Punch (aldizkaria)

Punch (aldizkaria)
Mota	satirical magazine (en)
Fitxa teknikoa
Lehen zenbakia	1841
Hizkuntza	ingeles
Historia
Sortzailea	Henry Mayhew (en)
Erredaktoreak	Mark Lemon (en)
Identifikadoreak
ISSN	2059-9293 eta 2365-6824
	punch.uni-hd.de, digi.ub.uni-heidelberg.de… eta ub.uni-heidelberg.de…

Punch edota London Charivari 1841 eta 1992 eta 1996 eta 2002 artean Erresuma Batuan argitaratu zen umorezko aldizkari bat da. 1841eko uztailaren 17an Henry Mayhew eta Ebenezer Landells grabatzaileak sortu zuten. Kariatura burleskoengatik ezaguna izan zen, bertatik ingeles hiztun munduko zutabegile eta karikaturagile ospetsuenak igaro zirelarik.

1940eko hamarkadan aldizkariaren hedapen handiena jazo zen, argitalepn bakoitzeko 175 000 ale salduz, nahiz eta ondoren gainbehera luze bat jasan eta 150 urtetako hiztoriaren ondoren 2002an itxi zen. 2004an aldizkariaren artxibategiaren zati handiena Britainiar Liburutegiari saldu zitzaion.

Historia

Punch 1841eko uztailaren 17an sortu zuten Henry Mayhew eta Ebenezer Landells egurrezko grabatzaileak, 25 liberako hasierako inbertsioarekin. Mayhew eta Mark Lemonek batera editatu zuten. Hasieran The London Charivari bezala azpititulatua - Le Charivari argitalpen satirião frantsesari erreferentzia eginez-, Punchek argitalpen haren umorezko ildoa islatzen zuen. Editoreek Punch (Polichinela) txotxongilo ospetsu sirenas; argitalpenaren izenak, halaber, argitalpenaren lehen zuzendariak, Lemnonek, abizena zuenak, egindako txantxa bat aipatzen zuen, behin eta berriz esamen baitzuen "limoirik gabeko pontxeak (punch, ingelesez) ez duela ezer balio". 1842an editore izateari utzi eta aldizkariaren aholkulari nagusi bihurtu zen 1845era arte, Punchekin komiko bati erreferentzia egiteko, obdura arte zune erabilera originalaren ordez, cartone italiarrarena^[1]. Archibald Henning ilustratzaileak diseinatu zuen lehen zenbakiaren azala. Ondoren, estalkimren diseinua aldata Joan zen urteekin, Richrad Doylek (Arthur Conan Doyleren osaba) behin betiko plantilla diseinatu zuen arte 1849an. 1890 eta 1870 arrean, Punchek - kontserbadorea - jatorri liberaleko lehia gero eta handiagoari aurre egin behar izan Zion, Fun aldizkaria kasu, baina 1874tik aurrera legio hori desitxuratu egin zen. Lehia hau Londres-eko Evans kafetegiraino iritsi zen, non aurkako argitalpenek egunero aurrez aurreko mahai-inguruak antolatzen zituzten.

Kontserbadore-ospea zuen arren, aldizkariak ez zuen zalantzarik egiten bidegabekeria sozialak salatzeko, Thomas Hooden "The Song of the Shirt"(1943) ere argitaratu baitzuen, kapitalismoaren salaketa ospetsu bat, eta bere satura politikoa Robert Peel printze ezkontideak urteko 30 mila liberato saria jasotzen zen bitartean, gobernuak urtero 10 mila libera ordaintzen zituen pobreentzako irakaskuntzan. ^[2] Era berean, 1874tik 1880ra bitarteko zuzendaria Tom Taylor antzerkigile erradikala izan zen, 1863an zigor-sistema salatuz obra bat idatzi zuena. ^[3]

1992an, 33000 aleko tirada batekin, bere jabeak, United Newspapers Group-ek aldizkaria ixtea erabaki zuen. ^[4]