Orrazi-zeramika kultura

Orrazi-zeramika kultura
	;
Mota	kultura arkeologiko eta Stone Age culture (en)
Periodo	Neolito
Geografia
Jatorria	Ekialdeko Europa
Aurrekoa(k)	Dnieper–Donets culture (en)
Ondorengoa(k)	Q4283651

Orrazi-zeramika edo Zulo eta orrazi-zeramika (Europan),^[1] eta Jeulmun zeramika edo Jeulmun ontziak (Korean)^[2], orrazi moduko tresna baten bidez egindako eredu geometrikoak dituen zeramika mota bat da.

Kordoi-zeramika kultura eremu zabal batean hedatu zen: Baltikoan, Finlandian, Volga ibaiaren goialdean, Siberia hegoaldean, Baikal lakuaren inguruan, Mongoliako goi-lautadan, Liaodong penintsulan, Koreako penintsulan eta Japoniako uhartedian.^[3]

Historia

Ekialdeko Asia

Txina

Orrazi-markadun zeramika zaharrenak Liao zibilizazioaren aztarnetan aurkitu dira, bereziki Xinglongwa kulturan (K.a. 6200–5400).^[4]^[5]

Xinglongwa kultura Neolito garaiko kultura izan zen Txinako ipar-ekialdean, batez ere Barne Mongolia eta Liaoning arteko mugan, Liao ibaiaren arroan. Zeramika nagusiki zilindrikoa zen eta tenperatura baxuetan erretzen zen.

Gainera, kultura honek komunitate-antolaketa zantzuak erakusten ditu: etxeak ilaratan eraikitzen ziren, eta asentamendu batzuetan eraikin zentral handiak zeuden. Zenbait tokitan, asentamenduak lubakiz inguratuta zeuden.

Hala ere, zeramika hau, zaharrena izan arren, ez da antzekoa Koreako edo Japoniako beste adibideekin; hortaz, independenteki garatu zela uste da.

Korea

Koreako Neolitoan (K.a. 8000 inguruan), komunitateak nekazaritza hasten hasi ziren, artatxikia eta bestelako laboreak landatuz, eta pixkanaka asentamendu egonkorrak sortu zituzten.

Tresneria garatzeko harria lantzen zuten, eta garaiko ezaugarri bereizgarrienetako bat orrazi-markadun zeramika izan zen, penintsula osoan aurkitzen dena. Amsa-dong (Seul), Namgyŏng (Pyongyang) eta Ga-ri (Gimhae) dira aztarnategi nagusiak.^[6]

Hasierako ikerketek iparraldeko jatorriaren teoria proposatu zuten, baina 1980ko hamarkadatik aurrera egindako indusketek interpretazio hori zalantzan jarri dute.

Jeulmun zeramikak bereziki ezagunak dira gurutzatutako marrak edo “#” moduko ereduengatik, eskualde honetako bereizgarri nagusietako bat direnak.

Japonia

Hasierako Jōmon zeramikak antzekotasun handiak erakusten ditu Koreako Jeulmun zeramikarekin, bai azaleko ereduetan bai buztinaren konposizioan.

Hala ere, Jōmon kulturak bilakaera berezia izan zuen, eta horregatik ez da beti Comb Ceramic taldearen barruan sartzen.

Europako ipar-ekialdea

Antzeko ereduak ageri dira Europako ipar-ekialdeko kulturatan.

Aztarnen hedadura Finnmarketik (Norvegia) Vistula ibairaino (Polonia) zabaltzen da, eta barne hartzen ditu Narva kultura eta Sperrings kultura, besteak beste.

Komunitate hauek nagusiki ehiztari-biltzaileak ziren, nahiz eta zenbait kasutan nekazaritzaren aztarnak agertu.

Gainera, eskualde honen zati bat geroago Kordoi-zeramika kulturaren eraginpean geratu zen.

Ekoizpen metodoa

Korean, kordoi zeramika eskuz egiten zen, buztinezko zerrenda biribilak pilatuz. Ez zen tornurik erabiltzen, eta ontziak aire zabalean erretzen ziren.

Hala ere, Neolito erdialdetik aurrera, egitura sinpleko labeak agertzen hasi ziren, eta horrek teknologia aurreratuagoa iradokitzen du.

Erretze-tenperatura 600–700 °C ingurukoa zen, eta horrek kolore marroi gorrixka ematen zien ontziei.^[6]

Ikus, gainera

Erreferentziak

↑ Saag, Lehti. (July 24, 2017). «Extensive Farming in Estonia Started through a Sex-Biased Migration from the Steppe.» Current Biology 27: 2185–2193. doi:10.1016/j.cub.2017.06.022. PMID 28712569. Bibcode: 2017CBio...27E2185S..
↑ 빗살무늬토기. .
↑ 櫛目文土器とは - コトバンク. .
↑ 中国北方新石器文化研究の新展開【詳細報告】「東北アジアにおける先史文化の交流」王巍
↑ Nonno, Tresi. «A preliminary attempt to compare ornaments of Jeulmun and Jōmon» Cultural Anthropology and Ethnosemiotics 6: 30–41..
1 2 历史的开端（史前时期-古朝鲜）. .

Kanpo estekak

Datuak: Q129385
Multimedia: Comb Ceramic Culture / Q129385

[1] Saag, Lehti. (July 24, 2017). «Extensive Farming in Estonia Started through a Sex-Biased Migration from the Steppe.» Current Biology 27: 2185–2193. doi:10.1016/j.cub.2017.06.022. PMID 28712569. Bibcode: 2017CBio...27E2185S..

[2] 빗살무늬토기. .

[3] 櫛目文土器とは - コトバンク. .

[王3-4] 中国北方新石器文化研究の新展開【詳細報告】「東北アジアにおける先史文化の交流」王巍

[5] Nonno, Tresi. «A preliminary attempt to compare ornaments of Jeulmun and Jōmon» Cultural Anthropology and Ethnosemiotics 6: 30–41..

[:02-6] 1 2 历史的开端（史前时期-古朝鲜）. .

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]