Planeagailu

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Planeagailua

Planeagailua edo planeatzeko hegazkina aisialdi jardueratarako erabiltzen den motorrik gabeko aireontzi bat da.[1][2] Motorerik gabeko hegazkinok naturan agertzen diren aire korronteak erabiltzen dituzte airean denbora luzez mantendu ahal izateko. Planeagailuek aerodinamika oso aurreratua izan ohi dute eta horrek korronteak erabiliz altuera irabaztea, distantzia luzeak errekorritzea eta airean denbora luzez mantetzea ahalbidetzen die.

Planeagailu motak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

ASH25M—bera bakarrik aireratzeko motorea duen planeagailua

Planeatzeko hegazkinek ahalik eta erresistentzi gutxien sortzen dute euste indar jakin baterako, hori lortzeko hegal luze eta finak dituzte, bai eta kabina itxi estua eta fuselaje luze fina ere. Horrelako forma duren aireontziak gai dira motorerik gabe hegaldi luzeak egiteko eta termiketan zein mendi maldetan sortzen diren korronteak aprobetxatuz era efizientean altuera irabazteko. Aire barean, planeagailuak gai dira hegaldi luzeak abiadura handiz eta altuera gutxi galduz egiteko.

Planeagailuek hegal zurrunak dituzte eta patina edo aterrizatzeko gurpilak izan ohi dituzte. Delta hegal eta parapenteekin alderatuta esan daiteke haiek pilotuen oinez baliatzen direla aireratzeko, aldiz planeagailuak normalean beste hegazkin baten bidez erremolkatuta edo tornu bidez aireratu ohi dira. Beste aireratze sistema batzuk ere hain ohikoak izan ez arren egon badaude: Bungee delakoa edo auto bidezko erremolkea adibidez.

Zenbait planeagailuk ez dute gaitasunik hegaldi luzeak egiteko, beste hegazkin bati lotzen zaizkion motore gabeko hegazkinak baino ez lirateke. Planeagailu militarrak ere egin izan dira historian, ala nola D-Day delakoan Normandiako lurreratzean eraboli zirenak. Hauek erabilera bakarreko aireontziak izan ohi ziren, behin lurreratuta abandonatu egiten bait zituzten.

Motor gliders dira gliders batera motorrak erabili ahal izango da, luzatzeko hegaldi bat eta, nahiz eta, kasu batzuetan, hartu-off. Batzuk, errendimendu handiko motor gliders (bezala ezagutzen "auto-sostengua" gliders) izan dezake motor bat-bultzatutako erretraktil helizearen erabil daiteke eustea hegaldia. Beste motor gliders dute nahikoa bultzada abiarazteko beraiek aurretik motorra da uzkurtu eta bezala ezagutzen dira "auto-abiarazi" gliders. Beste mota bat da auto-abiarazi "bira motor glider", non pilotu alda dezakezu motorra on eta off hegaldia gabe atzera botatzea beren helizeen.[3]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]