Peter Ustinov

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Peter Ustinov
Peter Ustinov
Datu pertsonalak
Izen osoa Peter Alexander Baron von Ustinow
Jaio 1921eko apirilaren 16
Ingalaterra Londres (Ingalaterra)
Hil 2004ko martxoaren 28a (82 urte)
Suitza Genloier, Vaud kantonamendua (Suitza)
Bikotekidea(k) Isolde Denham (1940-1950)
Suzanne Cloutier (1954-1971)
Helene du Lau d Allemans' (1972-2004)
Lan nabarmenenak Quo vadis? (1951)
Lorenzo's Oil (1992)
IMDB IMDBko fitxa



Sir Peter Alexander Ustinov, ezagunagoa Peter Ustinov izenaz eta jaiotzez izenez Peter Alexander Baron von Ustinow (errusieraz Сэр Пи́тер Алекса́ндр Усти́нов, 1921eko apirilaren 16, Londres - 2004ko martxoaren 28a, Genloier, Vaud kantonamendua, Suitza) ingeles aktore, idazle eta antzerkigile bat izan zen.

Jarduera eta zaletasun anitzeko gizona izan zen, honek polimata edo berpizkundeko gizona izatearen ospea bereganatuarazi zion. UNICEF erakundearen enbaxadore berezia ere izan zen.

Bere antzezpen ezagunenetakoa 1951ko Quo vadis? filmako Neron enperadorearena izan zen, bai eta 1992ko Lorenzo's Oil filman medikuaren papera antzeztuz.

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Peter Ustinov
Peter Ustinov Quo vadis? filman

Peter Ustinovek bere burua europar praktikantetzat definitu zuen inoiz, baina Munduko hiritartasunaren adibide garbia dela esan dezakegu[1].

Jatorri errusiar, alemaniar eta frantsesa zuen familia batean jaio zen. Peter Alexander von Ustinow Londresen jaio zen Swiss Cottagen 1921eko apirilaren 16an. Aita Jona izan zen (jaiotzez, Jonás Freiherr von Ustinow), ezizenez Klop (errusieraz: Клоп, "txintxe"), jatorri errusiar, armeniar, alemaniar, poloniar, judu eta etiopiarra zuen noblea. 1930eko hamarkadan, Jona prentsa buru izan zen Londresko alemaniar enbaxadan. 1935ean, Adolf Hitler Alemaniako bururuzagi nagusia zenean, Jona von Ustinov MI5 britainiar inteligentzia zerbitzurako hasi zen lanean eta britainiar hiritartasuna lortu zuen, gerran parte hartzeari ekidinez.

Ustinoven ama, berriz, Nadezhda Leontievna Benois izan zen, Nadia, errusiar, frantses, italiar eta alemaniar jatorriko margolaria. Alde honetako arbasoa izan zen Jules-César Benois, Iraultza Frantsesaren garaian, Frantziatik alde egin eta San Petersburgora joan zena, Paulo I.a tsarraren chef izan zelarik.

Westminster Schoolen ikasi zuen eta London Theatre Studion egin zuen formakuntza dramatikoa, bi urte geroago, eszenategi biritainiarretan hasi zelarik.

1939an, Angela Lansburyren ahizpaordea zen Isolde Benhamekin ezkondu zen. 1950ean, banandu ziren, baina Tamara Ustinov aktorea bikotearen alaba da.

II. Mundu Gerran, erizain izan zen. Nagusiek talentu falta egotzi zioten eta karrera militarra egiteko gaitasun exkasa ikusi zioten. Bakea iritsi zenean, ez zuen bide hura jarraitu,

Lehenengotako lanetako bat bere lagun Charles David Leyek inglesera itzuli zuen Federico García Lorcaren antzezpen bat izan zen.

1940an, zineman hasi zuen ibilbidea aktoreak eta Quo vadis? (1951) eta Spartacus (1960) filmetan nabarmendu zen, lehen Oscarra jaso zuelarik. Aipagarriak dira, era berean, Michael Curtizen Beat the Devil (1953), Ez gara aingeru (1955) eta The Egyptian (1954), Max Ophülsen Lola Montez (1955), Jules Dassinen Topkapi (1964) (bigarren Oscarra lortu zuen hemen) edo Franco Zeffirelliren Jesus of Nazareth (1977).

1957an ekoizpen espainiar batean ere hartu zuen parte: Ladislao Vajdaren Un ángel pasó por Brooklyn, Pablito Calvo haur prodijioaren trebezia agertzeko egindako filmean.

Bere emanaldiek harrera ona izan zuten jendaurreakoaren artean pertsonaia gogaikarri, balakari, koldar baina, aldi berean, burutsu eta dibertigarriak antzeztean, non dramari umorezko ikutu berezi bat ematen zion, esate baterako Hercule Poirot detektibea Agatha Christieren eleberrien hainbat moldaketa zinematografikoetan.

Zuzendari ere izan zen aktore izan zen hainbat filmetan eta gidoilari ere bai. Umore kosmopolita eta fina zuten antzezlanak ere idatzi zituen, The Love of Four Colonels (Lau koronelen amodioak, 1951), Romanoff and Juliet (1956), The Unknown Soldier and His Wife (1967), Krumnagel (1971), eta bere oroitzapen-txostenak, Dear Me izenekoa (1977).

Opera zuzendari aparta izan zen, Mozarten Die Zauberflöte (Xirula Majikoa) adibide.

2002an, Ustinov UNICEFen misio baten nazio, kultura eta erlijioen arteko mundu baketsu baten mezua sustatzen zuen United Buddy Bearseko elkarte bat bisitatzeko iritsi zen Berlinera eta 140 inguruk osatzen duten herrialdeen elkarte honetan Iraken ordezkaritza ziurtatzea hartu zuen xede. 2003an, United Buddy Bearsen bigarren erakusketa ireki eta babestu zuen Berlinen.

Bizitzaren azken urteetan, hitzaldietara (conférencier) dedikatu zen eta talkshowetako ohiko gonbidatua izan zen. Politikan ere zaletua, XX. mendeko eta XXI. mende hasierako eragin handiena izan zuten artistetako bat eta aurreiritzi ugariren borrokalari segurua izan zen.

Suitzako mendietan hil zen, 83 urte betetzeko 18 egun besterik ez zitzaizkionen falta.

Filmografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aktore lana[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Zuzendari[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • La fragata infernal (1963)
  • Lady L (1965)

Liburuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Abelard and Heloise
  • Add a Dash of Pity and Other Short Stories
  • Beethoven's Tenth
  • Brewer's Theatre (with Isaacs, et al.)
  • The Comedy Collection
  • Dear Me
  • Disinformer: Two Novellas
  • Frontiers of the Sea
  • Generation at Jeopardy: Children in Central and Eastern Europe and the Former Soviet Union (with the United Nations Children's Fund)
  • God and the State Railways
  • Half Way Up the Tree
  • The Indifferent Shepherd
  • James Thurber with Thurber
  • Klop and the Ustinov Family (with Nadia B. Ustinov)
  • Krumnagel
  • The Laughter Omnibus
  • Life is an Operetta: And Other Short Stories
  • Loser
  • The Love of Four Colonels
  • The Methuen Book of Theatre Verse (with Jonathan and Moira Field)
  • Monsieur Rene
  • My Russia
  • The Moment of Truth
  • Niven's Hollywood with Tom Hutchinson
  • The Old Man and Mr. Smith: A Fable[2]
  • Photo Finish
  • Quotable Ustinov
  • Romanoff and Juliet
  • Still at Large
  • The 13 Clocks with James Thurber
  • The Unicorn in the Garden and Other Fables for Our Time (with James Thurber)
  • The Unknown Soldier and His Wife
  • Ustinov at Eighty
  • Ustinov at Large
  • Ustinov in Russia
  • Ustinov Still at Large

Sariak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oscar[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Urtea Kategoria Filma Emaitza
1968 Gidoi orijinal hoberena Un cerebro millonario Izendatua
1964 Reparto aktore hoberena' Topkapi Irabazlea
1960 Reparto aktore hoberena Spartacus Irabazlea
1951 Reparto aktore hoberena Quo Vadis Izendapena

Urrezko globoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Urtea Kategoria Filma Emaitza
1964 Erreparto aktore hoberena Topkapi Izendatua
1960 Erreparto aktore hoberena Spartacus Izendatua
1952 Erreparto aktore hoberena Quo Vadis Irabazlea

BAFTA sariak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Urtea Kategoria Filma Emaitza
1978 Muerte en el Nilo Izendatua

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Peter Ustinov Aldatu lotura Wikidatan