Pregabalina
Pregabalina konposatu organikoa da, C8H17NO2 formula duena aminoazidoen klasekoa. Karbono-atomo kirala duenez, formula bereko bi enantiomero dago; pregabalina (S)-(+)-enantiomeroa da. Solido kristalino zuria da. Uretan disolbagarria da. Korrosiboa da[1].
Sintesia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Pregabalinaren hainbat sintesi deskribatu dira literaturan[2]. Biderik eraginkorrena kostuei dagokienez, dietil malonatoaren eta isobutanalaren kondentsazioarekin abiatzen da diisobutil aminaren presentzian azido azetikotan. Emaitza diester etiliko asegabe bat da.
Hau potasio zianuroz erreakzonaraziz lotura bikoitza desagertzen da ziano diester bat emanez.
Segidan nitriloa hidrolizatzen da amina emateko eta ondoren, deskarboxilatzen da bi enantiomero lortzen direlarik.
Enantiomeroak separatzeko azido (S)-(+)-mandelikoa erabitzen da. Enatiomero purua, pregabalina, lortzeko sintesi honek % 25-29 bitarteko etekina du.
Erabilera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Pregabalina epilepsia, min neuropatikoa, fibromialgia, atsedenik gabeko zangoen sindromea, opioideen abstinentzia, antsietate-nahasmendu orokortua eta herpes zosterra tratatzeko erabiltzen den antikonbultsibo, analgesiko eta antsiolitikoa da[3]. Espainian Aciryl, Agavan, Apregia, Gatica, Lyrica, Pramep eta Pregalix markekin eta botika generiko gisa merkaturatzen da[4]. Frantzian Lyrica markarekin eta botika generiko gisa merkaturatzen da[5]. Pilula gisa hartzen da.
Albo-ondorioak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Pregabalinaren albo-ondorio arruntak honakoak izan daitezke: buruko mina, zorabioak, logura, euforia, memoriarekin arazoak, koordinazio eskasa, aho lehorra, ikusmenarekin arazoak eta pisua hartzea[6]. Albo-ondorio larriak angioedema eta giltzurrunetako kalteak izan daitezke[3].
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Ingelesez) PubChem. «Pregabalin» pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (kontsulta data: 2025-10-18).
- ↑ «Pregabalin synthesis - chemicalbook» www.chemicalbook.com (kontsulta data: 2025-10-18).
- ↑ a b (Ingelesez) «Pregabalin Monograph for Professionals» Drugs.com (kontsulta data: 2025-10-18).
- ↑ «★ Medicamentos con pregabalina 🥇» www.vademecum.es (kontsulta data: 2025-10-18).
- ↑ Pegrabaline. .
- ↑ «★ LYRICA 150 mg Cáps. dura - Datos generales 🥇» www.vademecum.es (kontsulta data: 2025-10-18).