8-13 urtekoentzako bertsioa ikusteko, klikatu hemen.

Richard Wagner

Wikipedia(e)tik
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Richard Wagner
RichardWagner.jpg
Bizitza
Izen osoa Wilhelm Richard Wagner
Jaiotza Leipzig1813ko maiatzaren 22a
Herrialdea  Alemania
Heriotza Venezia1883ko otsailaren 13a (69 urte)
Hobiratze lekua Wahnfried
Heriotza modua berezko heriotza (miokardio infartu akutua)
Familia
Ezkontidea(k) Cosima Wagner
Minna Planer
Seme-alabak
Hezkuntza
Heziketa Leipzigeko Unibertsitatea
Hizkuntzak alemana
Irakaslea(k) Christian Theodor Weinlig
Lanbidea
Lanbidea musikagilea, libretista, orkestra zuzendaria, saiakeragilea, antzerki zuzendaria, autobiografialaria, idazlea, poeta, piano-jotzailea eta musika-kritikaria
Lan nabarmenak Das Liebesverbot
Nibelungoen eraztuna
Lohengrin
Rienzi
The Flying Dutchman
Nurenbergeko maisu kantariak
Parsifal
Tristan und Isolde
Jasotako sariak
Influentziak Arthur Schopenhauer
Kidetza Royal Swedish Academy of Music
Genero artistikoa opera
Choral symphonya
IMDb nm0003471
Richard Wagner Signature.svg

Wilhelm Richard Wagner (Leipzig, Saxonia, 1813ko maiatzaren 22a - Venezia, Italia, 1883ko otsailaren 13a) konpositore, orkestra zuzendari eta poesiagile alemaniar handia izan zen, Erromantizismoaren garaikoa. Wagnerren konposaketak aipagarriak dira ehundura konplexuengatik, armonia aberatsengatik eta orkestrazioengatik. Aipagarrienak azken aldikoak dira. Leitmotivak erabiltzen zituen: pertsona, leku, ideia, argumentu edo ezaugarrien aldagai melodikoa. Operako konpositore gehienen kontra Wagnerrek musika idazteaz gain librettoa ere idazten zuen.

Hasiera Weber eta Meyerbeerren tradizioa jarraitu zuen, esaterako Der fliegende Holländer edo Tannhäuser lanetan. Gerora Wagnerrek bere opera Gesamtkunstwerk ("artelan totala") egin zuen. Artelan hauek sintesi poetiko, bisual, musikal eta dramatikoa sortu nahi zuten, horren inguruan saiakerak idatzi zituen 1849 eta 1852 artean. Kontzepzio honen aplikazio ikusgarriena Der Ring des Nibelungen ("Nibelungoen eraztuna") lan ikaragarrian ikus daiteke.

Wagnerrek aurrerapen handiak egin zituen musika lengoaian: kromatikotasuna muturrera eraman zuen eta tonu erdiguneak periferietara bultzatu zituen, horrek Europako musika klasikoa errotik aldatu zuen. Idatzi zuen Tristan und Isolde lana musika modernoaren hasieratzat jotzen da. Wagnerrek musika filosofiaren, literaturaren, ikusizko arteen eta antzerkiaren eremura eraman zuen. Bere lanen garrantzia azpimarratzeko Bayreutheko Festspielhaus antzokia eraikiarazi zuen: han soilik interpreta zitezkeen bere lanak.

Espresionismo eta inpresionismoa garatu zituen. Lanik nagusia Der Ring des Nibelungen izeneko opera da.

Hainbat urtez bizi izan zen Bayreuth herrian (Bavaria).

Lan nagusiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bibliografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Richard Wagner Aldatu lotura Wikidatan