Quousque Tandem...!

Wikipedia(e)tik
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Quousque tandem....!
Datuak
Egilea Jorge Oteiza
Argitaratze-data 1963
Generoa Saiakera
Jatorrizko izenburua Quousque Tandem...!, interpretación estética del alma vasca
Hizkuntza gaztelania
Argitaratzailea edizioaren arabera Txertoa edo Pamiela
ISBN 8471480034

Quousque tandem....!, euskal arimaren interpretazio estetikoa (gaztelaniaz Quousque Tandem...!, interpretación estética del alma vasca) 1963an Jorge Oteizaren euskal arimaren interpretazio estetikoari buruzko saiakera da. Bertan, historiaurreko artea eta bere garaikoa alderatu zituen.

Izenburua latina da, Zizeronek egindako "Quousque tandem (abutere, Catilina, patientia nostra) ?" esaldi historikotik dator eta euskaraz "Noiz arte (abusatuko duzu gure pazientziaz, Katilina) ?" esanahia du, bere helburua euskal anima hiltzen ez uzteko, errespetatu eta errekuperatzeko noiz arte itxaron behar den oihukatzea zen. Liburu hau eskulturaren esperimentazioa 1959an amaitu eta handik gutxira idatzi zuen bere ondorioen berri zabaltzeko. Liburuaren azken bertsioa 2007an Jorge Oteiza Museo Fundazioak argitaratu zuen "edizio kritiko" moduan liburua eguneratzeko asmotan.

Laburpena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hitzaurrea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lehenengo hitzaurrean Europar eta espainiar guztiek haien jatorri euskalduna, anima euskalduna, ezagutu eta errespetatu behar dutela dio, baita euskaldunek ere.

1970ko hitzaurrean itxaropena galdua erakusten du, euskal artisten lana bideratzen saiatu izana porrota izan zela aitortzen du. Bere bizitza dirua irabazten edo artearen merkataritzan ez galdu izanaz pozten da. Jada nekatua dago, borrokan jarraitzeko gogo gutxirekin.

1993ko 6.argitalpenean liburuaren helburua lortzeko itxaropena jada galdua du, izan ere izenburuari berari jada ezertarako balio ez duen liburua azpititulua jarri zion.

Liburua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Artearen helburua artista sortzea da, artistak bere garaia ikusi eta ulertzen du artearen esperimentazioari esker, artistaren helburua gizartea zerbitzatzea da.
  • Artearen historia amaiera bilatzean datza, amaierara iritsitakoan onartzen jakin behar da. Amaitzen ez den artea dekorazioa da, saltzeko bihurtutako produktua ez da benetako artea. Hutsa topatzea da artearen gailurra.
  • Harrespilak neolitiko garaian euskaldunek estilo amaitua, hutsa lortu zuten froga direla dio. Harrespilek paisaiari gizakiaren neurria ematen omen diote. Hutsunea topatzea beharrezkoa da anima indibidualak sortzeko, haiekin gero anima kolektiboa sortzeko. Hutsunea topatzen duenak bi anima omen ditu.
  • Euskal anima galtzen ari garela, baina neolitikoa gertu dugula eta bi arimak berreskuratu ditzakegula dio (neolitikotik 80 bat amona besterik ez zaizkigu pasa). Euskara euskal arimaren funtsa, izaera dela dio, baina anima galduz gero edozein hizkuntzatan mutu izango garela.
  • Euskara bera euskal anima galtzen ari dela dio. Euskaraz idatzi gabe euskal arimarekin idatzi daiteke, baina horren ordez euskaraz baina euskal arimarik gabe idazten dela. Lehenik beraz, anima euskalduna eta gero euskara berreskuratu behar da, ez alderantziz.