Edukira joan

Saint-Pantaléon-de-Larche

Saint-Pantaléon-de-Larche
Saint-Pantaléon-de-Larche
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
DepartamenduaCorrèze
BarrutiBrive-la-Gaillardeko barrutia
Kantonamenducanton of Larche
Izen ofizialaSaint-Pantaléon-de-Larche
La Fraternité
Jatorrizko izenaSaint-Pantaléon-de-Larche
Posta kodea19600
Geografia
Koordenatuak45°08′28″N 1°26′47″E / 45.1411°N 1.4464°E / 45.1411; 1.4464
Mapa
Azalera23,47 km²
Altitudea82 m, 228 m eta 131 m
MugakideakBrive-la-Gaillarde, Larche, Lissac-sur-Couze, Mansac, Ussac, Varetz, La Feuillade eta Pazayac
Demografia
Biztanleria5.091 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 2.582 (%51,8) (%48,2) 2.404 alt_right
Dentsitatea217 bizt/km²
st-pantaleon-larche.correze.net

Saint-Pantaléon-de-Larche (frantsesez eta ofizialki: Saint-Pantaléon-de-Larche) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Corrèze departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 5.091 biztanle zituen 23,5 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Brive-la-Gaillarde, Larche, Lissac-sur-Couze, Mansac, Ussac, Varetz, La Feuillade eta Pazayac.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Saint-Pantaléon-de-LarcheSaint-Pantaléon-de-Larche
Població amb 1643 habitants (2000)Larche (3,2 km)
Població amb 756 habitants (2000)La Feuillade (4,6 km)
Població amb 536 habitants (2000)Chasteaux (5,7 km)
Població amb 828 habitants (2000)Pazayac (5,7 km)
Població amb 1372 habitants (2000)Mansac (5,9 km)
Població amb 2109 habitants (2000)Varetz (6,0 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,8 °C-koa da, 3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 920 mm-koa da, urtarrilean 11,5 euri-egun eta uztailean 7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Brive-la-Gaillarde udalerrian dago, 2,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 903,9 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 43 °C-koa da, 2026ko ekainaren 22an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -16,4 °C-koa da, 2012ko otsailaren 6an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,2 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,8 °C) eta hotzena urtarrila (4,7 °C). Urteko prezipitazioa 956 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (92 mm) eta lehorrena uztaila (63 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,07 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,4 °C) baino 0,8 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2018, 2020, 2022 eta 2023). Urterik beroena 2022 izan zen (14,0 °C) eta hotzena 2010 (11,1 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Saint-Pantaléon-de-Larche)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.7 5.2 8.5 11.3 15.3 19.0 20.8 20.3 16.2 12.6 7.8 5.1 12.2
Pilatutako prezipitazioa (mm) 82 66 69 92 88 80 63 73 76 85 92 91 956
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,4 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
−0,6−1,3+0,3+0,4+0,9+1,1+0,3+0,6−1,3−0,9−0,7−0,8
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,4 °C)
+2 °C−2 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea1000200030004000500060001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 2.404 gizon, 2.582 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.19
0.37
 
90-94
 
0.54
1.79
 
85-89
 
2.01
1.58
 
80-84
 
3.87
4.58
 
75-79
 
4.26
4.58
 
70-74
 
4.26
6.95
 
65-69
 
6.66
8.15
 
60-64
 
8.13
7.57
 
55-59
 
7.78
6.20
 
50-54
 
6.31
4.83
 
45-49
 
6.16
6.82
 
40-44
 
6.55
8.19
 
35-39
 
7.67
3.99
 
30-34
 
6.55
4.41
 
25-29
 
3.52
3.20
 
20-24
 
2.98
6.82
 
15-19
 
3.95
6.24
 
10-14
 
7.71
8.69
 
5-9
 
4.49
5.03
 
0-4
 
6.39
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Saint-Pantaléon-de-Larche udalerrian 5.034 biztanle zeuden eta 2.265 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,22 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 31,9). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 30,1 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

5.034biztanle
2.265elkarbizitza-unitate
2,22lagun elkarbizitza-unitateko
1.585familia
Udalerria
% 26
% 32
% 12
% 30
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.585 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (727). Guraso bakarreko 274 familietatik 220etan ama zen guraso bakarra. 820 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 372k seme-alaba bakarra zuten etxean, 280k bi, eta 114k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 584 bikoteetatik 113tan (% 19,3) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

727
584
274
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean820
Seme-alaba bat372
Bi seme-alaba280
Hiru seme-alaba79
Lau edo gehiago35

15 urte edo gehiago zituzten 4.194 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,1 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 43,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 77,5).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 3
25-39% 11
40-54% 11
55-64% 18
65-79% 24
80 +% 44
Bikotean bizi da
15-24% 10
25-39% 74
40-54% 75
55-64% 77
65-79% 73
80 +% 51

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 46,9 ezkonduta zegoen, eta beste % 20,0 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,6 izatezko bikotean eta % 8,3 PACS bidez lotuta). % 19,8 ezkongabeak ziren, % 6,4 alargunak eta % 7,0 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 46,9
Ezkongabea% 19,8
Izatezko bikotean% 11,6
PACS bidez lotuta% 8,3
Dibortziatuta% 7,0
Alarguna% 6,4

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 32,3), enplegatuak (% 19,2), erdi-mailako lanbideak (% 17,5), eskulangileak (% 14,9). Talde nagusia (erretiratuak, % 32,3) Corrèze departamenduko batez bestekoaren (% 38,9) azpitik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 10
% 17
% 19
% 15
% 32
Corrèze
% 14
% 15
% 14
% 39
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 2.460 etxebizitza zeuden. Horietatik 2.273 egoitza nagusi ziren, 52 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 135 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (2.251), eta apartamentuak gutxi ziren (202). Egoitza nagusietatik 1.682 beren jabearen bizilekuak ziren, 562 alokairuan zeuden, 230 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 28 doan lagata.[11]

2.460etxebizitza
2.273egoitza nagusi
2.251etxe
202apartamentu

Etxebizitza multzoa

2.273
Egoitza nagusia (2.273)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (52)Hutsik (135)

Etxe mota

2.251
202
Etxea (2.251)Apartamentua (202)

Jabetza egoera

1.682
562
230
Jabeak (1.682)Alokairuan (562)HLM (230)Doan lagata (28)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (716).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik100
1919-194561
1946-1970230
1971-1990716
1991-2005584
2006-2020505

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (1.110). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (871 etxebizitzatan). 1.947 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 961 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.197tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela7
2 gela82
3 gela313
4 gela761
5 gela edo gehiago1.110

Berogailu mota

816
188
871
369
Gas sarea (816)Fuel-olioa (188)Elektrizitatea (871)Gas botila (27)Bestelakoak (369)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.947aparkalekua
961ibilgailu 1
1.197ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 3.042 biztanleetatik 2.394 aktibo ziren (% 78,7), horietako 2.194 lanean (% 72,1) eta 200 langabezian (aktiboen % 8,4).

3.04215-64 urteko biztanle
% 78,7aktibo
% 72,1lanean
% 8,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 46,9
25-54 urte% 94,5
55-64 urte% 58,8
Gizonak% 80,2
Emakumeak% 77,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 15,5
BEPC, brebeta% 9,5
CAP-BEP% 7,7
Batxilergoa% 8,5
Goi-mailako +2% 8,2
Goi-mailako +3/4% 5,2
Goi-mailako +5% 6,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

648 ez-aktibotik 206 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 31,8), 263 erretiraturik zeuden (% 40,6) eta 179 bestelako ez-aktibo ziren (% 27,6).

Ez-aktiboak

% 32
% 41
% 28
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 14
% 29
% 28
% 23
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.287 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 2.194 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

1.287enplegu udalerrian
% 83,0soldatapeko
% 16,9ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.720 eurokoa zen, eta biztanleen % 12 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

25.720 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.910 €
% 12,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 14,4

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 196 komertzioetatik, 7 erauzte enpresak ziren, 3 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 18 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 47 eraikuntza enpresak ziren, 42 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 7 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 5 finantziazio enpresak ziren, 9 higiezinen enpresak ziren, 22 zerbitzu enpresak ziren, 15 administrazio publikoko enpresak ziren eta 12 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 69 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 9 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 10 igeltseroak, 10 margolariak, 4 zurginak, 6 iturginak, 10 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 4 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 4 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 3 apaindegiak.[13]

2009an zeuden 10 establezimendu komertzialetatik, 2 brikolaje denda handika, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 1 etxerako tresna denda zen, 1 elektrotresna denda zen eta 1 drogeria zen.[14]

2000. urtean Saint-Pantaléon-de-Larche udalerrian 39 nekazaritza-ustiategi zeuden, 720 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1987ko irailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,0 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Brive - La Roche », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]