Edukira joan

Montfort-en-Chalosse

Montfort-en-Chalosse
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Landak
BarrutiAkizeko barrutia
Kantonamenducanton of Montfort-en-Chalosse
Izen ofizialaMontfort-en-Chalosse
Montfort
Posta kodea40380
Geografia
Koordenatuak43°42′39″N 0°50′16″W / 43.7108°N 0.8378°W / 43.7108; -0.8378
Mapa
Azalera11,57 km²
Altitudea26 m, 108 m eta 67 m
MugakideakBaigts, Gamarde-les-Bains, Gibret, Nousse eta Poyartin
Demografia
Biztanleria1.242 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 641 (%52,4) (%47,6) 582 alt_right
Dentsitatea107 bizt/km²
montfort-en-chalosse.fr

Montfort-en-Chalosse (gaskoieraz Monhòrt) Landetan dagoen komuna da, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.242 biztanle zituen 11,6 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Baigts, Gamarde-les-Bains, Gibret, Nousse eta Poyartin.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,4 °C-koa da, 14,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1222 mm-koa da, urtarrilean 12,4 euri-egun eta uztailean 7,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Begar udalerrian dago, 13,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1114,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 44,1 °C-koa da, 2026ko ekainaren 22an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -19,8 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 8an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 13,4 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (21,4 °C) eta hotzena urtarrila (6,1 °C). Urteko prezipitazioa 1024 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (125 mm) eta lehorrena uztaila (57 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,28 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,6 °C) baino 1,5 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2003, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (14,9 °C) eta hotzena 1963 (11,7 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Montfort-en-Chalosse)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.1 6.8 9.9 12.4 16.2 19.5 21.4 21.3 17.8 14.0 9.3 6.6 13.4
Pilatutako prezipitazioa (mm) 100 76 77 97 86 74 57 63 78 90 125 103 1024
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,6 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,70,0+1,2+1,1+1,4+1,4+0,9+1,4+0,2+0,6+0,8+0,8
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,6 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

BiztanleriaUrtea1000110012001300140015001600170018001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 582 gizon, 641 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.86
 
95+
 
1.72
1.89
 
90-94
 
3.90
1.55
 
85-89
 
2.18
3.26
 
80-84
 
3.74
6.36
 
75-79
 
5.30
3.95
 
70-74
 
8.74
10.31
 
65-69
 
6.55
8.08
 
60-64
 
2.18
7.90
 
55-59
 
5.77
2.41
 
50-54
 
8.11
7.22
 
45-49
 
5.93
4.81
 
40-44
 
2.96
6.53
 
35-39
 
6.86
2.41
 
30-34
 
4.37
3.95
 
25-29
 
2.96
5.50
 
20-24
 
4.37
6.53
 
15-19
 
5.93
6.87
 
10-14
 
9.83
4.98
 
5-9
 
5.62
4.64
 
0-4
 
2.96
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Montfort-en-Chalosse udalerrian 1.119 biztanle zeuden eta 532 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,10 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 36,1). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 33,8 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

1.119biztanle
532elkarbizitza-unitate
2,10lagun elkarbizitza-unitateko
347familia
Udalerria
% 18
% 36
% 11
% 34
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 347 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (192). Guraso bakarreko 58 familietatik 43etan ama zen guraso bakarra. 211 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 72k seme-alaba bakarra zuten etxean, 44k bi, eta 20k hiru edo gehiago.[9]

192
98
58
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean211
Seme-alaba bat72
Bi seme-alaba44
Hiru seme-alaba10
Lau edo gehiago10

15 urte edo gehiago zituzten 1.040 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,9 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 22,9. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 67,1). 80 urte edo gehiagoko 118 biztanleetatik 73 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 45 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 4
25-39% 11
40-54% 19
55-64% 27
65-79% 21
80 +% 23
Bikotean bizi da
15-24% 16
25-39% 66
40-54% 66
55-64% 58
65-79% 67
80 +% 31

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 38,1 ezkonduta zegoen, eta beste % 17,6 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,9 izatezko bikotean eta % 5,7 PACS bidez lotuta). % 26,2 ezkongabeak ziren, % 10,3 alargunak eta % 7,7 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 38,1
Ezkongabea% 26,2
Izatezko bikotean% 11,9
Alarguna% 10,3
Dibortziatuta% 7,7
PACS bidez lotuta% 5,7

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 33,3), enplegatuak (% 19,0), erdi-mailako lanbideak (% 15,4), eskulangileak (% 12,6). Talde nagusia (erretiratuak, % 33,3) Landak departamenduko batez bestekoaren (% 37,0) azpitik dago. 14 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 2,6).[9]

Udalerria
% 15
% 19
% 13
% 33
Landak
% 15
% 16
% 14
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 647 etxebizitza zeuden. Horietatik 535 egoitza nagusi ziren, 52 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 59 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (494), eta apartamentuak gutxi ziren (150). Egoitza nagusietatik 343 beren jabearen bizilekuak ziren, 175 alokairuan zeuden, 15 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 18 doan lagata.[10]

647etxebizitza
535egoitza nagusi
494etxe
150apartamentu

Etxebizitza multzoa

535
52
59
Egoitza nagusia (535)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (52)Hutsik (59)

Etxe mota

494
150
Etxea (494)Apartamentua (150)

Jabetza egoera

343
175
Jabeak (343)Alokairuan (175)HLM (15)Doan lagata (18)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (132).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik121
1919-194548
1946-197094
1971-1990132
1991-200569
2006-202055

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (281). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (286 etxebizitzatan). 360 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 244 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 247tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela9
2 gela34
3 gela90
4 gela122
5 gela edo gehiago281

Berogailu mota

67
286
147
Gas sarea (3)Fuel-olioa (67)Elektrizitatea (286)Gas botila (33)Bestelakoak (147)

Aparkalekua eta ibilgailuak

360aparkalekua
244ibilgailu 1
247ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 645 biztanleetatik 489 aktibo ziren (% 75,8), horietako 430 lanean (% 66,7) eta 60 langabezian (aktiboen % 12,3).

64515-64 urteko biztanle
% 75,8aktibo
% 66,7lanean
% 12,3langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 42,5
25-54 urte% 90,2
55-64 urte% 67,1
Gizonak% 77,2
Emakumeak% 74,5

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 34,1
BEPC, brebeta% 9,5
CAP-BEP% 11,6
Batxilergoa% 12,6
Goi-mailako +2% 10,9
Goi-mailako +3/4% 7,0
Goi-mailako +5% 2,7

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 12,3). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

156 ez-aktibotik 61 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 39,1), 34 erretiraturik zeuden (% 21,8) eta 60 bestelako ez-aktibo ziren (% 38,5).

Ez-aktiboak

% 39
% 22
% 38
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 8
% 11
% 28
% 31
% 20
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 704 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 430 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

704enplegu udalerrian
% 83,2soldatapeko
% 16,9ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.660 eurokoa zen.

23.660 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 25.650 €
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1973ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 5,4 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Begaar », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Frantzia
Artikulu hau Frantziako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.