Robinson Crusoe

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu


Robinson Crusoe
Robinson Crusoe 1719 1st edition.jpg
Liburuaren lehendabiziko edizioa.
Datuak
Egilea Daniel Defoe
Argitaratze-data 1719ko apirilaren 25a
Generoa Umeentzako liburua
Hizkuntza ingelesa
Argitaratzailea W. Taylor
Herrialdea  Erresuma Batua
Ilustratzailea John Pine
Euskaraz
Izenburua Robinson Crusoe
Itzultzailea [[Aintzane Ibarzabal|A* Literatura unibertsalaintzane Ibarzabal Esnaola]]
Argitaratzailea Ibaizabal
Argitaratze-data 1997
Bilduma Literatura Unibertsala
Orrialdeak 364
ISBN 978-84-15337-78-2

Robinson Crusoe (ingelesez, jatorrizkoan The life and strange surprising adventures of Robinson Crusoe) ingelesez idatzitako lehenengo eleberritzat hartzen den liburua da, Daniel Defoe ingelesak Alexander Selkirk eskoziar itsasgizonaren istorioan oinarriturik idatzia, lehen aldiz 1719an argitaratua.  Gainera, nobela honen bitartez irakurleak heziera, erlijioa, bakartasuna eta bizitzaren zentzuari buruz erreflexionatzeko aukera ematen du. Nobelaren gai nagusia gizakiak naturan daukan eragina da. Urte hartan bertan, liburu honen jarraipena zen The Further Adventures of Robinson Crusoe idatzi zuen Defoek.

Hainbat aldiz zinemaratu dute liburua.

Haria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharra: Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.

Eleberri honek ingeles marinel baten istorioa kontatzen du. 28 urtez, Venezuelatik gertuko uharte batean bizi da, eta hainbat abentura ditu hango biztanleekin eta hara etorritako beste pertsona batzuekin.

Robinson Crusoe New Yorkeko marinel ba da, Afrikan itsasontziz espedizio bat egiten dagoen bitartean, pirata batzuek bahitzen dute eta esklabo bihurtzen da. Ihes egiten du, eta Brasilera doan marinel Portuges batek laguntza ematen dio. Brasilen denbora batez gelditzen da, baina Afrikara joateko aukera berri bat sortzen da, eta Afrikara abiatzen da berriro. Afrikarantz doan itsasontzia hondoratu egiten da, eta bera izan zen bizirik atera zen bakarra. Bizirik uharte batera iritsi zen, eta printzipioz uhartean bera bakarrik zegoen. Itsasontzi hondoratutik armak eta bizirauteko jakiak ateratzea lortu zuen. Erreskatatua izateko itxaropena zuen, eta hori itxaroten zegoen. Bitartean, uhartean instalatu zen, eta biblia irakurtzen eta egunkari bat idazten pasatu zituen egunak. Egun batean, Robinsonek indigena batzuk ikusi zituen uhartean, eta etsaiak bezala tratatu zituen. Gatibu zegoen pertsona bati eskapatzen lagundu zion eta “Ostiral” izena eman zion. Harreman on bat sortu egin zen, eta bien artean gatibu zeuden beste preso batzuk askatzera abiatu ziren.

Inspirazio iturria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nobela eskoziar marinel batean inspiratua dago, Alexander Selkirk hogeita zazpi urtez irla desertu batean pasatu ondoren,1709an erreskatatuta izan zen. Alexanderrek lau urte pasatu zituen irlan, gaur egun Robinson Crusoe irla deitzen da nobela honen ohorez.  Ibn Tufail  “El filosofo autodidakta” XII. mendeko obrak ere inspiratu zuen.

Zineman[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Robinson Crusoe nobela, hainbat adaptazio zinematografikoak ditu. 1902an Georges Meliés  nobelaren bertsio bat zuzendu zuen. Luis Buñuelek 1952an nobelaren bertsio bat filmatu zuen eta 1973an Peter O'Toolek interpretatutako beste bertsio bat, baina ez zen Daniel Defoeren nobela bezalakoa. 1997ko bertsioa Rod Hardyk zuzendu zuen; bertsio honek nobela originalarekiko desberdintasun batzuk zituen eta Pierce Brosnanek interpretatu zuen Robinson Crusoe pertsonaia. 2000an Robert Zemeckisek Naufragio filma filmatu zuen Tom Hanksekin. Filmean exekutibo batek hegazkin istripu baten ondorioz irla batean geratzen da. Robinson Crusoe bezala, protagonistak heltzen den irla desertuan lagun bat aurkitzen du, kasu honetan boleiboleko pilota bat, “Wilson” deitzen duena.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Robinson Crusoe Aldatu lotura Wikidatan


Literatura Artikulu hau literaturari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.