Oñati

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Oñati
 Gipuzkoa, Euskal Herria
Oñati Aloñatik corrected.jpg
Oñati Aloñatik.

Oñatiko bandera
Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Euskal Autonomia Erkidegoa
Lurraldea Gipuzkoa
Eskualdea Debagoiena
Izen ofiziala Oñati
Alkatea Izaro Elorza Arregi, Eli Galdos, Andoni Gartzia Arruabarrena, Lourdes Idoiaga, Mikel Biain Berraondo eta Angel Iturbe
Posta kodea 20560
INE kodea 20059
Herritarra oñatiar
Kokapena
Koordenatuak 43° 01′ 58″ N, 2° 24′ 42″ W / 43.03278°N,2.41167°W / 43.03278; -2.41167Koordenatuak: 43° 01′ 58″ N, 2° 24′ 42″ W / 43.03278°N,2.41167°W / 43.03278; -2.41167
Azalera 108,2 km2
Garaiera 175-1.360 metro
Distantzia 68 km Donostiara
Demografia
Biztanleria 11.275 biztanle (2016)
(Green Arrow Up.svg 73)
Dentsitatea 104,21 biztanle/km²
Hazkundea
(2003-2013)[1]
Green Arrow Up.svg% 4,2
Zahartze tasa[1] % 18,6
Ugalkortasun tasa[1] ‰ 49,35
Ekonomia
Jarduera tasa[1] % 78 (2011)
Genero desoreka[1] % -3,05 (2011)
Langabezia erregistratua[1] % 7,09 (2013)
Kultura
Euskaldunak[1] % 73,96 (2010)
Euskararen erabilera[2] % 46,3 (2011)
Datu gehigarriak
Sorrera 1467. urtea
Webgunea http://www.oñati.eus

Oñati Gipuzkoako hego-mendebaldeko udalerri bat da, Debagoiena eskualdekoa. 11.275 biztanle zituen 2016. urtean. Gipuzkoa osoko handiena da, hedaduraren aldetik. Herriguneak maila handiko monumentu asko ditu, batez ere Pizkundekoak eta Barrokoak. Han dago Sancti Spiritus Unibertsitatea, berariaz unibertsitate izateko eraiki zen eraikin platereskoa. Herrigunetik kanpo Aizkorriren magalean dago Arantzazuko santutegia, Gipuzkoako zaindaria den Arantzazuko Ama Birjinaren omenez eraikia, Euskal Herriko XX. mendearen erdialdeko lan arkitektoniko-artistiko osoena.

Oñatiarrek txantxikuigel») ezizen herrikoia dute.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eremua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oñati herria Gipuzkoako herririk zabalena da, 108,2 kilometro koadroko azalerarekin.

Inguru naturala[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerria ingurune menditsuan kokatuta dago, eta Aizkorri, Aloña, Zaraia eta Elgeako mendilerroek mugatzen dute.

Herri honetan sortutako Oñati ibaia Debaren ibaiadar nagusietakoa da.

Mugakideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Iparraldean Bergara eta Antzuola; hegoaldean Barrundia eta Donemiliaga, (Araba); ekialdean Legazpi; eta mendebaldean Arrasate eta Aretxabaleta.

Auzoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herriguneaz gain, beste 16 baserri-auzo ere baditu herriak: Arantzazu, Araotz, Uribarri, Lezesarri, Urrexola, Murgia, Olabarrieta, Berezao, Garagaltza, Goribar, Zañartu, Torreauzo, Garibai, Santxolopetegi, Zubillaga eta Larraña.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Oñatiko Jaurerria»

Oñati mende luzez jaurerri burujabea izan zen, eta gero konderria, 1845 arte ez baitzen Gipuzkoan sartu.

Ez dago Oñatiko oraingo hirigune historikoaren ezarpenaren jatorria doitasunez zehazten duen agiririk. Nahiz eta bibliografiak jatorri goiztiarra baiesten duen, dela Oñatiko antzinako gunearena, dela hango Gebara etxearena -ustez 1149koa den agiri baten aipamena errepikatzen da, eta haren bidez Ladron Eneko kondeak, Gebara eta Oñati etxeko jaunak, bere ondasun guztien dohaintza egin zion bere semeari-, gaur badakigu testu horren ustezko antzinatasuna ez dela egiazkoa.

Dena dela, zentzuzkoa dirudi hirigunearen jatorria San Migel elizaren inguruan kokatzeak. Eliza horren lehenengo erreferentzia dokumentalak 1200ra garamatza, urte horretan Juan de Prejanok, Calahorrako apezpikuak, bere aurrekoak «Ecclesiam sancti michaeli de Onati» elizari emandako induljentzia batzuk berretsi baitzituen.

Oñatik berezitasun bat ere badauka, jaurgoko udalerri gutxietako bat baita, nahiz eta gero konderri izatera pasa zen (XIII. mendeko dokumentu batzuen arabera, titulu hori gebaratarrek erabiltzen zuten, geroago Oñatiko konde izan zirenek). Gebaratarrek Gaztelako erregeak emandako eskubide eta pribilegio batzuk zeuzkaten, eta haien bidez, botere politiko, judizial, ekonomiko eta erlijiosoa kontrolatzen zuten. Oñatiko biztanleek etengabe egin zituzten saioak jaunaren boteretik askatzeko. 1338an hasi ziren, eta, nahiz eta 1540an eskatu zen Gipuzkoarekiko anexioa, lotura hori ez zen 1845 arte behin betiko gauzatu.

Azpiegiturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gizarte zerbitzuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • San Martin egoitza[3]

Hezkuntza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Bedita Larrakoetxea Udal Euskaltegia[4]
  • Haur-eskola[5]
  • Gaztelekua[6]
  • Ludoteka[7]
  • Natur eskola[8]
  • Arrikrutz interpretazio gunea[9]
  • San Migel Errota Interpretazio Gunea[10]

Kultura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kirola[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Zubikoa kiroldegia[13]
  • Azkoagain futbol zelaia[14]
  • Larrañako San Lorentzo futbol zelaia[15]
  • Larrañako pilotalekua[16]

Hirigintza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hirigunea multzo monumental berezi bat da, ibarreko erdialdean kokatua, eta morfologia berezia eta perimetro zehaztua dituena. Gunearen egiturapena barrendik egiten da, denborarekin erantsiz joan diren bideen arabera. Jatorrizko gunea XIII. mendekoa da, eta inguru honetan itxuratzen da: Kale Zaharraren zati bat -San Migel elizaren ondoan igarotzen da, eta Errege Bideak Oñatitik pasatzean egiten duen trazatua markatuz-, San Anton kalea, Santa Marina plaza eta Mendiko kalea, hau da, Zumeltzegi muinoaren inguruan, Arranoaitz errekaren eskuineko ertzean, Santa Marina izan ezik.

Udaletxea, barrokoa

XIII. mendearen amaieran edo XIV. mendearen hasieran zabalgunea sortu zen, hiriaren hiri-bilbea beste aldera zabaldu, eta banaketa eta okupazioko modu ordenatu bat ezarri. Bat dator Kale Barriarekin eta Atzeko Kalearekin, kale horietan nagusi baitira eraikuntza zainduak, material onekoak eta lerro soilekoak. XV. mendean, beste bi nabe, gotikoak, erantsi zitzaizkion San Migel parrokiari, eta haren inguruan «Sietevientos»[erreferentzia behar] aldea egituratu zen.

XVI. mendean Unibertsitatea instalatu izanak eta merkataritzaren eta eskulangintzaren garapenak hazkundeko dinamikari eustea ahalbidetuko du, eta ondoz ondo beste hiri-espazio batzuk egituratzea. Urbanizatze-prozesuak XVII. eta XVIII. mendeetan segitu zuen, eta Kale Barria Kale Zaharrarekin batu zen zubi batzuen bidez, eta, XIX. mendearen amaieran, Foruen Enparantza eta Santa Marina sortu ziren.

Eskema lineala nagusitzen da, Kale Zaharraren, Kale Barriaren eta Atzeko Kalean inguruan, eraikuntza atxikiko orube estu eta sakonak dituena. Foruen Enparantzako espazioa topaleku moduan sortu zen, Sietevientos aldeko bilgune txikia hobetzeko. Eskema lineal horren adarkatzeak ibilbide irregular batzuetan gauzatzen dira, Kale Zaharra Kale Barriarekin batuz, eta hego-ekialdean bide-zati isolatu batzuetan, errebalek zati batean desitxuratu egiten baitute egitura hori.

Hala ere, ardatzen indarrak eta adarkatzeak egituratzen dituen Foruen Enparantzaren eskalak irakurketa argia ematen diote hiri-bilbearen multzoari. Aipatu behar da irregulartasun horiek ematen diotela bilbeari bategite zeiharren eta eskala txikien berezitasuna.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Espainiako Gerra Zibila, Oñatiko testigantzak

2019an 11.355 biztanle zituen Oñatik, horietatik %22,99k 65 urte edo gehiago zituen, eta atzerrian jaiotakoak %7,49 ziren.[17]

Oñatiko biztanleria

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2017an honela banatzen ziren sektore ekonomikoak herrian: Lehen sektorea BEGaren %0,8. Bigarren sektorea %66,1. Hirugarren sektorea %29,9. Eta eraikuntza %3,2.[17]

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1979. urtetik, lau alkate jeltzale izan ditu herriak, 32 urte luzez; 2011ko hauteskundeetan, ordea, Bilduk gehiengo osoz irabazi zituen hauteskundeak, 2015 eta 2019ko hauteskundeetan berretsi egin zuen gehiengoa.

  • Eli Galdos (1979-1991)
  • Angel Iturbe (1991-2003)
  • Andoni Gartzia (2003-2006)
  • Lourdes Idoiaga (2006-2011)
  • Mikel Biain (2011-2019)
  • Izaro Elorza (2019-)

2011ko maiatzaren 22ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz, Bildu koalizioko Mikel Biain hautatu zuten alkate.[18]

2015eko udal hauteskundeetan Bilduren ondorengoa zen Euskal Herria Bilduk gehiengoari eutsi zion, eta Mikel Biain berriro hautatu zuten alkate.

2019ko maiatzetik, berriz, Izaro Elorza da Oñatiko alkate, bera ere Euskal Herria Bilduren zerrendan aurkeztuta.[19] Hauek izan ziren hauteskundeen emaitzak: EH Bilduk 3.408 boto (10 zinegotzi). EAJk 2.571 boto (7 zinegotzi). PSE-EEk 319 boto.[20]

Oñatiko udalbatza

Alderdia

2015eko maiatzaren 24a

2011ko maiatzaren 22a

Zinegotziak Boto kopurua Zinegotziak Boto kopurua
Bildu
10 / 17
3.137 (% 53,06)
11 / 17
3.308 (% 52,62)
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ)
7 / 17
2.475 (% 41,86)
6 / 17
1.936 (% 30,79)
Datuen iturria: Hauteskundeen emaitzak euskadi.net webgunean

2007ko udal hauteskundeakko udalbatza

Alderdia

2007ko maiatzaren 22a

Zinegotziak Boto kopurua
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ)
8 / 17
Ezker Batua - Berdeak / Aralar
4 / 17
Eusko Alkartasuna
3 / 17
Euskadiko Alderdi Sozialista (PSE-EE(PSOE))
1 / 17
Alderdi Popularra (PP)
1 / 17
Zumetzegi dorrea

Armarria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oñatiko armarrian garrantzi historikoa izan duten familiak islatzen dira, hiru zatitan banatua. Goian, ezkerrean arrano bat dago Ganboatarren familia irudikatzen duena, eta eskuinaldean, orein bat Murgiatarrena irudikatzen duena. Armarriaren beheko zatian oreina arranoak zaurituta agertzen da, horrek Erdi Aroko gudu bat irudikatzen du, Murgiatarrek galdu zutena.

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oñatiko hirigune historikoaren multzoak bere ibilbide historikoari erantzuten dio, eta monumentu-kopuru zabala biltzen du: jauregiak, jauretxeak, etxetzarrak, eta tartean hainbat erlijio-eraikin bikain, hiri-bizitzako ehunka urte batera biltzen dituen bilbe batean. 2011ko uztailaren 4tik, monumentu-multzoaren kategoriako Kultura Ondasun sailkatzeko espedientea ireki da.[21] Oñatiko ondasun ugari hirigune historikoan daude.

Historiaurrea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bidaurreta monasterioa

Jauregiak eta dorreak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

San Migel eliza

Eraikin erlijiosoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Baserriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Etxe Aundi baserria, leinu gerretan ganboatarren alde borrokatu zen Lazarraga leinuaren oinetxea.

Plazak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Besteak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Santa Ana komentua

Badira beste ondasun batzuk hirigunetik kanpo:

Komunikabideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oñatiko Udalaren ekimenez 90eko hamarraldian sortutako Kontzejupetik aldizkariak eta Oñati Irratiak gaur egun oraindik ere lanean diraute.

Horretaz gain, Debagoieneko mankomunitatearen Goiena komunikazio taldeak herriko albisteak, erreportajeak... argitaratzen ditu bere hedabideetan.

Euskara[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oñatiko Jerardo Elortzaren[83] testigantza, euskarak seminarioan zuen lekuaren inguruan. Euskal Herriko Ahotsak[84][85] proiekturako egindako elkarrizketa, ahozko ondarea jaso eta zabaltzeko.

Oñati[86] Gipuzkoako herri euskaldunenen artean dugu, biztanleen %80 inguru euskal hiztunak dira (Eustaten arabera, %77,91 ziren euskaldunak 2016an)[17]. Herriko hizkerari dagokionez, mendebaldeko euskararen[87] aldaera bat da, Debagoienekoa[88]. Deba eskualdeko hainbat herrik osatzen dute Debagoieneko hizkera: Gipuzkoako Aretxabaletak, Arrasatek, Eskoriatzak, Leintz Gatzagak eta Oñatik eta Arabako Aramaiok. Leintz haranak esparru berezia osatzen du Deba ibarrean, oso estua delako Arrasate, Aretxabaleta, Eskoriatza eta Leintz Gatzaga herrien arteko batasuna. Aramaioko hizkera ere ez da asko urruntzen hauetatik, baina bai Oleta auzokoa, Oletako hizkera sartaldeko eta sortaldeko hizkeren arteko tarteko hizkeratzat hartzen baita. Oñatiko hizkera ere berezia da. Oñati ez zen Gipuzkoan sartu 1845 urtera arte eta bertako hizkerak oraindik ere nortasun berezia du. Oro har, Debagoieneko hizkerak Arabako euskararen eragina duela esan daiteke. Debagoienak Gasteizekin eduki du hartu-emanik estuena eta, dirudienez, hango ezaugarriak eta hango berrikuntzak iritsi dira bertara.

Candido Izagirre eta Luis Villasante fraideak, Manuel Umerez, Leonardo Zabaleta, Leonardo Guridi, Leandro Igartua eta Felix Arrazola abadeak, Bedita Larrakoetxea, Bahr alemaniar hizkuntzalaria, Joxe Otalora eta Jerardo Elortza izan dira, besteak beste, Oñatiko hizkera aztertzen aitzindariak.

Lehen 1980ko Korrika azaroaren 29an Oñatin hasi zen eta Bilbon abenduaren 7an bukatu. Oñatiko Unibertsitatearen atean hasi zen Korrika eta zazpi probintziak igaro zituen 1820 kilometrotako ibilbide luzean. Lekukoarekin batera hasiera emango zion korrikalaria Oñatiko alkatea Eli Galdos izan zen.

2014an, udalak Oñatiko euskarari buruzko liburu oparoa argitaratu zuen, Roberto Altunak, Kepa Elortzak eta Koldo Zumaldek egindakoa.[89]

Oñatiar ospetsuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herri eta hiri senidetuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oñati ondorengo herri eta hiriekin senidetuta dago:

Argazki galeria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b c d e f g Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
  2. «UEMA-Atlasa» Euskararen erabilera (UEMA).
  3. https://www.oñati.eus/eu/udal-zerbitzuak
  4. https://www.oñati.eus/eu/udal-zerbitzuak/euskara-eta-hezkuntza/bedita-larrakoetxea-udal-euskaltegia
  5. https://www.oñati.eus/eu/udal-zerbitzuak/hezkuntza/onatiko-haurreskola
  6. https://www.oñati.eus/eu/udal-zerbitzuak/haur-eta-gazteak/gaztelekuak-eskaintzen-dituen-zerbitzu-iraunkorrak
  7. https://www.oñati.eus/eu/udal-zerbitzuak/haur-eta-gazteak/txaloka-ludoteka
  8. http://natureskola.eus/
  9. http://www.oñatiturismo.eus/eu/listings/ibilbide-geologikoa/
  10. http://www.oñatiturismo.eus/eu/listings/san-migel-errotako-interpretazio-gunea/
  11. https://www.oñati.eus/eu/udal-zerbitzuak/kultura/udal-liburutegia
  12. https://www.oñati.eus/eu/udal-zerbitzuak/kultura/santa-ana-antzokia
  13. https://www.oñati.eus/eu/udal-zerbitzuak/kirolak/zubikoa-kiroldegia
  14. https://www.oñati.eus/eu/udal-zerbitzuak/kirolak/azkoagain-futbol-zelaia
  15. https://www.oñati.eus/eu/udal-zerbitzuak/kirolak/san-lorentzo-udal-futbolzelaia
  16. https://www.oñati.eus/eu/udal-zerbitzuak/kirolak/san-lorentzoko-pilotalekua-larranako-frontoia
  17. a b c «Web Eustat. Oñatiko datu estatistikoak» eu.eustat.eus . Noiz kontsultatua: 2020-06-27.
  18. «Mikel Biain izendatu dute Oñatiko alkate - Oñati» Goiena.eus . Noiz kontsultatua: 2020-06-27.
  19. «Izaro Elorza da Oñatiko alkate berria, zumitzezko txibita hartuta - Oñati» Goiena.eus . Noiz kontsultatua: 2020-06-27.
  20. www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-06-27.
  21. Izendapena EHAAn
  22. «Antia jauregia. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-06-27.
  23. «Agerrena etxea. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-06-27.
  24. «Astorkitza (Bujero) etxea. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-06-27.
  25. «Azkarraga jauregia. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-06-27.
  26. «Baruena Jauregi-etxea. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-06-27.
  27. https://www.oñati.eus/eu/onati/copy_of_ondare-zibila/belaskua-dorrea
  28. «Bidaurreta ostatua. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-06-27.
  29. «Don Pedruenea jauregia. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-06-27.
  30. https://www.oñati.eus/eu/onati/copy_of_ondare-zibila/don-pedruena-etxea
  31. «Egañena etxea. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-06-27.
  32. «Elorriaga etxea. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-06-27.
  33. «Eujeniokua etxea. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-06-27.
  34. «Galartza etxea. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-06-27.
  35. «Gerraneko etxea. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-06-27.
  36. «Hernani etxea. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-06-27.
  37. https://www.oñati.eus/eu/onati/copy_of_ondare-zibila/hernani-etxea
  38. «Lazarraga dorrea eta jauregia», Oñatiko Udalaren webgunea.
  39. «Lazarraga dorrea. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-06-27.
  40. «Madinabeitia jauregia. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-06-27.
  41. «Olakua etxea. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-06-27.
  42. «Orbea etxea. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-06-27.
  43. «Otadui etxea. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-06-27.
  44. https://www.oñati.eus/eu/onati/copy_of_ondare-zibila/otadui-jausoro-etxea
  45. «Sarria etxea. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-06-27.
  46. «Zaratekoa jauregia. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-06-27.
  47. «Zubia etxea. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-06-27.
  48. «Zubiaurreko Dorrea. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-06-27.
  49. https://www.oñati.eus/eu/onati/copy_of_ondare-zibila/urain-dorretxea-edo-zubiaur
  50. «Zumelzegi Dorrea. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-06-27.
  51. https://www.oñati.eus/eu/onati/copy_of_ondare-zibila/zumeltzegi-dorretxea
  52. https://www.oñati.eus/eu/onati/copy_of_ondare-zibila/zaratalekua
  53. «Bidaurretako M0nastegia. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-06-27.
  54. «San Miguel Eliza. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-06-27.
  55. «Abade Etxea Unibersitate Etorbidea 3. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-06-27.
  56. «Jesusen Bihotzaren eliza. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-06-27.
  57. «Foruen Enparantza. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-06-27.
  58. https://www.oñati.eus/eu/onati/copy_of_ondare-zibila/foruen-plaza
  59. https://www.oñati.eus/eu/onati/copy_of_ondare-zibila/santa-marina-plaza
  60. https://www.oñati.eus/eu/onati/copy_of_ondare-zibila/san-anton-plaza
  61. «Sancti Spiritus Unibertsitatea. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-06-27.
  62. https://www.oñati.eus/eu/onati/copy_of_ondare-zibila/unibertsitatea
  63. «Consistorial etxea. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-06-27.
  64. https://www.oñati.eus/eu/onati/copy_of_ondare-zibila/udaletxea
  65. «Iturritxo iturria. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-06-27.
  66. «Kanpantxo iturria. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-06-27.
  67. «San Anton iturria. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-06-27.
  68. «Santa Marina iturria. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-06-27.
  69. «Txaketua iturria. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-06-27.
  70. «Oñati frontoia. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-06-27.
  71. «Tren-geltokia. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-06-27.
  72. https://www.oñati.eus/eu/onati/copy_of_ondare-zibila/trena-eta-geltokia
  73. http://www.oñatiturismo.eus/eu/listings/arantzazuko-santutegia/
  74. http://www.oñatiturismo.eus/eu/listings/arrikrutz-onatiko-kobak/
  75. https://www.oñati.eus/eu/onati/copy_of_ondare-zibila/olakua-dorretxea
  76. http://www.oñatiturismo.eus/eu/listings/bidaurreta-monasterioa/
  77. «Dorrea Garibai. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-06-27.
  78. https://www.oñati.eus/eu/onati/copy_of_ondare-zibila/garibai-dorretxea
  79. «Madalena Ermita. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-06-27.
  80. «Santa Ana Komentua. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus . Noiz kontsultatua: 2020-06-27.
  81. https://www.oñati.eus/eu/udal-zerbitzuak/udal-komunikabideak/kontzejupetik-aldizkaria
  82. https://www.oñati.eus/eu/udal-zerbitzuak/udal-komunikabideak/onati-irratia
  83. «Elortza Egaña, Jerardo - Ahotsak.eus» ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2018-09-17.
  84. «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» www.ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2018-09-17.
  85. «Debagoienekoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2018-09-17.
  86. «Oñati - Ahotsak.eus» ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2018-09-17.
  87. «Mendebalekoa - Bizkaiera - Ahotsak.eus» ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2018-09-17.
  88. «Debagoienekoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2018-09-17.
  89. "Oñatiko euskerie" (R. Altuna, K. Elortza, K. Zumalde).
  90. UEUko lantaldea: Nor da Nor? – UEU365. . Noiz kontsultatua: 2019-09-21.

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Gipuzkoa