Poloniera

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Poloniera
język polski
Non mintzatzen den: Polonia (38 milioi); hiztunak ondoko herrietan ere bai: AEB, Lituania, Bielorrusia, Ukraina, Frantzia, Alemania, Israel, Argentina, etab.
Hiztunak: 50 milioitik gora 
Rankina: 23. hizkuntza mintzatuena
Hizkuntza familia: Indoeuroparra
 Balto-eslaviarra
  Eslaviarra
   Mendebaldeko eslaviarra
    Lekitiarra
     Poloniera 
Estatus ofiziala
Hizkuntza ofizialtzat duten lurraldeak: Polonia, Europar Batasuna
Erakunde araugilea: Polonieraren Hizkuntza-Kontseilua
Hizkuntza kodeak
ISO 639-1: pl
ISO 639-2: pol
ISO 639-3: pol

 

Poloniera Polonian batez ere mintzatzen den eslaviar hizkuntza da. Latindar alfabetoaz idazten da, digrafoak eta bestelako zeinu diakritiko ugari erabiliz.

Poloniera nagusiki Polonian hitz egiten bada ere, emigrazioa dela-eta ondorengo herrialdeetan ere polonierazko hizkuntza-komunitate esanguratsuak daude: Alemanian, Argentinan, Australian, Austrian, Belgikan, Brasilen, Kanadan, Txilen, Txekiar Errepublikan, Eslovakian, Espainian, AEBetan, Frantzian, Grezian, Hungarian, Irlandan, Israelen, Kazakhstanen, Letonian, Mexikon, Herbehereetan, Erresuma Batuan, Hegoafrikan, Errumanian, Errusian, Suedian eta Uruguain[erreferentzia behar].

Halber, Bigarren Mundu Gerraren ostean Sobietar Batasunak bere egindako lurraldeetan polonierazko jatorrizko hizkuntza-komunitateak mantentzen dira; hots, Bielorrusian, Lituanian eta Ukrainan.

Estatus ofiziala[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Poloniera Poloniako hizkuntza ofiziala da, eta baita Lituaniako Vilniusko konderrikoa ere.

Alfabetoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Poloniar alfabetoak 32 karaktere ditu, horietatik 9 bokalak dira eta beste 23ak kontsonanteak.

A Ą B C Ć D E Ę F G H I J K L Ł M N Ń O Ó P R S Ś T U W Y Z Ź Ż
a ą b c ć d e ę f g h i j k l ł m n ń o ó p r s ś t u w y z ź ż

Hala ere, beste hizkuntzetatik hartutako letrak aurkitu daitezke, baina ez dira oso erabiliak.

Q V X - q v x

Ą eta Ę, 'an' edo 'en' antzekoak dira (frantzesez bezala)

C, gure 'ts' bezalakoa da

Ć eta CZ, gure 'tx' antzekoak; baita ere CI bokalaren aurrean

CH, gaztelaniako 'j' da

H ez da mutua, ingelesaren "happy" 'h' baizik

J, i semikontsonantea da, gaztelaniaren 'y'

Ł, 'w' antzekoa da

Ń edo NI bokalen aurrean, gaztelaniaren 'ñ' edo frantsesaren 'gn' soinua da

Ó, 'u' bezalakoa da

Ś eta SZ, gure 'x' antzekoak dira

W, frantses 'v' bezalakoa da

Y, 'i' antzekoa da, baina mihiarekin atzera kokatuta

Z, frantsesaren 's' bokalen artean bezala

Ź,Ż eta RZ, frantsesaren 'j' antzekoak dira

Hiztegi laburra[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Laburduren esanahiak:

  • m: maskulino
  • f: femenino
  • n: neutro

Izenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • dzień (m): egun
  • książka (f): liburu
  • łóżko (n): ohe
  • imię (n): izen
  • godzina (f): ordu
  • mysz (f): sagu
  • ulica (f): kale
  • mleko (n): esne
  • pociąg (m): tren
  • dom (m): etxe
  • przyjaciel (m): lagun
  • numer (m): zenbaki
  • krzesło (n): aulki

Zenbakiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • zero: zero
  • jeden: bat
  • dwa: bi
  • trzy: hiru
  • cztery: lau
  • pięć: bost
  • sześć: sei
  • siedem: zazpi
  • osiem: zortzi
  • dziewięć: bederatzi
  • dziesięć: hamar
  • jedenaście: hamaika
  • dwanaście: hamabi
  • trzynaście: hamairu
  • czternaście: hamalau
  • piętnaście: hamabost
  • szesnaście: hamasei
  • siedemnaście: hamazazpi
  • osiemnaście: hemezortzi
  • dziewiętnaście: hemeretzi
  • dwadzieścia: hogei
  • trzydzieści: hogeita hamar
  • czterdzieści: berrogei
  • pięćdziesiąt: berrogeita hamar
  • sześćdziesiąt: hirurogei
  • siedemdziesiąt: hirurogeita hamar
  • osiemdziesiąt: laurogei
  • dziewięćdziesiąt: laurogeita hamar
  • sto: ehun
  • dwieście: berrehun
  • trzysta: hirurehun
  • czterysta: laurehun
  • pięćset: bostehun
  • sześćset: seiehun
  • siedemset: bederatziehun
  • osiemset: zortziehun
  • dziewięćset: bederatziehun

Pertsona-izenordainak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • ja: ni
  • ty: zu
  • on: hura (m)
  • ona: hura (f)
  • ono: hura (n)
  • my: gu
  • wy: zuek
  • oni: haiek (m)
  • one: haiek (izen femeninoak, izen neutroak eta izen maskulino inpertsonalak)

Astearen egunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • poniedziałek (m): astelehen
  • wtorek (m): astearte
  • środa (f): asteazken
  • czwartek (m): ostegun
  • piątek (m): ostiral
  • sobota (f): larunbat
  • niedziela (f): igande

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Poloniera Aldatu lotura Wikidatan
Wikipedia
Hizkuntza honek bere Wikipedia du.
Bisita ezazu.
Hizkuntza Artikulu hau hizkuntzei buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.