Nanboku-chō Aroa
| Japoniako historia |
|
Nanboku-chō aroa (japonieraz: 戦国時代, Hepburn: Nanboku-chō jidai), Iparraldeko eta Hegoaldeko Gorteetako Aroa ere deitua, Japoniako historiako aro bat izan zen 1336 eta 1392 bitartean, Muromachi shogunerriaren formazio urteetan. Garai hartan, bi gorte inperialek eta enperadore gisa zituzten erreklamatzaileek Krisantemo Tronuari buruz zituzten aldarrikapen aurka egin zuten, eta Hegoaldeko Gorteak, azkenean, Iparraldeko Gortearen aldeko mesedetan 1392an uko egin zion. Garai hau eztabaida iturri bihurtu zen historialari eta aditu japoniar askorentzat hurrengo mendeetan. Hasieran, Iparraldeak eztabaidan lortutako garaipenak historia ofizialak zilegizko aldarrikatzaile gisa izatera eraman zituen. Egia esan, iparraldeko pretendenteak Kamakura eta Ashikaga shogunerrien zuzeneko kontrolpean zeuden txotxongilo gobernariak baino ez ziren, hegoaldeko eskatzaileek Japoniako Altxor Inperialen kontrola mantentzen zuten bitartean, enperadore baten legitimitatea berresten zuten tresna sakratuak. Dilema historiko hau ofizialki ebazteko, 1911n, Meiji enperadoreak, Hegoaldeko Gorteko enperadoreak, garai honetan, legezko erreklamatzaileak zirela zioen ediktua argitaratu zuen.[1]
1333ko Kamakura shogunerriaren gainbeherak eta 1336ko Kenmu berrezartzearen porrotak, legitimitate krisi bat ireki zuten shogunerri berriarentzat.[2] Nobleen eta gerlarien diru-sarreren oinarria osatzen zuten estatu-sistemaren (shōen) aldaketa instituzionalek gizarte talde ezberdinen estatusa aldatu zuten. Ashikaga shogunerriaren ezarpenak gudarien oinarri ekonomikoa zabaldu zuen, jabe nobleak zapaltzen zituen bitartean. Hala ere, joera hori hasia zen Kamakura bakufuaren garaian.
Hegoaldeko Gorteko enperadoreak (legezkoak)
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Go-Daigo enperadorea (1318 – 1339)
- Go-Murakami enperadorea (1339 – 1368)
- Chōkei enperadorea (1368 – 1383)
- Go-Kameyama enperadorea (1383 – 1392)
Iparraldeko Gorteko enperadoreak (erregegaiak)
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Kōgon enperadorea (1331 – 1333)
- Interregno (1333 – 1336)
- Kōmyō enperadorea (1336 – 1348)
- Sukō enperadorea (1348 – 1351)
- Interregno (1351 – 1352)
- Go-Kōgon enperadorea (1352 – 1371)
- Go-En'yū enperadorea (1371 – 1382)
- Go-Komatsu enperadorea (1382 – 1412, legezkoa 1392tik aurrea)