Pierre Bayle
| Pierre Bayle | |
|---|---|
 | |
| Bizitza | |
| Jaiotza | Carla-Bayle, 1647ko azaroaren 18a |
| Herrialdea |  Frantzia |
| Lehen hizkuntza | frantsesa |
| Heriotza | Rotterdam, 1706ko abenduaren 28a (59 urte) |
| Heriotza modua | berezko heriotza: tuberkulosia |
| Familia | |
| Aita | Jean Bayle |
| Hezkuntza | |
| Hizkuntzak | frantsesa latina |
| Ikaslea(k) | |
| Jarduerak | |
| Jarduerak | filosofoa, idazlea, katedraduna, kazetaria, literatura-kritikaria, teologoa, historialaria eta lexikografoa |
| Lantokia(k) | Rotterdam |
| Lan nabarmenak | ikusi
|
| Mugimendua | eszeptizismoa |
| Ideologia eta sinesmenak | |
| Erlijioa | Kalbinismoa katolizismoa |
Pierre Bayle (Carla-le-Comte, 1647ko azaroaren 18a – Rotterdam, 1706ko abenduaren 28a) frantziar filosofo, idazle eta lexikografoa izan zen.
Aita ministro kalbindarraren eta Puylaurensen akademiaren heziketa jaso zuen. 1669an jesulagunen ikastetxe batean sartu zen Tolosa Okzitanian, eta hilabete geroago katolizismora bihurtu zen. Hala ere, hamazazpi hilabete geroago, kalbinismora itzuli eta Genevara ihes egin zuen, eta han René Descartesen irakaspenak aurkitu zituen.
Frantziara itzulita, Parisen lan egin zuen hainbat familiatan tutore. 1675ean filosofiako irakasle izendatu zuten Sedan Akademia protestantean. 1681ean akademia kendua izan zen eta Baylek lehentxeago ihes egin zuen Zazpi Herbehere Batuen Errepublikara. Han filosofiako eta historiako irakasle izendatu zuten Rotterdamen, baina ikastetxean luze borrokatu ondoren, kaleratu egin zuten 1693an.
Bayle Rotterdamen egon zen 1706an hil zen arte.
Bere lanik ezagunena 1697an argitaratzen hasi zen Dictionnaire Historique et Critique da. Entziklopedisten aitzindaritzat hartzen da.
Lan hautatuak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Pensées diverses écrites à un docteur de Sorbonne à l'occasion de la Comète qui parut au mois de décembre 1680, 1682 (édition Paris : GF, 2007).
- Critique de l’histoire du calvinisme du Père Maimbourg, 1683.
- Ce que c'est que la France toute catholique sous le règne de Louis Le Grand, 1685.
- Commentaire philosophique sur ces paroles de Jésus-Christ : « Contrains-les d’entrer », 1686.
- Projet et fragmens d’un dictionnaire critique, 1692.
- Dictionnaire historique et critique :
- 1re édition en 1697, 4 volumes
- édition de 1702, 3 volumes in-folio ;
- édition de 1704,
- Réponse aux questions d’un provincial, 6 volumes, in-8, Rotterdam, 1704-1706.
- Entretiens de Maxime et de Thémiste, Rotterdam, chez Reiniers Leers, 1706.
- Œuvres diverses. Haga, Société d'Éditeurs, 4 volumes in-folio. 1727.
- Avis important aux réfugiés, 1690.
- Correspondance de Bayle, 1647-1706.
| Autoritate kontrola |
|
|---|
Datuak: Q214816
Multimedia: Pierre Bayle / Q214816