Rodio

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Rodioa
45 RutenioaRodioaPaladioa
Co

Rh

Ir
Rh-TableImage.png
Orokorra
Izena, Ikurra, Zenbakia Rodioa, Rh, 45
Serie kimikoa trantsizio-metalak
Taldea, periodoa, orbitala 9, 5, d
Itxura zuri zilarkara metalikoa
Rodioa
Masa atomikoa 102,90550(2) g/mol
Konfigurazio elektronikoa [Kr] 4d8 5s1
Elektroiak orbitaleko 2, 8, 18, 16, 1
Propietate fisikoak
Egoera solidoa
Dentsitatea (0 °C, 101,325 kPa)
12,41 g/L
Urtze-puntua 2.237 K
(1.964 °C, 3.567 °F)
Irakite-puntua 3.968 K
(3.695 °C, 6.683 °F)
Urtze-entalpia 26,59 kJ·mol−1
Irakite-entalpia 494 kJ·mol−1
Bero espezifikoa (25 °C) 24,98 J·mol−1·K−1
Lurrun-presioa
P/Pa 1 10 100 1 k 10 k 100 k
T/K 2.288 2.496 2.749 3.063 3.405 3.997
Propietate atomikoak
Kristal-egitura kubikoa, aurpegietan zentratua
Oxidazio-zenbakia(k) 4, 3, 2, 1[1]
(oxido anfoterikoa)
Elektronegatibotasuna 2,28 (Paulingen eskala)
Ionizazio-potentziala 1.a: 719,7 kJ/mol
2.a: 1.740 kJ/mol
3.a: 2.997 kJ/mol
Erradio atomikoa
(batezbestekoa)
135 pm
Erradio atomikoa
(kalkulatua)
173 pm
Erradio kobalentea 135 pm
Datu gehiago
Eroankortasun termikoa (300 K) 150 W·m−1·K−1
Soinuaren abiadura 4.700 m/s
Isotopo egonkorrenak
Artikulu nagusia: rodioaren isotopoak
iso UE Sd-P D DE (MeV) DP
99Rh Sintetikoa 16,21 e ε - 99Ru
γ 0,089, 0,353, 0,528 -
101mRh Sintetikoa 4,34 e ε - 101Ru
IT 0,157 101Ru
γ 0,306, 0,545 -
101Rh Sintetikoa 3,3 u ε - 101Ru
γ 0,127, 0,198, 0,325 -
102mRh Sintetikoa 2,9 u ε - 101Ru
γ 0,475, 0,631, 0,697, 1,046 -
102Rh Sintetikoa 207 e ε - 102Ru
β+ 0,826, 1,301 102Ru
β- 1,151 102Pd
γ 0,475, 0,628 -
103Rh  %100 Rh egonkorra da 58 neutroirekin
105Rh Sintetikoa 35,36 o β- 0,247, 0,260, 0,566 105Pd
γ 0,306, 0,318 -
Erreferentziak

Rodioa elementu kimiko bat da, Rh ikurra eta 45 zenbaki atomikoa dituena. Platinoaren taldeko trantsizio-metal zuri zilarkara arraroa da. Platino-meetan agertu ohi da eta platino-aleazioetan eta katalizatzaile gisa erabiltzen da. Metal bitxirik garestiena izan ohi da, nahiz eta zenbaitetan renioa garestiagoa den, merkatuen momentuko egoeraren arabera.

Ezaugarri nagusiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Rodioa metal oso iraunkorra da eta distira altua dauka. Normalean ez du oxidorik eratzen. Urtze-puntura iristen denean oxigenoa xurgatzen du atmosferatik, baina berriro solidotzen denean askatu egiten du. Rodioak platinoak baino urtze-puntu altuagoa eta dentsitate baxuagoa dauzka. Azidoek ez diote erasaten: erabat disolbaezina da azido nitrikoan eta apur bat disolbatzen da aqua regian-n. Rodioa erabat disolbatzeko, hauts bihurtu eta azido sulfurikoan disolbatu behar da.

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Rodio Aldatu lotura Wikidatan