Rosemonde Gérard
| Rosemonde Gérard | |
|---|---|
 (1901) | |
| Bizitza | |
| Jaiotzako izen-deiturak | Louise Rose Étiennette |
| Jaiotza | Parisko 9. barrutia eta Paris, 1866ko apirilaren 5a |
| Herrialdea |  Frantzia |
| Lehen hizkuntza | frantsesa |
| Heriotza | chaussée de la Muette, 1953ko uztailaren 8a (87 urte) |
| Hobiratze lekua | Passy hilerria  |
| Familia | |
| Aita | Louis Maurice Fortuné Gérard |
| Ezkontidea(k) | Edmond Rostand |
| Seme-alabak | |
| Hezkuntza | |
| Hizkuntzak | frantsesa |
| Jarduerak | |
| Jarduerak | olerkaria, idazlea eta antzerkigilea |
| Jasotako sariak | ikusi
|
       | |
 | |
Louise-Rose-Étiennette Gérard, ezagunagoa Rosemonde Gérard izenez (Paris, Frantzia, 1871ko apirilaren 5a - ibidem, 1953ko uztailaren 8a) poeta eta dramagilea izan zen. Les Pepiaux (1892) lanarengatik da ezaguna. Bertso horiek izan zituen inspirazio Emmanuel Chabrierrek "Villanelle des petits canards" idazteko.[1][2][3][4]
Idazle ibilbidea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Rosemonde ezaguna da bertso zati honengatik:
''Egunetik egunera gehiago maite zaitut,
''Gaur atzo baino gehiago, eta bihar baino askoz gutxiago'.'[3]
(''Car, vois-tu, chaque jour je t’aime davantage,'
''Aujourd’hui plus qu’hier et bien moins que demain.'')
Bertso hauek, "L'éternelle chanson" ("Kanta betikoa") edo "Les Vieux" ("Zaharrak") izenez ezaguna den poema batetik hartuak dira, Rosemondek bere senar Edmond Rostandi 1889 urtean idatzi ziona. Poema 1890 urtean kaleratu zen, baina ez zuen berehalako arrakastarik izan.
Esaldia gero eta maitasun adierazpen handiagoa hartu zuen, 1907 urtean (argitaratu eta hamazazpi urtera) Lyongo bitxigile batek, Alphonse Augisek, bertan grabatutako bertsoaren erdiko zatiarekin domina bat egiteko ideia izan zuen. Medailoi horiek oso ezagunak egin ziren eta era berean apaindutako bitxigintzako beste artikulu batzuk ekoiztu zituzten, hala nola, hareteak eta pospolo kaxak; adibide zaharrago askok Augis izena dute. Diseinuan oso ohikoa den aldaera batek "gehiago" eta "moins" hitzak ditu, + eta - zeinu matematikoek ordezkatuta, hurrenez hurren. Askotan, harri bitxi txikien bidez irudikatzen dira, askotan kolore kontrastagarriekin.
Gérarden beste lanen artean Un bon petit Diable (1913) dago, Maurice Rostandekin batera idatzia. Izen bereko pelikula egin zen (ingelesez "A Good Little Devil" izenburuaz itzulia) 1914 urtean. Mary Pickford kanadiar aktoreak antzezlanean zein filmean parte hartu zuen; geroago, filma inoiz egin zuen okerrenetako bat, okerrena ez bazen ere, zela iritzi zion. Gérardek hainbat pelikula azpititulatu zituen, besteak beste Alexis Granowskyren Das Lied vom Leben (1931) eta Nikolai Ekk-en The Road to Life (1931).[5]
Bizitza pertsonala
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Gerard Napoleonen jeneral baten, Étienne Maurice Gerarden, biloba zen. Hura ere Armadako mariskala eta Frantziako lehen ministroa izan zen.[6]
Edmond Rostand-ekin (Cyrano de Bergerac antzerkirako bertsioaren egilea) ezkondu zen 1890 urteeko apirilaren 8an.[6] Ezkontza horretan bi seme izan zituzten, Maurice Rostand (1891-1968) poeta eta antzerkigilea eta Jean Rostand (1894-1977) biologo eta akademikoa. Gérard eta Maurice Rostand Jean-Paul Sartre eta Gilbert Martineau barne hartzen zituen zirkulu intelektualean zeuden.
Esan izan da Gerard " ospetsua izango zela, zalantza barik, bere senarraren izarrak berea eklipsatu izan ez balu". 35 urtez alargun egon ostean, 1953 urtean hil zen eta Parisko Passyko hilerrian lurperatuta dago, bere seme Maurice bezala.
Lanak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Les Pipeaux (Los Caramillos), poemak, 1889/90
- Les Vieux , Sarah Bernhardek interpretatua 1903an
- Un bon petit Diable (Deabru txiki ona), Maurice Rostandekin, 1912
- La Marchande d'allumettes (Kandela saltzailea), Maurice Rostandekin (letrak) eta Tiarko Richepin (musika), opera komikoa, 1914
- La Robe d'un soir , 1925
- La Vie amoureuse de Madame de Genlis , 1926
- L'Arc-en-ciel (El Arcoíris), poemak, 1926
- Recuerdos de Mes: Cyrano de Bergerac , Edmond Rostanden diseinuarekin, 1927
- Le Féminisme (Feminismo), Maurice Rostandekin, hitzaldia, 1930
- La Forêt enchantée (El bosque encantado), Maurice Rostandekin, antzerkia, 1931
- Les Papillotes , bertsoak, 1931
- Féeries (Hadas), 1933
- Les Masques de l'amour , bertso-antzerkia, 1928
- La Tour Saint-Jacques , bertso-antzerkia, 1928
- Les Papillotes , bertso-antzerkia, 1928
- À quoi rêvent les vieilles filles (Qué sueñan las niñas mayores), teatro en verso, 1928
- La Tour Saint-Jacques , un acto en verso, 1934
- Edmond Rostand , 1935
- Rien que des chansons (Abestiak baino ez), 1939
- Les Muses françaises (Musa frantsesak), poemak, 1943
- Méditations poétiques et harmonies poétiques de Victor Hugo , sonetoa, Rosemonde Gérarden hitzaurrea, 1930
- Histoire d'amour et Lettre de rupture , Rosemonde Gérarden eta Tiarko Richepinen bi abesti, Jeanne Aubertek erregistratuak 1942an
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ «Ils vont, les petits canards (Gérard, set by Emmanuel Chabrier) (The LiederNet Archive: Texts and Translations to Lieder, mélodies, canzoni, and other classical vocal music)» www.lieder.net.
- ↑ «Rosemonde GÉRARD ROSTAND : poèmes, biographie, oeuvres et recueils» www.unjourunpoeme.fr (kontsulta data: 2025-05-15).
- ↑ a b (Frantsesez) «Rosemonde Gérard, poétesse oubliée» L'Histoire par les femmes 2018-09-25 (kontsulta data: 2025-05-15).
- ↑ (Frantsesez) Rosemonde Gérard : Liste des Poèmes | Poetica Mundi. (kontsulta data: 2025-05-15).
- ↑ Morrissey, Priska. (diciembre de 2011). «Documents (III): Question de genre. Regards sur les femmes au travail dans le cinéma français des années trente» 1895. Mille huit cent quatre-vingt-quinze 65: 168–179..
- ↑ a b Liukkonen, Petri. «Edmond Rostand» Books and Writers (kirjasto.sci.fi) (Finland: Kuusankoski Public Library).
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Autoritate kontrola |
|
|---|
Datuak: Q440779
Multimedia: Rosemonde Gérard / Q440779