Edukira joan

Morsang-sur-Orge

Morsang-sur-Orge
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Île-de-France
DepartamenduaSeine-et-Oise
AlkateaMarianne Duranton (en) Itzuli
Izen ofizialaMorsang-sur-Orge
Posta kodea91390
Geografia
Koordenatuak48°39′48″N 2°21′05″E / 48.6633°N 2.3514°E / 48.6633; 2.3514
Mapa
Azalera4,39 km²
Altitudea36 m, 81 m eta 73 m
MugakideakSavigny-sur-Orge, Fleury-Mérogis, Sainte-Geneviève-des-Bois, Villemoisson-sur-Orge eta Viry-Châtillon
Demografia
Biztanleria21.667 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 10.760 (%49,7) (%46,8) 10.149 alt_right
Dentsitatea4.936 bizt/km²
ville-morsang.fr eta morsang.fr

Morsang-sur-Orge Frantziako udalerria da, Essonne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. Azken erroldaren arabera 21.667 biztanle zituen 4,4 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Savigny-sur-Orge, Fleury-Mérogis, Sainte-Geneviève-des-Bois, Villemoisson-sur-Orge eta Viry-Châtillon.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Morsang-sur-Orge
Població amb 26637 habitants (2000)Grigny (2,7 km)


CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Parisko arroaren hego-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak, batez ere udaberrian (120-150 mm); negu hotza (3,5 °C))[2].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,5 °C-koa da, 15,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 657 mm-koa da, urtarrilean 10,9 euri-egun eta uztailean 7,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Épinay-sur-Orge udalerrian dago, 2,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 694,4 mm-koa delarik[3].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[4]

BiztanleriaUrtea0500010.00015.00020.00025.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 10.099 gizon, 11.060 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.05
 
95+
 
0.21
0.61
 
90-94
 
0.91
1.66
 
85-89
 
2.04
1.99
 
80-84
 
2.73
2.98
 
75-79
 
3.20
2.43
 
70-74
 
3.69
3.80
 
65-69
 
4.32
5.45
 
60-64
 
4.90
6.86
 
55-59
 
6.54
7.45
 
50-54
 
6.65
6.38
 
45-49
 
7.15
6.57
 
40-44
 
7.43
6.40
 
35-39
 
6.32
5.64
 
30-34
 
6.57
4.55
 
25-29
 
6.10
6.12
 
20-24
 
4.72
7.48
 
15-19
 
5.57
8.76
 
10-14
 
7.38
7.90
 
5-9
 
6.72
6.92
 
0-4
 
6.84
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[5].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Morsang-sur-Orge udalerrian 21.528 biztanle zeuden eta 8.720 elkarbizitza unitate[oh 1], hau da, 2,47 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 31,7). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 31,2 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[7]

21.528biztanle
8.720elkarbizitza-unitate
2,47lagun elkarbizitza-unitateko
5.993familia
Udalerria
% 32
% 21
% 15
% 31
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 5.993 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (2.801). Guraso bakarreko 1.331 familietatik 1.133etan ama zen guraso bakarra. 2.278 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 1.485k seme-alaba bakarra zuten etxean, 1.406k bi, eta 823k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 2.801 bikoteetatik 333tan (% 11,9) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[7]

1.861
2.801
1.331
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean2.278
Seme-alaba bat1.485
Bi seme-alaba1.406
Hiru seme-alaba570
Lau edo gehiago253

15 urte edo gehiago zituzten 16.893 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 2,8 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 39,1. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 70,1). 80 urte edo gehiagoko 1.019 biztanleetatik 951 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 68 kolektibitateren batean.[7]

Bakarrik bizi da
15-24% 3
25-39% 12
40-54% 15
55-64% 22
65-79% 25
80 +% 39
Bikotean bizi da
15-24% 7
25-39% 67
40-54% 70
55-64% 70
65-79% 69
80 +% 48

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 41,9 ezkonduta zegoen, eta beste % 16,5 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,8 izatezko bikotean eta % 5,8 PACS bidez lotuta). % 30,0 ezkongabeak ziren, % 5,5 alargunak eta % 6,0 dibortziatuak.[7]

Ezkonduta% 41,9
Ezkongabea% 30,0
Izatezko bikotean% 10,8
Dibortziatuta% 6,0
PACS bidez lotuta% 5,8
Alarguna% 5,5

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 23,1), erdi-mailako lanbideak (% 21,3), enplegatuak (% 19,3), goi-mailako langileak (% 14,7). Talde nagusia (erretiratuak, % 23,1) Essonne departamenduko batez bestekoaren (% 23,5) azpitik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[7]

Udalerria
% 15
% 21
% 19
% 13
% 23
Essonne
% 19
% 19
% 17
% 12
% 24
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 9.619 etxebizitza zeuden. Horietatik 8.721 egoitza nagusi ziren, 132 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 766 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (4.778), eta apartamentuak gutxi ziren (4.763). Egoitza nagusietatik 5.497 beren jabearen bizilekuak ziren, 3.090 alokairuan zeuden, 1.887 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 135 doan lagata.[8]

9.619etxebizitza
8.721egoitza nagusi
4.778etxe
4.763apartamentu

Etxebizitza multzoa

8.721
Egoitza nagusia (8.721)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (132)Hutsik (766)

Etxe mota

4.778
4.763
Etxea (4.778)Apartamentua (4.763)

Jabetza egoera

5.497
3.090
1.887
Jabeak (5.497)Alokairuan (3.090)HLM (1.887)Doan lagata (135)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (3.087).[8]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik240
1919-1945476
1946-19703.087
1971-19902.771
1991-20051.206
2006-2020775

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (2.771). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (5.156 etxebizitzatan). 6.093 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 4.414 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 3.194tan bi edo gehiago.[8]

Gela kopurua

1 gela271
2 gela916
3 gela2.449
4 gela2.314
5 gela edo gehiago2.771

Berogailu mota

5.156
2.591
Gas sarea (5.156)Fuel-olioa (693)Elektrizitatea (2.591)Gas botila (49)Bestelakoak (232)

Aparkalekua eta ibilgailuak

6.093aparkalekua
4.414ibilgailu 1
3.194ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 13.762 biztanleetatik 10.473 aktibo ziren (% 76,1), horietako 9.197 lanean (% 66,8) eta 1.276 langabezian (aktiboen % 12,2).

13.76215-64 urteko biztanle
% 76,1aktibo
% 66,8lanean
% 12,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 36,4
25-54 urte% 90,8
55-64 urte% 67,2
Gizonak% 78,6
Emakumeak% 73,8

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 19,4
BEPC, brebeta% 25,1
CAP-BEP% 14,0
Batxilergoa% 15,7
Goi-mailako +2% 5,4
Goi-mailako +3/4% 6,7
Goi-mailako +5% 6,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 12,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

3.290 ez-aktibotik 1.524 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 46,3), 599 erretiraturik zeuden (% 18,2) eta 1.167 bestelako ez-aktibo ziren (% 35,5).

Ez-aktiboak

% 46
% 18
% 35
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 2]

% 21
% 31
% 27
% 15
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 3.019 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 9.197 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 3]

3.019enplegu udalerrian
% 81,3soldatapeko
% 18,7ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.520 eurokoa zen, eta biztanleen % 15 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

27.520 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 27.940 €
% 15,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 15,4

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 745 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 9 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 29 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 145 eraikuntza enpresak ziren, 172 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 38 garraio enpresak ziren, 31 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 14 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 34 finantziazio enpresak ziren, 19 higiezinen enpresak ziren, 115 zerbitzu enpresak ziren, 81 administrazio publikoko enpresak ziren eta 56 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[9]

2009an zeuden norbanakoentzako 225 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 4 banku bulegoak, 14 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 2 autoeskolak, 29 igeltseroak, 34 margolariak, 20 zurginak, 20 iturginak, 15 argiketariak, 19 eraikuntza enpresak, 15 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 22 jatetxeak, 13 higiezinen agentziak, 4 tintoreriak eta 10 apaindegiak.[10]

2009an zeuden 41 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 9 okindegiak, 7 harategiak, 1 arraindegi zen, 4 liburu dendak, 3 arropa dendak, 3 elektrotresna dendak, 2 altzari dendak, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen, 1 lurrin-denda zen eta 5 lore-dendak ziren.[11]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zeuden 8 osasun-ekipamenduak botika ziren.

2009an 8 haur-eskola eta 8 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Morsang-sur-Orge udalerrian 2 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe eta lizeo teknologiko bat zegoen.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 1.024 ikasle zeuden eta lizeo teknologikoetan 310.

  1. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  2. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  3. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  3. (Frantsesez) Station Météo-France « Epinay-sur-Orge », fiche climatologique. .
  4. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  5. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  6. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  7. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  8. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  10. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  11. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]