Oreka faltsu

Oreka faltsua alborapen mediatiko mota bat da, non kazetariek gai baten inguruan dauden iritzien korrelazioa albo batera utzi eta, babes maila oso desberdina duten bi gertakari, berdinak balira bezala aurkezten duten.

Oreka faltsu batean erortzean, argi eta garbi isolatuta dagoen edo gutxiengoa den iritzi batek gehiegizko arreta eta espazioa jasotzen du; beraz, uste okerra izan daiteke gutxiengoaren iritzi hori eta gehiengoarena baliokideak direla. Hori bereziki larria da zientzia-kazetaritzaren kasuan, gerta baitaiteke gutxiengoan dagoen edo zientzia-oinarririk ez duen teoria bat neutraltasun faltsu baten itxurapean ezarritako adostasun zientifiko batekin parekatu ahal izatea. Kazetariek proportzioz kanpoko ebidentziak eta argudioak aurkez ditzakete alde bakoitzeko ebidentzia errealaren aldean, edo alde bateko baieztapenek oinarririk ez dutela adieraz lezakeen informazioa alde batera utz dezakete. Oreka faltsua aipatu izan da desinformazioaren hedapenaren kausa garrantzitsu bezala^[1]^[2]^[3].

Oreka faltsua, batzuetan sentsazionalismoarengatik sortzen da, non ekoizleek eta argitaratzaileek erabakitzen duten adostasuna dagoen eremu bat eztabaidagarria balitz bezala erakusteak arrakasta komertzial handiagoa ematen duela modu objektiboagoan erakustea baino. Beste alborapen mediatiko gehienetan ez bezala, oreka faltsua alborapena saihesteko saiakera batetik sor daiteke; ekoizleek pentsa dezakete bi ikuspunturen arteko lehiak objektibotasun handiagoa ematen duela, bakoitzari bere ikuspuntua lantzeko denbora emanez, eta konprometitu gabe baten informazioaren benetakotasuna eta bestearen faltsutasuna. Oreka faltsuak zalantza sor dezakeenez, maiz erabili dute interes taldeek ebidentzia zientifikoaren aurkako jarrera indartzeko, adibidez erregai fosilen industriak, tabakoaren industriak, txertoekiko aurkakotasuna bultzatzen duten taldeek edo kreazionistek^[4]^[5].

Oreka faltsua zientziari buruzko albisteetan ematen da, adibidez, berotze globalaren kasuan, tabakismoak sortzen duen minbiziaren kasuan, tiomersalaren eta autismoaren arteko ustezko harremanarekin^[6], edo eboluzio biologikoarekin eta diseinu adimendunarekin^[7].

Erreferentziak

↑ Boykoff, Maxwell T; Boykoff, Jules M. (2004-07-01). «Balance as bias: global warming and the US prestige press» Global Environmental Change 14 (2): 125–136. doi:10.1016/j.gloenvcha.2003.10.001. ISSN 0959-3780. (kontsulta data: 2025-01-13).
↑ (Ingelesez) «False balance in news coverage of climate change makes it harder to address the crisis» news.northwestern.edu (kontsulta data: 2025-01-13).
↑ (Ingelesez) Imundo, Megan N.; Rapp, David N.. (2022-06). «When fairness is flawed: Effects of false balance reporting and weight-of-evidence statements on beliefs and perceptions of climate change.» Journal of Applied Research in Memory and Cognition 11 (2): 258–271. doi:10.1016/j.jarmac.2021.10.002. ISSN 2211-369X. (kontsulta data: 2025-01-13).
↑ Grimes, David Robert. (2019-08). «A dangerous balancing act» EMBO reports 20 (8): e48706. doi:10.15252/embr.201948706. ISSN 1469-221X. PMID 31286661. PMC PMC6680130. (kontsulta data: 2025-01-13).
↑ Oreskes, Naomi; Conway, Erik M.. (2010). Merchants of doubt: how a handful of scientists obscured the truth on issues from tobacco smoke to global warming. Bloomsbury press ISBN 978-1-59691-610-4. (kontsulta data: 2025-01-13).
↑ (Ingelesez) Gross, Liza. (2009(e)ko mai. 26(a)). «A Broken Trust: Lessons from the Vaccine–Autism Wars» PLOS Biology 7 (5): e1000114. doi:10.1371/journal.pbio.1000114. ISSN 1545-7885. PMID 19478850. PMC PMC2682483. (kontsulta data: 2025-01-13).
↑ Scott, Eugenie Carol. (2009). Evolution vs. creationism: an introduction. (2nd ed. argitaraldia) Greenwood Press ISBN 978-0-313-34427-5. PMC 236329702. (kontsulta data: 2025-01-13).

Kanpo estekak

Datuak: Q5432679
Multimedia: False balance / Q5432679

[1] Boykoff, Maxwell T; Boykoff, Jules M. (2004-07-01). «Balance as bias: global warming and the US prestige press» Global Environmental Change 14 (2): 125–136. doi:10.1016/j.gloenvcha.2003.10.001. ISSN 0959-3780. (kontsulta data: 2025-01-13).

[2] (Ingelesez) «False balance in news coverage of climate change makes it harder to address the crisis» news.northwestern.edu (kontsulta data: 2025-01-13).

[3] (Ingelesez) Imundo, Megan N.; Rapp, David N.. (2022-06). «When fairness is flawed: Effects of false balance reporting and weight-of-evidence statements on beliefs and perceptions of climate change.» Journal of Applied Research in Memory and Cognition 11 (2): 258–271. doi:10.1016/j.jarmac.2021.10.002. ISSN 2211-369X. (kontsulta data: 2025-01-13).

[4] Grimes, David Robert. (2019-08). «A dangerous balancing act» EMBO reports 20 (8): e48706. doi:10.15252/embr.201948706. ISSN 1469-221X. PMID 31286661. PMC PMC6680130. (kontsulta data: 2025-01-13).

[5] Oreskes, Naomi; Conway, Erik M.. (2010). Merchants of doubt: how a handful of scientists obscured the truth on issues from tobacco smoke to global warming. Bloomsbury press ISBN 978-1-59691-610-4. (kontsulta data: 2025-01-13).

[6] (Ingelesez) Gross, Liza. (2009(e)ko mai. 26(a)). «A Broken Trust: Lessons from the Vaccine–Autism Wars» PLOS Biology 7 (5): e1000114. doi:10.1371/journal.pbio.1000114. ISSN 1545-7885. PMID 19478850. PMC PMC2682483. (kontsulta data: 2025-01-13).

[7] Scott, Eugenie Carol. (2009). Evolution vs. creationism: an introduction. (2nd ed. argitaraldia) Greenwood Press ISBN 978-0-313-34427-5. PMC 236329702. (kontsulta data: 2025-01-13).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]