Paths of Glory

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Paths of Glory
Jatorria
Argitaratze-data 1957
Jatorrizko izenburua Paths of Glory
Jatorrizko hizkuntza ingelesa
alemana
Jatorrizko herrialdea Ameriketako Estatu Batuak
Ezaugarriak
Genero artistikoa gerra-filma, trial film Itzuli eta lan literario batean oinarritutako filma
Iraupena 87 minutu
Kolorea zuri-beltzekoa
Zuzendaritza eta gidoia
Zuzendaria(k) Stanley Kubrick
Gidoigilea(k) Jim Thompson
Calder Willingham
Stanley Kubrick
Humphrey Cobb Itzuli



[[Kategoria:Humphrey Cobb Itzuli idatzitako filmak]]
Antzezlea(k)
Kirk Douglas
George Macready
Adolphe Menjou
Ralph Meeker
Wayne Morris
Richard Anderson
Joe Turkel
Timothy Carey
Christiane Kubrick
Peter Capell
Jock Stein
Bert Freed
Emile Meyer
Jerry Hausner
Rolf Kralovitz
James B. Harris




[[Kategoria:Wayne Morris Itzuli antzeztutako filmak]]
[[Kategoria:Richard Anderson Itzuli antzeztutako filmak]]
[[Kategoria:Joe Turkel Itzuli antzeztutako filmak]]
[[Kategoria:Timothy Carey Itzuli antzeztutako filmak]]
[[Kategoria:Christiane Kubrick Itzuli antzeztutako filmak]]
[[Kategoria:Peter Capell Itzuli antzeztutako filmak]]

[[Kategoria:Bert Freed Itzuli antzeztutako filmak]]
[[Kategoria:Emile Meyer Itzuli antzeztutako filmak]]
[[Kategoria:Jerry Hausner Itzuli antzeztutako filmak]]
[[Kategoria:Rolf Kralovitz Itzuli antzeztutako filmak]]
[[Kategoria:James B. Harris Itzuli antzeztutako filmak]]
Ekoizpena
Ekoizlea James B. Harris Itzuli
[[Kategoria:James B. Harris Itzuli ekoitzitako filmak]]
Konpainia ekoizlea Bryna Productions Itzuli
[[Kategoria:Bryna Productions Itzuli ekoitzitako filmak]]
Bestelako lanak
Musikagilea Gerald Fried Itzuli
Argazki-zuzendaria Georg Krause
Fikzioa
Kontakizunaren tokia Frantzia
Argumentu nagusia heriotza zigorra
Historia
Jasotako sariak National Film Registry
Kanpo loturak

Paths of Glory (euskaraz Loriazko Bidezidorrak) 1957ko Stanley Kubrick estatubatuar zinema zuzendariaren gerra filma bat da. Filmak gerraren aurkako joera bakezale argia erakusten du. Humphrey Cobb idazlearen izen berdineko Paths of Glory eleberrian oinarritua dago.

Argumentua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Frantzia, 1916, Lehen Mundu Gerrako frontea. Alemaniar kokapenen aurka Frantziako Gudarosteak Txingurrien Muinoan (Ant Hill) burututako erasoaldi suizida sekulako porrota eta sarraskia izan da. Bere gizonak eskarmentatu asmoz erasoaldiaren arduradunetako bat izan den Mireau jeneralak (George Macready) gerra-kontseilu bat ospatu du: frantziar goi agintari militarrek haien erasoaldiaren porrotean izandako ardura ezkutatu asmoz ausaz hiru gerlari hautatu eta etsaiaren aurrean koldarrak izatea leporatu zaie, ondorioz fusilamenduz heriotz zigorrera eman ditzazken epaiketa bati aurre egin beharko diote. Dax koronelak (Kirk Douglas) akusatuak defendatuko ditu gerra epaiketan zehar.

Aktoreak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Benetako gertaeretan oinarritua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bai filma bai jatorrizko eleberria, benetazko gertaeretan oinarriturik daude: Affaire des caporaux de Souain. 1915ean Lehen Mundu Gerran zehar, Géraud Réveilhac generalaren agintepean ziren lau soldadu frantses exekutatu zituzten aginduak ez betetzeagatik. 1934an, hemeretzi urte pasa eta bere familien hainbat erreklamazio ondoren, exekuzioak bidegabekoak deklaratu ziren, eta soldaduak birgaituak. Fusilatuetakoen emazteek, kalte-ordain gisa, franko sinboliko bat jaso zuten.

Gerran zehar, Frantziako Armadak, beste nazio gerra-egile gehiengoarenak bezala, koldarkeriagatik fusilamenduak burutu zituen. Bestalde, filmeko puntu adierazgarrietako bat da soldadutzaren gizabanako ausazko hautaketa eta ondorengo exekuzioaren prozedura praktikan jartzea, talde osoko jokaeraren aurkako zigor gisa. Aipaturiko praktika, sarraskia, legio erromatarretan erabiltzen zuten antzekoa da; hamar legionariotik bat hiltzea diziplinazko neurria zenean.

Nahiz eta gertaera isolatuak izan, Lehen Mundu Gerran zehar sarraski egintzak Frantziako Armadan ere gauzatu ziren: Aljeriarreko Tiratzaile Erregimendu Mistoko Zortzigarren Bataloiko Hamargarren Konpainia sarraskitua izan zen, 1914ko abenduaren 15ean, Zillebeke-n (Belgika), erasotzeko agindua desobeditzeagatik. Horrelako sarraskiak beste nonbain gertatu ziren ere, adibidez, etsaiarekin senidetasuna eskuratzean[1]

Eztabaida eta zentsura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Filma 1957an estreinatu zen Munich-en. Arrakasta apala ukan zuen arren, kritikarien txaloak jaso zituen zuzendariak. Dena dela, berehala sortu ziren berari buruzko ika-mikak.

  • Frantzian kritika gogorak jaso zituen filmeak militarren aldetik. Belgikan estreinatu ondoren, frantziar gobernuak United Artist presionatu zuen (europan filema banatzen zuena) filmea frantzian erakuts ez zedin. Filmea, beraz, ez zen frantzian estreinatu 1975 urterarte.
  • Alemanian filmaren estrenaldia bi urtez atzeratu zuten frantziarekin zituzten harremanak ez gaiztotzearren.
  • Espainian Francoren erregimenak atzera bota zuen filmaren estreinaldia. 1986an estreinatu zen lehen aldikoz, Franco hil eta 11 urtera.
  • Suitzan filma zentsuratua izan zen 1970 urterarte, bertako armadak eskaturik.
  • Estatu Batuarrek europan zituzten base militarretan filmea erakustea debekatu zuten kargu militarrek.
  • Beste zenbait herrialdeetan ere debekatua izan zen; Maroko eta Kanadan, adibidez.

Iruditegia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. (Ingelesez) Pauwels, Jacques R. The Great Class War 1914-1918, orria=269.

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Paths of Glory Aldatu lotura Wikidatan