Edukira joan

Néris-les-Bains

Néris-les-Bains
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Allier
BarrutiMontluçoneko barrutia
Kantonamenducanton of Montluçon-Sud
Izen ofizialaNéris-les-Bains
Néris
Posta kodea03310
Geografia
Koordenatuak46°17′16″N 2°39′41″E / 46.2878°N 2.6614°E / 46.2878; 2.6614
Mapa
Azalera33,13 km²
Altitudea230 m, 441 m eta 353 m
MugakideakChamblet, Commentry, Durdat-Larequille, Lavault-Sainte-Anne, Malicorne, Montluçon, Saint-Angel eta Villebret
Demografia
Biztanleria2.368 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.369 (%55,9) (%44,1) 1.080 alt_right
Dentsitatea71 bizt/km²
webmaster8255.wixsite.com…

Néris-les-Bains Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 2.368 biztanle zituen 33,1 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Chamblet, Commentry, Durdat-Larequille, Lavault-Sainte-Anne, Malicorne, Montluçon, Saint-Angel eta Villebret.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Néris-les-BainsNéris-les-Bains
Població amb 1248 habitants (2000)Villebret (2,9 km)
Població amb 364 habitants (2000)Saint-Genest (5,8 km)
Població amb 1064 habitants (2000)Chamblet (6,0 km)
Població amb 6803 habitants (2000)Commentry (6,1 km)
Població amb 621 habitants (2000)Lignerolles (7,2 km)
Població amb 39761 habitants (2000)Montluçon (7,3 km)
Població amb 4465 habitants (2000)Désertines (8,0 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,8 °C-koa da, 5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 820 mm-koa da, urtarrilean 10,7 euri-egun eta uztailean 7,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Durdat-Larequille udalerrian dago, 4,8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 879,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,7 °C-koa da, 2019ko ekainaren 29an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -23 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 16an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,9 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,6 °C) eta hotzena urtarrila (3,6 °C). Urteko prezipitazioa 823 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (86 mm) eta lehorrena otsaila (53 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,27 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,0 °C) baino 1,5 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2018, 2020, 2022 eta 2023). Urterik beroena 2023 izan zen (12,1 °C) eta hotzena 1963 (8,7 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Néris-les-Bains)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.6 3.9 6.9 9.7 13.7 17.5 19.6 19.2 14.8 11.3 6.7 4.2 10.9
Pilatutako prezipitazioa (mm) 62 53 54 74 86 71 69 65 75 70 76 68 823
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,0 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,7+0,1+1,3+1,3+1,6+2,0+1,5+1,7−0,3+0,2+0,6+0,7
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,0 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea100020003000400050001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.080 gizon, 1.369 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
1.10
0.46
 
90-94
 
2.92
3.70
 
85-89
 
2.92
5.09
 
80-84
 
6.94
7.50
 
75-79
 
7.60
10.65
 
70-74
 
6.94
12.78
 
65-69
 
11.54
5.93
 
60-64
 
9.86
6.94
 
55-59
 
7.01
9.26
 
50-54
 
3.65
6.67
 
45-49
 
4.67
2.41
 
40-44
 
4.60
3.24
 
35-39
 
3.51
4.44
 
30-34
 
3.07
3.24
 
25-29
 
4.82
1.94
 
20-24
 
0.73
4.91
 
15-19
 
3.87
3.43
 
10-14
 
7.45
5.46
 
5-9
 
3.65
1.94
 
0-4
 
3.14
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Néris-les-Bains udalerrian 2.246 biztanle zeuden eta 1.150 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,95 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 37,7), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

2.246biztanle
1.150elkarbizitza-unitate
1,95lagun elkarbizitza-unitateko
697familia
Udalerria
% 16
% 37
% 38
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 697 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (428). Guraso bakarreko 90 familietatik 75etan ama zen guraso bakarra. 478 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 90k seme-alaba bakarra zuten etxean, 85k bi, eta 45k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 179 bikoteetatik 20tan (% 11,2) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

428
179
90
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean478
Seme-alaba bat90
Bi seme-alaba85
Hiru seme-alaba35
Lau edo gehiago10

15 urte edo gehiago zituzten 2.086 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 4,1 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 33,9. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 74,7). 80 urte edo gehiagoko 298 biztanleetatik 217 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 81 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 4
25-39% 13
40-54% 16
55-64% 22
65-79% 24
80 +% 34
Bikotean bizi da
15-24% 10
25-39% 70
40-54% 71
55-64% 75
65-79% 71
80 +% 37

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 49,7 ezkonduta zegoen, eta beste % 13,1 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 7,6 izatezko bikotean eta % 5,6 PACS bidez lotuta). % 18,0 ezkongabeak ziren, % 11,3 alargunak eta % 7,9 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 49,7
Ezkongabea% 18,0
Alarguna% 11,3
Dibortziatuta% 7,9
Izatezko bikotean% 7,6
PACS bidez lotuta% 5,6

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 48,5), enplegatuak (% 13,8), erdi-mailako lanbideak (% 12,1), goi-mailako langileak (% 10,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 48,5) Allier departamenduko batez bestekoaren (% 39,9) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,4).[10]

Udalerria
% 10
% 12
% 14
% 48
Allier
% 12
% 15
% 15
% 40
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.997 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.154 egoitza nagusi ziren, 550 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 293 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.252), eta apartamentuak gutxi ziren (742). Egoitza nagusietatik 901 beren jabearen bizilekuak ziren, 238 alokairuan zeuden, 25 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 15 doan lagata.[11]

1.997etxebizitza
1.154egoitza nagusi
1.252etxe
742apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.154
550
293
Egoitza nagusia (1.154)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (550)Hutsik (293)

Etxe mota

1.252
742
Etxea (1.252)Apartamentua (742)

Jabetza egoera

901
238
Jabeak (901)Alokairuan (238)HLM (25)Doan lagata (15)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (320).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik148
1919-1945217
1946-1970291
1971-1990320
1991-2005107
2006-202068

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (581). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (641 etxebizitzatan). 804 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 522 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 535tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela10
2 gela73
3 gela156
4 gela334
5 gela edo gehiago581

Berogailu mota

641
105
257
148
Gas sarea (641)Fuel-olioa (105)Elektrizitatea (257)Gas botila (3)Bestelakoak (148)

Aparkalekua eta ibilgailuak

804aparkalekua
522ibilgailu 1
535ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.150 biztanleetatik 843 aktibo ziren (% 73,3), horietako 753 lanean (% 65,5) eta 90 langabezian (aktiboen % 10,7).

1.15015-64 urteko biztanle
% 73,3aktibo
% 65,5lanean
% 10,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 35,6
25-54 urte% 93,3
55-64 urte% 57,5
Gizonak% 76,2
Emakumeak% 70,7

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 31,6
BEPC, brebeta% 12,8
CAP-BEP% 13,9
Batxilergoa% 13,0
Goi-mailako +2% 6,0
Goi-mailako +3/4% 5,1
Goi-mailako +5% 6,7

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 10,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

307 ez-aktibotik 84 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 27,4), 130 erretiraturik zeuden (% 42,3) eta 93 bestelako ez-aktibo ziren (% 30,3).

Ez-aktiboak

% 27
% 42
% 30
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 9
% 21
% 31
% 25
% 13
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 732 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 753 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

732enplegu udalerrian
% 82,1soldatapeko
% 17,9ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.410 eurokoa zen, eta biztanleen % 11 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

27.410 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.430 €
% 11,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 16,4

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 168 komertzioetatik, 5 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 18 eraikuntza enpresak ziren, 29 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 23 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 4 finantziazio enpresak ziren, 17 higiezinen enpresak ziren, 23 zerbitzu enpresak ziren, 25 administrazio publikoko enpresak ziren eta 13 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 43 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 igeltseroak, 4 margolariak, 8 iturginak, 3 argiketariak, 5 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 8 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 4 apaindegiak.[13]

2009an zeuden 11 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 2 harategiak, 2 liburu dendak, 1 arropa denda zen, 1 etxerako tresna denda zen, 1 elektrotresna denda zen eta 1 lore-denda zen.[14]

2000. urtean Néris-les-Bains udalerrian 35 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.047 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 , 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Néris-les-Bains udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 211 ikaslekin.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1963ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 1,5 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Durdat-Larequille », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM mensuelle. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]