Edukira joan

Riols

Wikipedia, Entziklopedia askea
Riols
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Hérault
Izen ofizialaRiols
Posta kodea34220
Geografia
Koordenatuak43°30′18″N 2°47′31″E / 43.505°N 2.7919°E / 43.505; 2.7919
Mapa
Azalera56,02 km²
Altitudea253 m, 1.060 m eta 521 m
MugakideakFerrières-Poussarou, Fraisse-sur-Agout, Pardailhan, Prémian, Saint-Étienne-d'Albagnan, Saint-Pons-de-Thomières, La Salvetat-sur-Agout eta Le Soulié
Demografia
Biztanleria708 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 357 (%50,1) (%49,9) 356 alt_right
Dentsitatea13 bizt/km²

Riols (frantsesez eta ofizialki: Riols) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Hérault departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 708 biztanle zituen 56,02 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Ferrières-Poussarou, Fraisse-sur-Agout, Pardailhan, Prémian, Saint-Étienne-d'Albagnan, Saint-Pons-de-Thomières, La Salvetat-sur-Agout eta Le Soulié.

Mapa
Riols eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
RiolsRiols
Població amb 494 habitants (2000)Prémian (3,7 km)
Població amb 626 habitants (2000)Courniou (7,4 km)
Població amb 177 habitants (2000)Pardailhan (7,5 km)
Població amb 115 habitants (2000)Le Soulié (9,8 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima mediterraneo du, eta Proventza eta Lengadoka-Roselloneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udan; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); uda beroa (21,5 °C); haize gogorrak; laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,6 °C-koa da, 15,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1136 mm-koa da, urtarrilean 9,1 euri-egun eta uztailean 3,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Labastide-Rouairoux udalerrian dago, 11,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1284,7 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -11,8 °C-koa da, 2012ko otsailaren 8an lortua[oh 1][5].

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea500100015002000250030001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 356 gizon, 357 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
2.81
 
90-94
 
1.40
1.40
 
85-89
 
7.00
4.21
 
80-84
 
2.80
4.21
 
75-79
 
8.40
8.15
 
70-74
 
1.40
9.83
 
65-69
 
8.40
10.96
 
60-64
 
13.73
4.21
 
55-59
 
11.20
9.55
 
50-54
 
4.20
1.12
 
45-49
 
6.72
1.40
 
40-44
 
2.52
11.80
 
35-39
 
6.44
2.53
 
30-34
 
2.52
5.34
 
25-29
 
8.12
1.40
 
20-24
 
2.80
3.65
 
15-19
 
5.04
2.53
 
10-14
 
0.00
11.24
 
5-9
 
3.64
3.65
 
0-4
 
3.64
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Riols udalerrian 708 biztanle zeuden eta 357 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,98 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 41,5). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 38,4 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

708biztanle
357elkarbizitza-unitate
1,98lagun elkarbizitza-unitateko
214familia
Udalerria
% 15
% 41
% 38
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 214 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (148). Guraso bakarreko 14 familietatik 14etan ama zen guraso bakarra. 162 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 18k seme-alaba bakarra zuten etxean, 18k bi, eta 16k hiru edo gehiago.[9]

148
52
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean162
Seme-alaba bat18
Bi seme-alaba18
Hiru seme-alaba12
Lau edo gehiago4

15 urte edo gehiago zituzten 611 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 4,8 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 56,0. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 76,9).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 5
25-39% 13
40-54% 22
55-64% 26
65-79% 26
80 +% 56
Bikotean bizi da
15-24% 31
25-39% 71
40-54% 67
55-64% 68
65-79% 77
80 +% 36

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 47,3 ezkonduta zegoen, eta beste % 18,2 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 13,3 izatezko bikotean eta % 4,9 PACS bidez lotuta). % 20,9 ezkongabeak ziren, % 7,0 alargunak eta % 6,5 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 47,3
Ezkongabea% 20,9
Izatezko bikotean% 13,3
Alarguna% 7,0
Dibortziatuta% 6,5
PACS bidez lotuta% 4,9

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 45,9), enplegatuak (% 18,2), eskulangileak (% 8,4), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 8,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 45,9) Hérault departamenduko batez bestekoaren (% 30,6) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,4).[9]

Udalerria
% 8
% 18
% 8
% 46
Hérault
% 13
% 16
% 16
% 10
% 31
% 9
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 669 etxebizitza zeuden. Horietatik 365 egoitza nagusi ziren, 171 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 133 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (622), eta apartamentuak gutxi ziren (46). Egoitza nagusietatik 285 beren jabearen bizilekuak ziren, 69 alokairuan zeuden, 2 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 11 doan lagata.[10]

669etxebizitza
365egoitza nagusi
622etxe
46apartamentu

Etxebizitza multzoa

365
171
133
Egoitza nagusia (365)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (171)Hutsik (133)

Etxe mota

622
Etxea (622)Apartamentua (46)

Jabetza egoera

285
69
Jabeak (285)Alokairuan (69)HLM (2)Doan lagata (11)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (124).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik124
1919-194537
1946-197026
1971-199069
1991-200556
2006-202052

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (182). 169 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 247 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 156 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 174tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela24
3 gela66
4 gela92
5 gela edo gehiago182

Berogailu mota

69
105
169
Gas sarea (2)Fuel-olioa (69)Elektrizitatea (105)Gas botila (20)Bestelakoak (169)

Aparkalekua eta ibilgailuak

247aparkalekua
156ibilgailu 1
174ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 405 biztanleetatik 299 aktibo ziren (% 73,8), horietako 261 lanean (% 64,4) eta 38 langabezian (aktiboen % 12,7).

40515-64 urteko biztanle
% 73,8aktibo
% 64,4lanean
% 12,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 47,6
25-54 urte% 88,4
55-64 urte% 58,3
Gizonak% 77,6
Emakumeak% 70,0

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 22,2
BEPC, brebeta% 16,7
CAP-BEP% 14,7
Batxilergoa% 11,4
Goi-mailako +2% 14,3
Goi-mailako +3/4% 5,3
Goi-mailako +5% 4,5

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 12,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

106 ez-aktibotik 19 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 17,9), 44 erretiraturik zeuden (% 41,5) eta 43 bestelako ez-aktibo ziren (% 40,6).

Ez-aktiboak

% 18
% 42
% 41
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 22
% 11
% 20
% 34
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 82 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 261 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

82enplegu udalerrian
% 50,0soldatapeko
% 50,0ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 22.990 eurokoa zen.

22.990 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.280 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 32 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 11 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 2 administrazio publikoko enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 17 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 7 igeltseroak, 2 margolariak, 2 zurginak, 1 iturgina, 1 eraikuntza enpresa eta 3 jatetxeak.[12]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.[13]

2000. urtean Riols udalerrian 51 nekazaritza-ustiategi zeuden, 3 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 2003ko urriaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Labastide-rouairoux », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Riols&oldid=11336682"(e)tik eskuratuta