Ratisbona

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Ratisbona

 Bavaria

Ratisbonako armarria

Izen ofiziala Regensburg
Herrialdea
Estatua
Eskualdea
 Alemania
 Bavaria
Palatinatu Garaia
Alkatea Hans Schaidinger (CSU)
Koordenatuak 49°01′0″N 12°05′0″E / 49.01667°N 12.08333°E / 49.01667; 12.08333Koordenatuak: 49°01′0″N 12°05′0″E / 49.01667°N 12.08333°E / 49.01667; 12.08333
Ratisbona non dagoen adierazten duen Alemania-ko/-go/-eko mapa
Ratisbona
Eremua 80,76 km2
Garaiera 326 - 471 m
Posta kodea 97018–97084
Biztanleria 130.080 bizt. (2006)
Dentsitatea 1.610,7 bizt./km²
Matrikula R
http://www.regesnburg.de

Ratisbona [1] (edo alemanez Regensburg) Alemaniako Bavaria estatu federaleko hiria da, Palatinatu Garaiko (Pfalz) hiriburua. Danubio eta Regen ibaien bat-egitean kokaturik, erromatarren garrantzi handiko kokagunea izan zen, muga (limes) defendatzen baitzuen.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ratisbonaren ikuspegia.

Radasbona hiri germaniarra Erromaren mendeko Castra Regina bihurtu zen, Marko Aurelioren kuartel nagusi. Geroago, Bavariako dukearen mende egon zen. 1207an hiri-gutuna jaso zuen, eta 1245. urtean Inperioko hiri askea izan zen. Hiri oparoa izan zen ibaian zehar egiten zen merkataritzari esker. Erreforma garaian dieta bat izenpetu zen bertan (1541). 1542an, Erreformaren alde jarri zen hiria. Maximiliano II.aren eta printze protestanteen arteko negoziazioak gauzatu ziren 1575ean Rodolfo erromatarra errege izendatzeko eta 1555. urteko Augsburgoko bakearen baldintzak bere horretan uzteko. Saxonia-Weimar-eko Bernardok hartu zuen hiria, eta Inperio santuaren egoitza bihurtu zen 1663. urtetik aurrera. 1684an, Ratisbonako su-etenaren ondorioz, Luis XIV.aren esku geratu zen Estrasburgo. 1809an frantsesek hartu zuten Ratisbona eta Bavariako estatura anexionatu zuten hurrengo urtean.

Ratisbonako dieta[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1541. urtean Karlos V.a enperadoreak katolikoen eta protestanteen arteko batasuna bultzatzeko deitu zuen bilera. Johann Eck, Johann Gropper eta Julius von Pflug teologo katolikoak, eta Philipp Melanchton eta Martin Bucer protestanteak bildu ziren. Hasieran akordioa lortzetik gertu ibili arren, hautsi egin zen bilera. Bost urte geroago saiatu zen enperadorea berriro eta, huts egin ondoren, protestanteen aurkako gerrari ekin zion.

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Errepideen eta burdinbideen bidegurutze garrantzitsua da. Industria (industria kimikoa, janari-industria, larrugintza, tresneria elektrikoa, automobilgintza, zurgintza) da ekonomia-jarduera nagusia. Turismoak ere garrantzia du.

Monumentuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oso hiri zaharra da, eta garai bateko monumentu ugari gorde ditu. Aipagarriak dira XIII-XVI. mendeetako San Pedro katedrala, San Emerando monasterio erromanikoa (XVIII. mendean berritua), XIV. mendeko udaletxe gotikoa, Danubio ibaia zeharkatzen duen 1135. urteko harrizko zubia, domingotarren komentua (XIII-XIV. m.) eta beste etxe eta jauregi historikoak.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Ratisbona Aldatu lotura Wikidatan