Musikaren Jauregiko gertakizunak
| Musikaren Jauregiko gertakizunak | |
|---|---|
![]() | |
| Mota | protesta |
| Honen izena darama | Kataluniar Musikaren Jauregia |
| Honen parte da | Errepresio frankista |
| Data | 1960ko maiatzaren 19a |
| Kokaleku | Kataluniar Musikaren Jauregia |
| Estatu burujabe | Francoren diktadura |
| Koordenatuak | 41°23′N 2°11′E / 41.39°N 2.18°E |

Kataluniar Musikaren Jauregiko gertakariak Bartzelonako Musika Jauregian izan ziren, 1960ko maiatzaren 19an, Joan Maragall poetaren jaiotzaren mendeurrenaren omenaldian. Ekitaldia Orfeó Catalàk antolatu zuen, Francoren zenbait ministroren presentziarekin. Espainiako Gerra Zibilaren osteko katalanismo politikoaren berpizkundearen eta Franco hil ondoren Kataluniako Generalitatearen burua izango zen Jordi Pujolen ibilbide politikoaren hasieraren sorreratzat hartu izan dira gertakariok.[1]
Frankismoaren keinu politikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Francisco Francoren diktadurak kontzesio batzuk prestatu zituen, Bartzelonako alkate José María de Porciolesek babestuak, Kataluniako iritzi publikoko zenbait sektoreak erakartzeko. Horretarako, Bartzelonari udal-gutun bat emango zitzaiola iragarri zuten (horrek nolabaiteko udal-autonomia ahalbidetuko zuen), Montjuïceko gaztelua udalerriari utziko ziotela, Kataluniako kode zibila bilduko zutela eta Joan Maragall poetaren mendeurrena ofizialki ospatuko zutela; hori guztia Francok berak Bartzelonara egindako bisitarekin lotu nahi zuten.[2]
Debekua
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Hala ere, itxuraz irekitzeko keinu horiek agerian geratu ziren, Kataluniako Orfeoiak Musika Jauregian eman behar zuen kontzertuan "Cant de la Senyera"ren interpretazioa debekatu baitzen; kanta hori, Maragallek berak egina, tradizionalki koruen entzunaldien amaieran abesten zuten. Cristians Catalans erakundeko sektore aktiboenak, manifestazio bat antolatu zuen maiatzaren 19an egiteko, kontzertuarekin batera egiteko. Cristians Catalans kultur mugimendu katalanista zen, 1954an sortua, eta ezaguna hilabete batzuk lehenago La Vanguardia egunkariko zuzendariaren aurkako boikot arrakastatsua zuzendu zuelako.
Ekitaldia hasi bezain laster, gazte talde bat altxatu egin zen "Cant de la Senyera" abesteko. Aldi berean, Jordi Pujolek Francoren aurka idatzitako panfletoa zabaldu zuten ("Us presentem el General Franco" izenburua zuen).[3]
Atxiloketak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Berehala hasi ziren atxiloketak. Jordi Pujolek hogeita hamar urte zituen, eta ezkutatzeko esan zioten. Hala ere, Marta Ferrusola emazteak ez egitera bultzatu zuen. Pujol atxilotua 25ean, Florenci Pujolek, Jordi Pujolen aitak, Salvador Casanovas abokatuaren aholkularitzapean, kereila bat aurkeztu zuen poliziak semeari egindako tratu txarrengatik.[4] Ondoren, Jordi Pujol gerra-kontseilu baten mende jarri zuten; zazpi urteko espetxe-zigorra ezarri zioten. Horietatik hiru bete zituen. Francesc Pizoni, beste atxilotuetako bati, hiru urteko espetxe-zigorra ezarri zioten.[5]
Protestak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Gertakari horien eta ondorengo atxiloketen ondorioz, idazki bat egin zen, eta Bartzelonako Probintzia Auzitegian aurkeztu zen 1960ko ekainaren 23an; idazkia 420 pertsonak sinatu zuten. Horietako lau legez kanpoko propaganda-delitu batengatik epaitu zituen Ordena Publikoko Auzitegiak. Fiskalak uste zuen New Yorkeko gaztelaniazko egunkari batean idatzi eta argitaratzen parte hartu zutela. Hala ere, sinadura-bilketan bakarrik parte hartu zutela frogatu zen, eta salaketa horietatik absolbitu egin zuten. Ondoren Auzitegi Gorenean jarritako errekurtsoak berretsi egin zuen absoluzioa.[6]
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Gaztelaniaz) «Los hechos del Palau, "la primera victoria del catalanismo contra el franquismo"» ElNacional.cat 2023-05-19 (kontsulta data: 2025-10-16).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Aprender datos sobre Sucesos del Palau de la Música para niños» ninos.kiddle.co (kontsulta data: 2025-10-16).
- ↑ «Palau de la Música Catalana» www.rutasconhistoria.es (kontsulta data: 2025-10-16).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Crónica de los Fets del Palau» La Vanguardia 2020-05-17 (kontsulta data: 2025-10-16).
- ↑ Juliana, Enric (2014). España en el diván. De la euforia a la desorientación, retrato de una década decisiva (2004-2014). Bartzelona: RBA. 73.or. ISBN 978-84-9006-690-4.
- ↑ «Hemeroteca - La Vanguardia - Home» hemeroteca.lavanguardia.com (kontsulta data: 2025-10-16).
