Ravennako exarka-herria

Ravennako exarka-herria; Exarchatus Ravennatis; Ἐξαρχᾶτον τῆς Ῥαβέννης
	584 – 751
	Bizantziar Inperioko exarka-herria
	600. urteko hedapena
Geografia
Hiriburua	Ravenna
Historia
	Italiako pretorioko prefektura
Veneziako Errepublika
Lombardiarren Erresuma
Aita Santuen Lurraldea
Longobardia

Ravennako exarka-herria (latinez: Exarchatus Ravennatis; grezieraz: Ἐξαρχᾶτον τῆς Ῥαβέννης, Exarcháton tís Ravénis), Italiako exarka-herria ere deitua, Ekialdeko Erromatar Inperioaren barruti administratibo bat izan zen, VI. eta VIII. mendeen artean, Ravennan bizi zen Italiako exarkaren (exarchus Italiae) jurisdikziopeko lurraldeak hartzen zituena. Terminoa historiografian bi zentzutan erabiltzen da: zentzu hertsian, exarkaren zuzeneko jurisdikziopeko lurraldeari egiten dio erreferentzia exarka-herriak, hau da, Ravennako hiriburuaren eremuari, baina, zentzu zabalean, Italia kontinentaleko eta penintsulako bizantziar lurralde guztien multzoa izendatzeko erabiltzen da nagusiki. Izan ere, garai hartako lege-iturrien arabera, Italiako Probintzia (Provincia Italiae) esaten zitzaion lurralde horiei ere, gutxienez VII. mendearen amaiera arte, exarkaren jurisdikziopean erortzen ziren eta haien mende duxek edo magistri militum delakoek gobernatzen zituzten.

Exarka-herria 584 inguruan eratu zen, urte horretan lehen aldiz Ravennan exarka baten presentzia egiaztatzen delarik, lombardiarren aurkako etengabeko gerra-egoeraren ondorioz (bitartean bizantziarrei Italia kontinentalaren eta penintsularraren bi heren inguru kendu zizkieten), bizantziar Italiaren militarizazioa suposatu zuena. Gerra-premiek boterea zentralizatzera bultzatu zituzten komandante militarrak, eta, horrela, agintari zibilak ahuldu zituzten, VII. mendearen bigarren erdiko iturrien aztarnarik ez baitzuten. Honela, Dioklezianok eta Konstantino I.ak bultzatutako botere zibil eta militarren banaketa desagertu zen. Italia bizantziarra Italiako exarkaren menpeko dux edo magistri militum bidez gobernatutako zenbait barruti militarretan banatua izan zen, enperadoreak bere jeneral edo konfiantzazko funtzionarioen artean hautatutako botere osoak zituen gobernadore militarra, gainontzeko lurralde italiarrak gobernatzeko eta defendatzeko. Barruti horiek pixkanaka eboluzionatu zuten, gero eta autonomoagoak ziren benetako eta berezko dukerri bihurtu arte.

VII. mendearen bigarren erdialdetik aurrera, tokiko aristokrazien joera autonomistek eta, betiere, Erromako Elizaren aldi baterako paper politiko gero eta handiagoak Italiako autoritate inperialaren ahultze progresiboa ekarri zuten. Bizantziar Italia dukerri autonomo sail batean zatitua zen, exarkaren kontrol eraginkorretik kanpo, zeinaren autoritatea ez baitzen Ravennako eremutik harago hedatzen. Aita Santuaren eta Bizantzioren arteko gatazka fiskal eta erlijiosoek exarka-herriaren desintegrazioa bizkortu zuten. Armadek, bertakoen artean errekrutaturik, Aita Santua defendatzera jotzen zuten, eta ez zuten zalantzarik izaten, Aita Santuaren aurka konspiratzen bazuen, exarkaren aurka altxatzeko. Lombardiarrek hori aprobetxatu zuten beren konkistak handitzeko, Italia beren menpe bateratzeko ahaleginean. Exarka-herria 751n erori zen Ravennako lonbardiar konkistarekin, Aistulfo lonbardiar erregeak azken exarka hil zuenean.^[1]

Erreferentziak

↑ Moffatt, Ann. (2017). Brown, Amelia Robertson; Neil, Bronwen eds. Byzantine Culture in Translation. Brill, 55 or. ISBN 9789004349070..

Kanpo estekak

Datuak: Q694740
Multimedia: Exarchate of Ravenna / Q694740

[1] Moffatt, Ann. (2017). Brown, Amelia Robertson; Neil, Bronwen eds. Byzantine Culture in Translation. Brill, 55 or. ISBN 9789004349070..

[1]