Prometio

Wikipedia, Entziklopedia askea
Prometioa
Promethium.jpg
61 NeodimioaPrometioaSamarioa
   
 
61
Pm
 
               
               
                                   
                                   
                                                               
                                                               
Ezaugarri orokorrak
Izena, ikurra, zenbakiaPrometioa, Pm, 61
Serie kimikoalantanidoak
Taldea, periodoa, orbitala-, 6, f
Masa atomikoa145(0) g/mol
Konfigurazio elektronikoa[Xe] 4f5 6s2
Elektroiak orbitaleko2, 8, 18, 23, 8, 2
Propietate fisikoak
Egoerasolidoa
Dentsitatea(0 °C, 101,325 kPa) 7,26 g/L
Urtze-puntua1.315 K
(1.042 °C, 1.908 °F)
Irakite-puntua3.273 K
(3.000 °C, 5.432 °F)
Urtze-entalpia7,13 kJ·mol−1
Irakite-entalpia289 kJ·mol−1
Lurrun-presioa
P/Pa 1 10 100 1 k 10 k 100 k
T/K
Propietate atomikoak
Kristal-egiturahexagonala
Oxidazio-zenbakia(k)3 (oxido basiko ahula)
Elektronegatibotasuna? 1,13 (Paulingen eskala)
Ionizazio-potentziala1.a: 540 kJ/mol
2.a: 1.050 kJ/mol
3.a: 2.150 kJ/mol
Erradio atomikoa (batezbestekoa)185 pm
Erradio atomikoa (kalkulatua)205 pm
Datu gehiago
Eroankortasun termikoa(300 K) 17,9
Isotopo egonkorrenak
Prometioaren isotopoak
iso UN Sd-P D DE (MeV) DP
145Pm Sintetikoa 17,7 u ε 0,163 145Nd
146Pm Sintetikoa 5,53 u ε 1,472 146Nd
β- 1,542 146Sm
147Pm Sintetikoa 2,6234 u β- 0,224 147Sm

Prometioa elementu kimiko bat da, Pm ikurra eta 61 zenbaki atomikoa dituena. Ezaugarri bereizgarri bat dauka, teknezioarekin batera: biak elementu erradioaktiboak dira, baina hala ere, beren atzetik taula periodikoan isotopo egonkorrak dauzkaten elementu kimikoak existitzen dira.

Ezaugarri nagusiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Prometioaren isotoporik egonkorrena, 145Pm, beta partikulen igorle ahula da eta 17,7 urteko erdibizitza du. Ez du gamma izpirik igortzen, baina beta-partikulek zenbaki atomiko altuagoa daukaten elementuetan jotzen dutenean X izpiak sor daitezke.

Prometio puruak bi alotropo dauzka, eta bere propietate kimikoak gainerako lantanidoen propietateen parekoak dira. Prometio-gatzek lumineszentzia urdin zurbila edo berdexka sortzen dute erradioaktibitatearen ondorioz. Aztarna-elementu gisa ager daiteke zenbait uranio-meetan, fisioaren ondorioz. Zenbait izarren espektro elektromagnetikoan ere prometioaren aztarnak beha daitezke.

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]