Edukira joan

Merten

Wikipedia, Entziklopedia askea
Merten
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Ekialde Handia
Departamendua Mosela
Izen ofizialaMerten
Posta kodea57550
Geografia
Koordenatuak49°14′56″N 6°40′01″E / 49.2489°N 6.6669°E / 49.2489; 6.6669
Mapa
Azalera5,23 km²
Altitudea196 m, 305 m eta 211 m
MugakideakBerviller-en-Moselle, Creutzwald, Dalem, Falck eta Rémering
Demografia
Biztanleria1.444 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 745 (%51,2) (%48,8) 710 alt_right
Dentsitatea276 bizt/km²
ville-merten.fr

Merten Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.444 biztanle zituen 5,2 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Berviller-en-Moselle, Creutzwald, Dalem, Falck eta Rémering.

Mapa
Merten eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
MertenMerten
Població amb 434 habitants (2000)Rémering (3,3 km)
Població amb 2591 habitants (2000)Falck (3,5 km)
Població amb 645 habitants (2000)Dalem (4,3 km)
Població amb 471 habitants (2000)Villing (4,4 km)
Població amb 13468 habitants (2000)Creutzwald (5,1 km)
Població amb 330 habitants (2000)Tromborn (5,9 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Lorena, Langres goi-lautada eta Morvaneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: negu gogorra (1,5 °C); haize moderatuak; laino maiz udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 0 °C-koa da, 0 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 0 mm-koa da, urtarrilean 0 euri-egun eta uztailean 0 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Seingbouse udalerrian dago, 18 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 731,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 37,9 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17 °C-koa da, 2009ko abenduaren 20an lortua[oh 1][5].

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea50010001500200025003000180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 710 gizon, 745 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.67
4.23
 
85-89
 
3.36
3.52
 
80-84
 
5.37
7.04
 
75-79
 
6.04
2.11
 
70-74
 
3.36
9.15
 
65-69
 
9.40
10.56
 
60-64
 
10.74
6.34
 
55-59
 
6.04
7.75
 
50-54
 
9.40
4.23
 
45-49
 
8.05
4.93
 
40-44
 
4.70
5.63
 
35-39
 
6.04
3.52
 
30-34
 
3.36
8.45
 
25-29
 
4.70
3.52
 
20-24
 
4.03
7.75
 
15-19
 
1.34
4.93
 
10-14
 
2.01
2.82
 
5-9
 
6.04
3.52
 
0-4
 
5.37
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Merten udalerrian 1.444 biztanle zeuden eta 700 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,06 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 35,0). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 32,6 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

1.444biztanle
700elkarbizitza-unitate
2,06lagun elkarbizitza-unitateko
462familia
Udalerria
% 20
% 35
% 11
% 33
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 462 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (245). Guraso bakarreko 75 familietatik 65etan ama zen guraso bakarra. 290 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 99k seme-alaba bakarra zuten etxean, 54k bi, eta 19k hiru edo gehiago.[9]

245
142
75
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean290
Seme-alaba bat99
Bi seme-alaba54
Hiru seme-alaba10
Lau edo gehiago9

15 urte edo gehiago zituzten 1.277 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 1,1 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 46,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 75,7).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 1
25-39% 13
40-54% 16
55-64% 19
65-79% 19
80 +% 47
Bikotean bizi da
15-24% 7
25-39% 67
40-54% 76
55-64% 74
65-79% 74
80 +% 39

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 54,3 ezkonduta zegoen, eta beste % 12,3 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 7,8 izatezko bikotean eta % 4,5 PACS bidez lotuta). % 18,0 ezkongabeak ziren, % 9,2 alargunak eta % 6,2 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 54,3
Ezkongabea% 18,0
Alarguna% 9,2
Izatezko bikotean% 7,8
Dibortziatuta% 6,2
PACS bidez lotuta% 4,5

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 35,1), eskulangileak (% 17,9), enplegatuak (% 17,1), goi-mailako langileak (% 11,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 35,1) Mosela departamenduko batez bestekoaren (% 30,3) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[9]

Udalerria
% 11
% 11
% 17
% 18
% 35
Mosela
% 10
% 16
% 17
% 17
% 30
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 761 etxebizitza zeuden. Horietatik 706 egoitza nagusi ziren, 9 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 46 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (626), eta apartamentuak gutxi ziren (134). Egoitza nagusietatik 563 beren jabearen bizilekuak ziren, 134 alokairuan zeuden, 1 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 9 doan lagata.[10]

761etxebizitza
706egoitza nagusi
626etxe
134apartamentu

Etxebizitza multzoa

706
Egoitza nagusia (706)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (9)Hutsik (46)

Etxe mota

626
134
Etxea (626)Apartamentua (134)

Jabetza egoera

563
134
Jabeak (563)Alokairuan (134)HLM (1)Doan lagata (9)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (241).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik31
1919-194550
1946-1970241
1971-1990199
1991-2005115
2006-202066

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (489). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (344 etxebizitzatan). 654 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 303 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 352tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela21
3 gela79
4 gela116
5 gela edo gehiago489

Berogailu mota

344
214
80
68
Gas sarea (344)Fuel-olioa (214)Elektrizitatea (80)Bestelakoak (68)

Aparkalekua eta ibilgailuak

654aparkalekua
303ibilgailu 1
352ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 879 biztanleetatik 670 aktibo ziren (% 76,2), horietako 620 lanean (% 70,5) eta 50 langabezian (aktiboen % 7,5).

87915-64 urteko biztanle
% 76,2aktibo
% 70,5lanean
% 7,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 37,2
25-54 urte% 91,7
55-64 urte% 58,1
Gizonak% 77,9
Emakumeak% 74,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 14,1
BEPC, brebeta% 5,9
CAP-BEP% 7,4
Batxilergoa% 5,3
Goi-mailako +2% 6,6
Goi-mailako +3/4% 8,3
Goi-mailako +5% 9,3

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

209 ez-aktibotik 58 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 27,8), 79 erretiraturik zeuden (% 37,8) eta 72 bestelako ez-aktibo ziren (% 34,4).

Ez-aktiboak

% 28
% 38
% 34
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 14
% 22
% 31
% 26
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 113 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 620 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

113enplegu udalerrian
% 70,8soldatapeko
% 29,2ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.040 eurokoa zen.

27.040 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.030 €

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 973 ziren, horien artean 656 aktiboak ziren eta 317 inaktiboak ziren. 656 pertsona aktiboetatik 597 lanean zeuden (336 gizon eta 261 emakume) eta 59 langabezian zeuden (26 gizon eta 33 emakume). 317 pertsona inaktiboetatik 117 erretiraturik zeuden, 68 ikasten zeuden eta 132 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[11]

Diru sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an Merten udalerrian 649 unitate fiskal zeuden, 1.559,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.418 euro zen.[12]

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 44 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 10 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 3 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[13]

2009an zeuden norbanakoentzako 15 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 2 margolariak, 2 zurginak, 3 iturginak, 1 argiketaria, 2 eraikuntza enpresak, 2 ile apaindegiak, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.[14]

2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.[15]

2000. urtean Merten udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an osasun-zentro 1 , botika 1 bat eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 2003ko abuztuaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Seingbouse », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
  12. ↑ Revenus fiscaux des ménages en 2008
  13. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  14. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  15. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Merten&oldid=11335596"(e)tik eskuratuta