Edukira joan

Perween Rahman

Wikipedia, Entziklopedia askea
Perween Rahman
Bizitza
JaiotzaDhaka1957ko urtarrilaren 22a
Herrialdea Pakistan
HeriotzaKaratxi2013ko martxoaren 13a (56 urte)
Heriotza moduagiza hilketa
Jarduerak
Jarduerakarkitektoa eta gizarte ekintzailea

Perween Rahman (Dhaka, 1957ko urtarrilaren 22a - Karatxi, 2013ko martxoaren 13a) Pakistango gizarte-aktibista izan zen, Orangi Pilot Project-eko Ikerketa eta Trebakuntza Institutuko zuzendaria. 2013ko martxoaren 13an hil zuten.[1][2]

Perween Rahman 1957ko urtarrilaren 22an jaio zen Dakan, garai hartan Pakistan ekialdean zegoena (orain Bangladesh). 1971ko Pakistan ekialdeko gerra zibilaren ondoren Karatxira bizitzera joan zen Bihari familia batekoa zen.[3][4] 1982an Arkitekturan lizentziatu zen Dawoodeko Ingeniaritza eta Teknologia Fakultatean,[5] eta 1986an Rotterdameko (Herbehereak) Etxebizitza Ikasketen Institutuan graduondoko diploma eskuratu zuen etxebizitzan, eraikuntzan eta hiri-plangintzan. Arkitektura pribatuko enpresa batean lan egin zuen Akhter Hameed Khan-ek kontratatu aurretik, 1983an Orangi Proiektu Pilotuaren zuzendari izateko, eta bertan etxebizitza eta saneamendu programak administratu zituen. 1988an, OPP lau erakundetan banatu zen eta Perween Rahman Orangi - Ikerketa eta Trebakuntza Institutuko (OPP-RTI) Proiektu Pilotuaren zuzendari izatera pasatu zen, hezkuntza, gazteen trebakuntza, ur hornidura eta etxebizitza seguruko programak administratuz.[1][6]

1989an, Urban Resource Center GKEa sortu zuen Karatxin,[7] eta Saiban interes sozialeko etxebizitzari buruzko beste GKE bateko eta Orangi Charitable Trust (OPP-OCT) OPPko mikrofinantzen adarreko zuzendaritza-batzordeko kide ere izan zen.[8]

Karatxiko Unibertsitatean, NED Unibertsitatean, Indo Haraneko Arte eta Arkitektura Eskolan eta Dawoodeko Ingeniaritza eta Teknologia Fakultatean irakatsi zuen, guztiak Karatxin.[1]

Hilketa eta ikerketa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2013ko martxoaren 13an, Perween Rahman hil zen lau gizon armatuk Pirabad-eko polizia geltokitik gertu bere ibilgailuaren kontra tiro egin zutenean, Pakistango lur eskubideen eta pobreentzako oinarrizko zerbitzuen aldeko 28 urteko ibilbideari amaiera emanez. Rahman oso kritikoa izan zen Karatxiko nekazaritza mafiekin eta haien babesle politikoekin.[2]

Rahman iraganean heriotza-mehatxuak jaso zituelako kexatu zen. Une batean, armadun gizon batzuk beren bulegoetan sartu ziren eta beren langileei joateko agindu zieten.[2][8]

Rahmanen hilketaren susmagarri nagusia Karatxi eta Mansehrako poliziak Mansehran (Pakistan) egindako operazio batean atxilotu zuten. Ahmed Khan, alias Pappu Kashmiri susmagarria Mansehran atxilotu zuten.[8]

Hurrengo egunean, poliziak Qari Bilal izeneko operatibo taliban bat hil zuen topaketa batean, eta hiltzailea bera zela adierazi zuen; horrek kasua itxi zuen.[8]

2014ko apirilaren 15ean, Pakistango Gorte Gorenak Rahmanen hilketari buruzko beste ikerketa bat egiteko agindu zien agintariei, ikerketa judizial batek polizia-agenteek ikerketa manipulatu zutela jakinarazi ostean.[8][9][10][11]

2021eko abenduan, lau gizoni biziarteko kartzela-zigorra ezarri zieten Rahmanen hilketagatik. Kondenatutako gizonetako hiruk berrogeita hamazazpi urte eta sei hilabeteko epaia jaso zuten. Raheem Swati eta Imran bere semeari, berriz, berrogeita hamar urte eta zazpi urte eta erdiko zigorra ezarri zieten, hurrenez hurren.[12]

Herri kulturan

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Rahmanen lana eta hilketa dira Into Dust (2021) filmaren gaia.[13][14]

  • Rahman, P., & Rashid, A. (1992). Working With Community: Some Principles and Methods.
  • Perween Rahman (2004). Katchi Abadis of Karachi: A survey of 334 Katchi Abadis.
  • Perween Rahman, 2009, Water Supply in Karachi, OPP-RTI.
  • Pervaiz, Perween Rahman & Arif Hasan (2008). Lessons from Karachi: The role of demonstration, documentation, mapping and relationship building in advocacy for improved urban sanitation and water services (Vol. 6). Earthprint.

Sariak eta aintzatespenak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • Oslon (Norvegia) egoitza duen Uraren Nazioarteko Akademiako ohorezko kidea da.
  • 1986 Jaycees saria lan komunitarioagatik.
  • 1994 Etxebizitzarako Eraikuntzaren Ikerketako Institutu Nazionalaren Saria.
  • 1996 ONU-Hábitat-en praktika onenak (OPP-RTIrekin).[15]
  • 1997 Faiz Fundazioaren saria ikerketa komunitarioari.
  • 2001eko Rotario Klubaren saria, zerbitzu profesionalengatik.
  • 2001eko Habitataren Munduko Sarien irabazlea (OPP-RTI).
  • 2013ko Sitara–i–Shujaat (Ausardiaren Ordena, hil ostekoa) Pakistango presidenteak 2013ko martxoaren 23an emandakoa.
  • 2022 Googlek doodle batekin ospatu zuen Rehmanen 65. urtebetetzea.[16]

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. a b c (Gaztelaniaz) Stadler, Marta Macho. (2022-01-22). «Perween Rahman, arquitecta» Mujeres con ciencia (kontsulta data: 2025-01-24).
  2. a b c (Ingelesez) «Pakistan mourns murdered aid worker Parveen Rehman» BBC News 2013-03-14 (kontsulta data: 2025-01-24).
  3. (Ingelesez) Abro, Khuda Bux. (2013-03-21). «How the land gradually devoured the sky» DAWN.COM (kontsulta data: 2025-01-24).
  4. (Ingelesez) Malik, Hasnaat. (2020-01-21). «‘Land grabbers murdered social worker Parveen Rehman’» The Express Tribune (kontsulta data: 2025-01-24).
  5. CV as Board member of Saiban, submitted to Homeless International. .
  6. IIED, Lessons from Karachi 2008 http://pubs.iied.org/pdfs/10560IIED.pd. .
  7. Arif Hasan. The Urban Resource Centre Karachi. .
  8. a b c d e Hernández, Publicado por Hortensia. Perween Rahman arquitecta y activista social pakistaní. (kontsulta data: 2025-01-24).
  9. (Ingelesez) Khan, Nisar Ahmad. (2015-03-19). «Main suspect in Perween Rahman murder arrested from Mansehra: police» DAWN.COM (kontsulta data: 2025-01-24).
  10. (Ingelesez) Tanoli, Ishaq. (2018-03-29). «Five men indicted in Perween Rahman murder case» DAWN.COM (kontsulta data: 2025-01-24).
  11. (Ingelesez) «Parveen Rehman murder case: Four awarded double life sentence» www.thenews.com.pk (kontsulta data: 2025-01-24).
  12. (Ingelesez) Correspondent, Our. (2021-12-17). «Four sentenced to life in Perween Rahman murder case» The Express Tribune (kontsulta data: 2025-01-24).
  13. (Ingelesez) «SAMAA TV - Latest Breaking News, Pakistan, World, Video news Home - SAMAA» www.samaa.tv 2025-01-24 (kontsulta data: 2025-01-24).
  14. (Ingelesez) Lang, Jamie. (2021-12-01). «Organized Crime and Pakistan’s Water Shortage Feature in ‘Into Dust’ Trailer – Global Bulletin (EXCLUSIVE)» Variety (kontsulta data: 2025-01-24).
  15. «http://www.unhabitat.org/bp/bp.list.details.aspx?bp_id=3696» archive.ph 2013-04-16 (kontsulta data: 2025-01-24).
  16. (Ingelesez) «Perween Rahman's 65th Birthday Doodle - Google Doodles» doodles.google (kontsulta data: 2025-01-24).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]