Onddozuri mingots

Wikipedia, Entziklopedia askea
Onddozuri mingotsa
Bol006.jpg
Sailkapen zientifikoa
ErreinuaFungi
KlaseaAgaricomycetes
OrdenaBoletales
FamiliaBoletaceae
GeneroaCaloboletus
Espeziea Caloboletus radicans
Vizzini, 2014
Mikologia
Pores icon.png 
poroak himenioan
Convex cap icon.svg 
txapel ganbila
Adnexed gills icon2.svg 
himenioa sabeldua da
Bare stipe icon.png 
hanka biluzik dago
Olive spore print icon.png 
espora oliba-arreak dauzka
Mycorrhizal ecology icon.png 
mikorrizak eratzen ditu
Inedible toxicity icon.png 
ez da jangarria

Oharra: ez fidatu soilik orri honetan ematen diren datuez perretxiko bat identifikatzeko orduan. Inolako zalantzarik izanez gero, kontsultatu aditu batekin.

Onddozuri mingotsa (Boletus radicans) Boletaceae familiako onddo espezie bat da.[1]

Ezin da jan, haragiak zapore mingotsa baitu. Purgatzailea ere izan daiteke, gordinik jaten bada.

Sinonimoak: Boletus radicans Pers. (1800), Versipellis radicans (Pers.) Quél. (1886), Suillus radicans (Pers.) Kuntze (1898)

Deskribapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kapela: 5 eta 10 cm arteko diametrokoa, lodia, haragitsua, zurixka, tonalitate berdexkaduna, gris edo okre argikoa, ganbila, hasieran ertza biribilkatua, azal lehorra, eta tomentu zurixka batez estalia.

Tutuak: Horiak. luzeak, finak, libreak edo eskotatu samarrak.

Tutu libreak: Oinera hurbiltzen diren tutuak, baina ukitzen ez diotenak.

Tutu eskotatuak: Oinera iritsi baino lehentxeago, eskote txiki bat duten tutuak.

Poroak: Finak, biribilak edo apur bat angelutsuak, hori-limoi edo hori-oliba kolorekoak, hatzekin sakatuz gero, kolore berde-urdinxka hartzen dute.

Hanka: Zurixka edo horixka, lodia, zuzena, erraboilduna eta oinarrian sustrai antzeko bat, goiko aldean, kolore hori zurbileko sare fin batekin.

Haragia: Zuria edo apur bat horixka, airearekin kontaktuan urdindu egiten da, baina gero koloregabetu egiten da; hasieran trinkoa, gero bigundu egiten da. Zapore mingotsa eta usain ahula. Perretxikoa erditik ebakitzen badugu, oinaren oinarrian kolore gorrixka ikusiko dugu.[2]

Etimologia: Boletus terminoaren etimologia eztabaidagarria da. Albidus epitetoa berriz latinetik dator, eta zurixka esan nahi du. Koloreagatik.

Jangarritasuna[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ezin da jan, mingotsa delako.[3]

Nahasketa arriskua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Boletus calopus espeziarekin, baina honek gorria du oinaren behealdea.[4]

Sasoia eta lekua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Uda erdialdean hasten da irteten, eta hariztietan aurkitzen da gehien.[5]

Banaketa eremua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Europa, Asiako iparraldea.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Zuzendaria Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza
    Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, 2012ko Abendua, A.D.E.V.E, Argazkiak:Fernando Pedro Pérez, Maite Legarra, Xabier Leizaola, Jon Urkijo, Nerea Aurtenetxe.
  2. (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 50 or. ISBN 84-404-0530-8..
  3. (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 164 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
  4. (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 497 or. ISBN 84-282-0540-6X(T. 2). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
  5. (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 36 or. ISBN 282-0865-4..

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]