Quelet onddo

Wikipedia, Entziklopedia askea
Quelet onddoa
Boletus queletii.jpg
Sailkapen zientifikoa
ErreinuaFungi
KlaseaAgaricomycetes
OrdenaBoletales
FamiliaBoletaceae
GeneroaSuillellus
Espeziea Suillellus queletii
Mikologia
Pores icon.png 
poroak himenioan
No gills icon.png 
ez dauka orririk
Bare stipe icon.png 
hanka biluzik dago
Olive spore print icon.png 
espora olibak dauzka
Mycorrhizal ecology icon.png 
mikorrizak eratzen ditu
Toicon-icon-avocado-cook.svg 
erretakoa jangarria da

Oharra: ez fidatu soilik orri honetan ematen diren datuez perretxiko bat identifikatzeko orduan. Inolako zalantzarik izanez gero, kontsultatu aditu batekin.

Quelet onddoa (Suillellus queletii, izen ohia Boletus queletii) Boletaceae familiako onddoa da.[1]

Jangarri ona, baina ez du Edules saileko onddoen kalitaterik. Egostea gomendatzen da.

Deskribapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kapela: 8 eta 15 cm arteko diametrokoa, hemisferikoa, gero ganbila eta azkenean laua. Kolore oso aldakorrekoa, hasieran hori-oliba, gorri-kobre laranjara pasatuz, gorri-adreilu, laranja-kobre, batzuetan erreflexu arrosekin. Azala delikatuki belusatua edo ia leuna, lehorra.

Tutuak: Hori-oliba kolorekoak, 5 eta 25 mm bitartekoak, banangarriak. Ukitzean urdindu egiten dira.

Poroak: Lehenengo horiak, gero gorri antzekoak edo gorri-purpura kolorekoak. Ukitzean urdindu egiten dira. Poroen ertzak gorriak (lupa batekin ikus daiteke)

Hanka: Leuna, zilindrikoa, ez du sarerik, erdian pixka bat lodiagoa eta oinarriruntz zorroztu egiten da. Hori kolorekoa goialdean, eta gorri-purpura edo gorri-zikina oinarrirantz. Ukitzean urdindu egiten da.

Haragia: Lodia eta trinkoa. Kolore horia kapelan eta oinaren zati batean eta oinaren oinarrian, gorri-purpura, azkar samar jotzen du itsas-urdin ilunerantz ebakitzean. Zapore garratza eta fruta usain arina.[2]

Etimologia: Boletus terminoaren etimologia eztabaidagarria da. Queletii epitetoa, Lucien Quélet mikologo frantsesaren omenez.

Jangarritasuna[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jangarria, baina denbora luzez prestatu behar da, gordinik edo erdi-gordinik arriskutsua izan baitaiteke.[3]

Nahasketa arriskua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Boletus hau erraz nahasten da Boletus erythropus espeziarekin, oina gorriz punteatuta duena et Boletus luridus onddoarekin, hankan sarea duenarekin. Bada rubifundus forma, gorri-purpuraz eta gorri-karmin koloreko punteatuarekin kapelan eta oinean eta tutu hori-laranja kolorekoekin. Lateritus aldaerak kapela gorri-adreilu kolorekoa du eta oin sendo eta erraboilduna.[4]

Sasoia eta lekua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udan eta udazkenenaren hasieran. Batez ere, eremu belartsu eta hezeetan, baso hostoerorkorren eta koniferen bazterretan. Baita baso-bideen ertzetan ere.[5]

Banaketa eremua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Europan ohikoa ez den arren, Asian Taiwanen agertu da.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Zuzendaria Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza
    Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, 2012ko Abendua, A.D.E.V.E, Argazkiak:Fernando Pedro Pérez, Maite Legarra, Xabier Leizaola, Jon Urkijo, Nerea Aurtenetxe.
  2. (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 53 or. ISBN 84-404-0530-8..
  3. (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 152 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
  4. (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 499 or. ISBN 84-282-0253-6 (T.I). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
  5. (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 38 or. ISBN 282-0865-4..

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]