Rodrigues

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Rodrigues
Rodrigues Strassenkarte de.png
Datu orokorrak
Luzera 19 km
Zabalera 9 km
Azalera 109 km²
Geografia
Mauritius (+claim islands).svg
Koordenatuak 19° 43′ 00″ S, 63° 25′ 00″ E / 19.71667°S,63.41667°E / -19.71667; 63.41667Koordenatuak: 19° 43′ 00″ S, 63° 25′ 00″ E / 19.71667°S,63.41667°E / -19.71667; 63.41667
Honen parte da Maskareinak
Herrialdea Maurizio
Lurraldea Maurizio
Ur-gorputza Indiako Ozeanoa

Rodrigues (frantsesez: Île Rodrigues, ʁɔdʁiɡ ahoskatua; kreolez: Rodrig) Indiako ozeanoko uharte bat da, 2001az geroztik Maurizioko Errepublikako zati erdi autonomoa dena. Izena Diogo Rodrigues esploratzaile portugaldarrarengandik datorkio.

37.922 biztanle ditu (2011), 14 herritan. Tokiko hizkuntza frantses kreolea da. Hiriburua Port Mathurin da. Ekonomia arrantzan nekazaritzan eta turismoan oinarrituta dago.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Rodrigues 1,5 miloi urteko uhartea da, sumendizko ‘Maskareinar ordokia’ren gainean jaioa. Maurizioko ekialdetik 560 kilometrora dago, hegoaldeko 19°40/19°46 paraleloetan eta ekialdeko 63°20/63°30 meridianoetan.

Zabaleraz, 108 km² ditu. Uharte menditsua da eta punturik altuena (398 m) Mountain Limon dago. Koralezko uharriak inguruan ditu, 18 uhartetxotan.

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bi urtaro daude: aro hezea (urtarriletik martxora arte, batez ere, 25,9 °C inguru eta zikloien arrisku handiarekin) eta aro lehorra (abuztutik urria arte, 22,3 °C gradurekin).


  Gnome-weather-few-clouds.svg   Datu klimatikoak (Rodrigues)   WPTC Meteo task force.svg  
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 33.9 34.0 33.9 33.0 30.9 30.9 30.4 31.2 30.7 30.9 30.9 33.1 34.0
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 29.2 29.3 29.4 28.7 27.5 26.0 25.0 24.8 25.4 26.3 27.4 28.7 27.3
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 23.6 23.8 23.7 23.0 21.6 20.1 19.1 18.8 19.3 20.1 21.3 22.8 21.4
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) 18.4 19.8 19.0 18.4 18.1 16.5 14.5 15.2 15.8 16.5 17.2 19.2 14.5
Pilatutako prezipitazioa (mm) 150.0 184.7 131.2 117.0 78.3 77.6 80.8 59.4 43.8 40.7 70.0 71.0 1104.5
Prezipitazio egunak (≥ 1.0 mm) 12 13 13 13 12 13 15 13 9 8 7 8 136
Eguzki orduak 275.9 240.1 257.3 243.0 244.9 219.0 232.5 244.9 237.0 275.9 273.0 285.2 3028.7
Hezetasuna (%) 79 81 80 79 75 74 75 74 74 74 76 77 76
Iturria: Mauritius Meteorological Services[1]

Biodibertsitatea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Uharte isolatua izanik, zenbait espezie endemiko zituen Rodriguesek, baina XVII. mendetik batzuk galdu dira. Babesgune batzuk daude orain: Grande Montagne (14 ha), Anse Quitor (10 ha) eta bi uhartetxo: Île aux Sables (8 ha) eta Île aux Cocos (14,4 ha).

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Beste nabigatzaileez gain, portugaldarrak heldu ziren XVI. mendeko hasieran eta Rodrigues izena eman zioten

XVII. mendean holandarrek eta frantsesek uhartean finkatzeko saiakerak egin zituzten baina, azkenean, uhartea frantziarren esku geratu zen. Haiek mendebaldeko uhartetatik esklaboak ekarri zituzten beren plantazioetarako: hortxe dago populazioaren jatorria. 1809an, Napoleondar Gerretan, britaniarrek Rodrigues bereganatu zuten. Haien menpean, esklabotza deuseztatu zen. 1883n Krakatoaren eztanda entzun zen Rodriguesen, uhartetik 4.800 km badago ere.

2001eko azaroaren 20an, Maurizioko Biltzar Nazionalak autonomia eman zion Rodriguesi.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. (Ingelesez) Mauritius Meteorological Services. Climate of Rodrigues & other outer islands. .

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]