Paray-le-Monial

Paray-le-Monial
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Borgoina-Franche-Comté
Departamendua	Saona eta Loira
Barruti	Charolleseko barrutia
Alkatea	Jean-Marc Nesme
Izen ofiziala	Paray-le-Monial
Posta kodea	71600
Geografia
Koordenatuak	46°27′04″N 4°07′10″E
Azalera	25,2 km²
Altitudea	245 m, 234 m, 304 m eta 262 m
Mugakideak	Hautefond, Nochize, Poisson, Saint-Léger-lès-Paray, Saint-Yan, Vitry-en-Charollais eta Volesvres
Demografia
Biztanleria	9.291 (2023ko urtarrilaren 1a)
5.191 (%55,9)   (%44,1) 4.089
Dentsitatea	369 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuak	Payerne, Betleem, Bad Dürkheim eta Wells
paraylemonial.fr

Paray-le-Monial Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 9.291 biztanle zituen 25,2 km²-ko azaleran.

Geografia

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Hautefond, Nochize, Poisson, Saint-Léger-lès-Paray, Saint-Yan, Vitry-en-Charollais eta Volesvres.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa

Paray-le-Monial

Saint-Léger-lès-Paray (3,5 km)

Volesvres (3,6 km)

Hautefond (4,2 km)

Vitry-en-Charollais (4,9 km)

Nochize (7,4 km)

Poisson (7,4 km)

Varenne-Saint-Germain (7,6 km)

Saint-Yan (8,0 km)

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Massif Centraleko erdialdea eta ipar-hegal aurrekoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: aire lehorra udan, eguzkialdi ona). RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago.

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,7 °C-koa da, 17,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 873 mm-koa da, urtarrilean 11,7 euri-egun eta uztailean 7,5 egun izanik. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saint-Yan udalerrian dago, 9,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 772,4 mm-koa delarik. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,7 °C-koa da, 1983ko uztailaren 31an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -24,2 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 9an lortua.

Demografia

Biztanleria

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 4.089 gizon, 5.191 emakume
% Gizonak Adina Emakumeak % 0.00   95+   1.25 1.96   90-94   3.49 4.06   85-89   4.74 5.04   80-84   7.76 4.43   75-79   5.91 5.89   70-74   9.21 8.00   65-69   7.76 7.26   60-64   6.97 5.89   55-59   5.53 6.14   50-54   5.80 5.53   45-49   5.99 5.75   40-44   4.05 5.50   35-39   4.72 4.67   30-34   4.06 5.28   25-29   3.29 4.06   20-24   3.97 6.60   15-19   5.61 5.14   10-14   3.64 4.28   5-9   3.26 4.52   0-4   2.99
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	−58	−70	−71	−101	−85	−83	−74	−107	−97	−68	−105	−107	−141	−114	−145	−110	−103	−122
Jaiotzak	72	76	78	69	81	81	69	81	65	67	63	69	66	73	53	60	58	44
Heriotzak	130	146	149	170	166	164	143	188	162	135	168	176	207	187	198	170	161	166

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Paray-le-Monial udalerrian 8.653 biztanle zeuden eta 4.836 elkarbizitza unitate, hau da, 1,79 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 52,0), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).

8.653biztanle

4.836elkarbizitza-unitate

1,79lagun elkarbizitza-unitateko

2.296familia

Udalerria

% 14

% 26

% 52

Metropolitar Frantzia

% 24

% 26

% 10

% 39

Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 2.296 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (1.253). Guraso bakarreko 343 familietatik 287etan ama zen guraso bakarra. 1.419 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 423k seme-alaba bakarra zuten etxean, 290k bi, eta 163k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 700 bikoteetatik 105tan (% 15,0) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.

1.253

700

343

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean1.419

Seme-alaba bat423

Bi seme-alaba290

Hiru seme-alaba104

Lau edo gehiago59

15 urte edo gehiago zituzten 8.127 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 24,2 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 41,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 60,4). 80 urte edo gehiagoko 1.364 biztanleetatik 1.026 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 338 kolektibitateren batean.

Bakarrik bizi da

15-24% 24

25-39% 26

40-54% 26

55-64% 31

65-79% 34

80 +% 42

Bikotean bizi da

15-24% 13

25-39% 58

40-54% 56

55-64% 60

65-79% 60

80 +% 33

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 39,4 ezkonduta zegoen, eta beste % 11,4 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 7,8 izatezko bikotean eta % 3,6 PACS bidez lotuta). % 27,7 ezkongabeak ziren, % 13,5 alargunak eta % 8,0 dibortziatuak.

Ezkonduta% 39,4

Ezkongabea% 27,7

Alarguna% 13,5

Dibortziatuta% 8,0

Izatezko bikotean% 7,8

PACS bidez lotuta% 3,6

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 44,5), enplegatuak (% 17,6), eskulangileak (% 12,7), erdi-mailako lanbideak (% 9,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 44,5) Saona eta Loira departamenduko batez bestekoaren (% 37,8) gainetik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,2).

Udalerria

% 9

% 18

% 13

% 45

Saona eta Loira

% 13

% 14

% 17

% 38

Metropolitar Frantzia

% 13

% 16

% 15

% 14

% 30

NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua	%
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	700	% 14,5
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	1.253	% 25,9
Guraso bakarrekoak	333	% 6,9
Kide bakarrekoak	2.515	% 52,0
Bestelakoak	35	% 0,7
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	1.253	% 54,6
Seme-alabadun bikoteak	700	% 30,5
Guraso bakarrekoak	343	% 14,9
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	1.419	% 61,8
Seme-alaba bat	423	% 18,4
Bi seme-alaba	290	% 12,6
Hiru seme-alaba	104	% 4,5
Lau seme-alaba edo gehiago	59	% 2,6
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	3.199	% 39,4
Izatezko bikotean	633	% 7,8
PACS bidez lotuta	291	% 3,6
Ezkongabea	2.253	% 27,7
Alarguna	1.100	% 13,5
Dibortziatuta	651	% 8,0
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	10	% 0,2
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	146	% 3,0
Goi-mailako langileak	257	% 5,3
Erdi-mailako lanbideak	454	% 9,4
Enplegatuak	849	% 17,6
Eskulangileak	616	% 12,7
Erretiratuak	2.154	% 44,5
Bestelakoak	350	% 7,2
Iturria: INSEE, RP2023.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 5.586 etxebizitza zeuden. Horietatik 4.847 egoitza nagusi ziren, 188 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 551 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (2.838), etxeak baino gehiago (2.664). Egoitza nagusietatik 2.324 beren jabearen bizilekuak ziren, 2.447 alokairuan zeuden, 863 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 76 doan lagata.

5.586etxebizitza

4.847egoitza nagusi

2.664etxe

2.838apartamentu

Etxebizitza multzoa

4.847

551

Egoitza nagusia (4.847)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (188)Hutsik (551)

Etxe mota

2.664

2.838

Etxea (2.664)Apartamentua (2.838)

Jabetza egoera

2.324

2.447

863

Jabeak (2.324)Alokairuan (2.447)HLM (863)Doan lagata (76)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (1.384).

Eraikuntza garaia

1919 aurretik556

1919-1945562

1946-19701.257

1971-19901.384

1991-2005580

2006-2020508

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (1.338). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (3.446 etxebizitzatan). 3.097 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 2.612 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.235tan bi edo gehiago.

Gela kopurua

1 gela348

2 gela514

3 gela1.328

4 gela1.319

5 gela edo gehiago1.338

Berogailu mota

3.446

859

Gas sarea (3.446)Fuel-olioa (176)Elektrizitatea (859)Gas botila (28)Bestelakoak (338)

Aparkalekua eta ibilgailuak

3.097aparkalekua

2.612ibilgailu 1

1.235ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua	%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	4.847	% 86,8
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	188	% 3,4
Hutsik	551	% 9,9
Etxe mota
Etxeak	2.664	% 47,7
Apartamentuak	2.838	% 50,8
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	348	% 7,2
2 gela	514	% 10,6
3 gela	1.328	% 27,4
4 gela	1.319	% 27,2
5 gela edo gehiago	1.338	% 27,6
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	556	% 11,5
1919-1945	562	% 11,6
1946-1970	1.257	% 25,9
1971-1990	1.384	% 28,6
1991-2005	580	% 12,0
2006-2020	508	% 10,5
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	2.324	% 47,9
Alokairuan	2.447	% 50,5
HLM	863	% 17,8
Doan lagata	76	% 1,6
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	3.446	% 71,1
Fuel-olioa	176	% 3,6
Elektrizitatea	859	% 17,7
Gas botila	28	% 0,6
Bestelakoak	338	% 7,0
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	3.097	% 63,9
Ibilgailu bat	2.612	% 53,9
Bi ibilgailu edo gehiago	1.235	% 25,5
Iturria: INSEE, RP2023.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 4.821 biztanleetatik 3.380 aktibo ziren (% 70,1), horietako 2.909 lanean (% 60,3) eta 471 langabezian (aktiboen % 13,9).

4.82115-64 urteko biztanle

% 70,1aktibo

% 60,3lanean

% 13,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 40,2

25-54 urte% 88,2

55-64 urte% 52,6

Gizonak% 73,7

Emakumeak% 66,7

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 24,6

BEPC, brebeta% 19,0

CAP-BEP% 16,9

Batxilergoa% 14,1

Goi-mailako +2% 7,6

Goi-mailako +3/4% 6,6

Goi-mailako +5% 5,1

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 13,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

1.441 ez-aktibotik 478 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 33,2), 417 erretiraturik zeuden (% 28,9) eta 546 bestelako ez-aktibo ziren (% 37,9).

Ez-aktiboak

% 33

% 29

% 38

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria

% 11

% 22

% 37

% 23

NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 5.635 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 2.909 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.

5.635enplegu udalerrian

% 88,7soldatapeko

% 11,3ez-soldatapeko

NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.950 eurokoa zen, eta biztanleen % 16 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

23.950 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.970 €

% 16,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 14,1

Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 21,6

18-29 urte% 16,9

30-39 urte% 14,7

40-49 urte% 14,5

50-64 urte% 12,0

65-74 urte% 9,1

75 urte eta gehiago% 9,2

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 6,9

Errentariak% 29,3

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 64,4

Pentsio/erretiroak% 34,5

Ondarea, bestelakoak% 10,4

Gizarte-prestazioak% 4,9

Zuzeneko zergak−% 14,2

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 56,6, ez-soldatapekoen errenta % 5,7, langabezia-sariak % 2,1.

Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 605 komertzioetatik, 13 erauzte enpresak ziren, 16 janari enpresak ziren, 3 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 24 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 36 eraikuntza enpresak ziren, 169 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 12 garraio enpresak ziren, 40 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 10 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 49 finantziazio enpresak ziren, 28 higiezinen enpresak ziren, 61 zerbitzu enpresak ziren, 94 administrazio publikoko enpresak ziren eta 50 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.

2009an zeuden norbanakoentzako 131 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 12 banku bulegoak, 3 funerariak, 13 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 2 autoeskolak, 4 igeltseroak, 6 margolariak, 9 zurginak, 7 iturginak, 5 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 18 ile apaindegiak, 4 albaitariak, 1 aldi baterako lan enpresa, 19 jatetxeak, 12 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 5 apaindegiak.

2009an zeuden 83 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 5 supermerkatuak, 2 brikolaje denda handika, 2 120 m² baino gutxiagoko dendak, 9 okindegiak, 8 harategiak, 7 liburu dendak, 13 arropa dendak, 5 etxerako tresna dendak, 5 zapata-dendak, 4 elektrotresna dendak, 3 altzari dendak, 6 kirol-dendak, 3 drogeria, 1 lurrin-denda zen, 3 bitxi-dendak eta 6 lore-dendak ziren.

2000. urtean Paray-le-Monial udalerrian 41 nekazaritza-ustiategi zeuden, 784 hektarea erabiltzen.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

2009an 2 tratamendu laburretarako ospitale, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, 2 psikiatriko, urgentzia zentro 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, osasun-zentro 1 bat, 5 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an 3 haur-eskola eta 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Paray-le-Monial udalerrian 2 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 2 hezkuntza orokorreko lizeo eta 1lizeo teknologikoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 830 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 895 eta lizeo teknologikoetan 184.

Paray-le-Monial udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-formakuntzako zentro bat zuen.

Kanpo estekak

• (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
• (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
• (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.

• Datuak: Q654255
• Multimedia: Paray-le-Monial / Q654255