thommesen
2000 Carola Häggkvist
Lotta Engberg
Lena Philipsson
Loa Falkman
Tommy Körberg
Elisabeth Andreassen
Arja Saijonmaa
Lasse Berghagen
Lasse Holm
Björn Skifs
2001 Josefine Sundström eta Henrik Olsson
2002 Kristin Kaspersen eta Claes Åkesson
2003 Mark Levengood eta Jonas Gardell
2004 Charlotte Perrelli, Ola Lindholm eta Peter Settman (finalerdiak eta finala)
Liza Marklund, Elin "Grynet" Ek eta Henrik Johnsson (bigarren aukera erronda)
2005 Alexandra Pascalidou eta Shan Atçi (1. finalerdia)
Henrik Schyffert eta Erik Haag (2. finalerdia)
Johanna Westman eta Markoolio (3. finalerdia)
Kayo eta Micke Leijnegard (4. finalerdia)
Annika Jankell (bigarren aukera erronda)
Jill Johnson eta Mark Levengood (finala)
2006 Lena Philipsson (finalerdiak eta finala)
Carin Hjulström-Livh eta Henrik Johnson (bigarren aukera erronda)
2007 Kristian Luuk
2008 Kristian Luuk
2009 Petra Mede
2010 Måns Zelmerlöw, Christine Meltzer eta Dolph Lundgren
2011 Rickard Olsson eta Marie Serneholt
2012 Gina Dirawi, Sarah Dawn Finer eta Helena Bergström
2013 Gina Dirawi eta Danny Saucedo
2014 Nour El-Refai eta Anders Jansson
2015 Sanna Nielsen eta Robin Paulsson
2016 Gina Dirawi (saio guztiak)
Petra Mede (1. finalerdia)
Charlotte Perrelli (2. finalerdia)
Henrik Schyffert (3. finalerdia)
Sarah Dawn Finer (4. finalerdia)
Ola Salo, Peter Jöback (bigarren aukera erronda)
William Spetz (finala)
2017 Clara Henry, David Lindgren eta Hasse Andersson
2018 David Lindgren eta Fab Freddie
2019 Sarah Dawn Finer, Kodjo Akolor, Marika Carlsson eta Eric Saade
2020 Linnea Henriksson, Lina Hedlund eta David Sundin
2021 Christer Björkman (saio guztiak)
Lena Philipsson (1. finalerdia)
Oscar Zia, Anis Don Demina (2. finalerdia)
Jason Diakité (3. finalerdia)
Per Andersson, Pernilla Wahlgren (4. finalerdia)
Shirley Clamp (bigarren aukera erronda)
Måns Zelmerlöw, Shima Niavarani (finala)
2022 Oscar Zia

Ikus gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]