Partiera

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Partiera
Datu orokorrak
Hiztunak 0
Hizkuntza familia
hizkuntza nostratikoak
Hizkuntza euroasiarrak
Indoeuropar hizkuntzak
Indo-irandar hizkuntzak
Irandar hizkuntzak
Western Iranian languages (en) Itzuli
Northwestern Iranian languages (en) Itzuli
Informazio filologikoa
Alfabetoa Pahlavia, Manichaean alphabet (en) Itzuli, Inscriptional Parthian (en) Itzuli eta Aramear alfabetoa
Hizkuntza kodeak
ISO 639-3 xpr
Glottolog part1239

Partiera, artsazestar pehleviera bezala ere ezaguna, irandar familiako ipar-mendebaldeko taldeko hizkuntza bat da, Partiar Inperioan (egungo Irango ipar-ekialdean, zehatzago, Khorasan Handian eta Turkmenistango hegoaldean) jatorria zuena. Hizkuntza hau, inperio horretako hizkuntza ofiziala izan zen artsazestar dinastiaren garaian (k.a. 248-k.o. 224).

Partiera ipar-mendebaldeko irandar hizkuntzen artean ekialdekoena zen. Gertaera honek, ekialdeko irandar hizkuntzetako arkaismo asko atxikitzea eragin zuen, eta horretarako erdialdeko Asiako estepetatik Partiara migratu zuen tribu parnoar batek artsazestar dinastia sortzea ere lagundu zuen. Hasiera batean, parniarrek ipar-ekialdeko iraniar hizkuntza bat hitz egiten zuten, eremu bereko beste hizkuntza batzuekin lotua zegoena, eszitiera eta baktriera kasu. Indoirandar tribuei buruzko ikerketek agerian uzten dute ez zela ezohikoa migratzean tokiko hizkuntza hartzea.

224an. Ardaxir I.a Parseko tokiko subiranoak Artaban IV.a azken enperadorea ordezkatu zuen, sasandar dinastia sortuz. Erabilera askotan, orduko persierak partiera ordezkatu zuen. Hala ere ez zen berehalakoan desagertu, eta sasandar aroko idazkun batzuetan elebidunak izaten jarraitu ziren.[1]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Tafazzoli, A.; Khromov, A.L.. (1996). Sasanian Iran: Intellectual Life. in: History of civilizations of Central Asia. 3 UNESCO.

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]


Hizkuntza Artikulu hau hizkuntzei buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.