Edukira joan

Persan (Oise Harana)

Persan
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Île-de-France
DepartamenduaSeine-et-Oise
AlkateaAlain Kasse (en) Itzuli
Izen ofizialaPersan
Posta kodea95340
Geografia
Koordenatuak49°09′12″N 2°16′16″E / 49.1533°N 2.2711°E / 49.1533; 2.2711
Mapa
Azalera5,14 km²
Altitudea24 m, 55 m eta 30 m
MugakideakChambly, Beaumont-sur-Oise, Le Mesnil-en-Thelle, Bernes-sur-Oise, Champagne-sur-Oise eta Mours
Demografia
Biztanleria14.359 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 6.340 (%44,2) (%44,3) 6.355 alt_right
Dentsitatea2.794 bizt/km²
ville-persan.fr

Persan Frantziako udalerria da, Val-d'Oise departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. Azken erroldaren arabera 14.359 biztanle zituen 5,1 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Chambly, Beaumont-sur-Oise, Le Mesnil-en-Thelle, Bernes-sur-Oise, Champagne-sur-Oise eta Mours.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
PersanPersan
Població amb 1401 habitants (2000)Mours (2,2 km)
Població amb 9275 habitants (2000)Chambly (2,3 km)
Població amb 723 habitants (2000)Nointel (3,1 km)
Població amb 843 habitants (2000)Ronquerolles (3,8 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoaren eta klima ozeaniko aldatuaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Parisko arroaren hego-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak, batez ere udaberrian (120-150 mm); negu hotza (3,5 °C))[2].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,4 °C-koa da, 14,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 654 mm-koa da, urtarrilean 10,3 euri-egun eta uztailean 7,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Pontoise udalerrian dago, 18,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 666,7 mm-koa delarik[3].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[4]

BiztanleriaUrtea030006000900012.00015.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 7.252 gizon, 7.098 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.10
 
95+
 
0.00
0.36
 
90-94
 
0.38
0.50
 
85-89
 
0.92
1.27
 
80-84
 
1.11
1.65
 
75-79
 
2.03
2.73
 
70-74
 
3.09
2.66
 
65-69
 
3.06
4.23
 
60-64
 
4.86
5.14
 
55-59
 
5.66
6.21
 
50-54
 
6.04
6.67
 
45-49
 
5.97
7.25
 
40-44
 
6.75
8.00
 
35-39
 
7.73
7.23
 
30-34
 
9.07
7.09
 
25-29
 
7.16
5.36
 
20-24
 
6.38
7.75
 
15-19
 
6.72
8.00
 
10-14
 
8.34
9.31
 
5-9
 
6.61
8.49
 
0-4
 
8.11
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[5].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Persan udalerrian 13.913 biztanle zeuden eta 5.364 elkarbizitza unitate[oh 1], hau da, 2,59 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 33,2), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[7]

13.913biztanle
5.364elkarbizitza-unitate
2,59lagun elkarbizitza-unitateko
3.538familia
Udalerria
% 32
% 17
% 16
% 33
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 3.538 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (1.729). Guraso bakarreko 910 familietatik 760etan ama zen guraso bakarra. 1.248 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 761k seme-alaba bakarra zuten etxean, 748k bi, eta 782k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 1.729 bikoteetatik 249tan (% 14,4) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[7]

900
1.729
910
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean1.248
Seme-alaba bat761
Bi seme-alaba748
Hiru seme-alaba513
Lau edo gehiago269

15 urte edo gehiago zituzten 10.819 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 4,9 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 44,9. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 67,0).[7]

Bakarrik bizi da
15-24% 5
25-39% 16
40-54% 14
55-64% 20
65-79% 28
80 +% 45
Bikotean bizi da
15-24% 11
25-39% 57
40-54% 67
55-64% 63
65-79% 57
80 +% 41

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 36,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 15,9 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,5 izatezko bikotean eta % 3,4 PACS bidez lotuta). % 37,5 ezkongabeak ziren, % 3,8 alargunak eta % 6,2 dibortziatuak.[7]

Ezkongabea% 37,5
Ezkonduta% 36,5
Izatezko bikotean% 12,5
Dibortziatuta% 6,2
Alarguna% 3,8
PACS bidez lotuta% 3,4

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: enplegatuak (% 25,5), eskulangileak (% 23,1), erdi-mailako lanbideak (% 19,1), erretiratuak (% 17,4). Talde nagusia (enplegatuak, % 25,5) Oise Harana departamenduko batez bestekoaren (% 18,6) gainetik dago. 4 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,1).[7]

Udalerria
% 19
% 26
% 23
% 17
Oise Harana
% 17
% 19
% 19
% 13
% 23
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 5.673 etxebizitza zeuden. Horietatik 5.326 egoitza nagusi ziren, 20 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 327 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (3.774), etxeak baino gehiago (1.830). Egoitza nagusietatik 2.049 beren jabearen bizilekuak ziren, 3.166 alokairuan zeuden, 2.005 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 111 doan lagata.[8]

5.673etxebizitza
5.326egoitza nagusi
1.830etxe
3.774apartamentu

Etxebizitza multzoa

5.326
Egoitza nagusia (5.326)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (20)Hutsik (327)

Etxe mota

1.830
3.774
Etxea (1.830)Apartamentua (3.774)

Jabetza egoera

2.049
3.166
2.005
Jabeak (2.049)Alokairuan (3.166)HLM (2.005)Doan lagata (111)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (1.631).[8]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik125
1919-1945228
1946-19701.134
1971-19901.358
1991-2005779
2006-20201.631

Egoitza nagusien artean gehienek 3 gela zituzten (1.468). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (2.583 etxebizitzatan). 3.292 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 2.823 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.371tan bi edo gehiago.[8]

Gela kopurua

1 gela258
2 gela1.069
3 gela1.468
4 gela1.319
5 gela edo gehiago1.213

Berogailu mota

2.583
2.363
Gas sarea (2.583)Fuel-olioa (75)Elektrizitatea (2.363)Gas botila (20)Bestelakoak (285)

Aparkalekua eta ibilgailuak

3.292aparkalekua
2.823ibilgailu 1
1.371ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 9.353 biztanleetatik 6.896 aktibo ziren (% 73,7), horietako 5.878 lanean (% 62,8) eta 1.019 langabezian (aktiboen % 14,8).

9.35315-64 urteko biztanle
% 73,7aktibo
% 62,8lanean
% 14,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 42,8
25-54 urte% 86,7
55-64 urte% 62,0
Gizonak% 76,5
Emakumeak% 71,0

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 20,1
BEPC, brebeta% 15,3
CAP-BEP% 16,0
Batxilergoa% 13,5
Goi-mailako +2% 6,8
Goi-mailako +3/4% 13,4
Goi-mailako +5% 11,2

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 14,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

2.456 ez-aktibotik 947 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 38,6), 288 erretiraturik zeuden (% 11,7) eta 1.222 bestelako ez-aktibo ziren (% 49,8).

Ez-aktiboak

% 39
% 12
% 50
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 2]

% 9
% 25
% 36
% 26
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 4.318 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 5.878 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 3]

4.318enplegu udalerrian
% 92,3soldatapeko
% 7,7ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 21.410 eurokoa zen, eta biztanleen % 25 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

21.410 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 25.890 €
% 25,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 19,4

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 364 komertzioetatik, 5 erauzte enpresak ziren, 3 janari enpresak ziren, 7 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 21 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 49 eraikuntza enpresak ziren, 82 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 22 garraio enpresak ziren, 38 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 11 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 13 finantziazio enpresak ziren, 12 higiezinen enpresak ziren, 42 zerbitzu enpresak ziren, 32 administrazio publikoko enpresak ziren eta 26 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[9]

2009an zeuden norbanakoentzako 111 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 2 lan bilaketa bulegoak, 1 posta bulegoa, 2 banku bulegoak, 3 funerariak, 10 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 2 autoeskolak, 8 igeltseroak, 5 margolariak, 3 zurginak, 6 iturginak, 6 argiketariak, 11 eraikuntza enpresak, 9 ile apaindegiak, 3 albaitariak, 4 aldi baterako lan enpresak, 25 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 3 apaindegiak.[10]

2009an zeuden 21 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 1 supermerkatua zen, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 3 okindegiak, 4 harategiak, 1 kongelatu-denda zen, 3 liburu dendak, 3 arropa dendak, 1 elektrotresna denda zen, 1 drogeria zen eta 1 lore-denda zen.[11]

2000. urtean Persan udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden, 604 hektarea erabiltzen.[12]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zeuden 4 osasun-ekipamenduak botika ziren.

2009an 4 haur-eskola eta 4 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Persan udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 604 ikaslekin.

  1. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  2. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  3. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  3. (Frantsesez) Station Météo-France « Pontoise -Ville », fiche climatologique. .
  4. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  5. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  6. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  7. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  8. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  10. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  11. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  12. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]